illas suas utcumque permui-murarint, quas me Hercule demii-or si quis Deus vel
audiat, vel intelligat, cum ipsi fere nee audiant, nee intelligant, tum cum eas ore
perstrepunt.
^^ Here are to be reckoned his labors on the New Testament, his editions of
Cyprian and Jerome, and his translations of the works of Origen, Athanasius, and
Chrysostoin, and especially. Ratio vers theologis, Ecclesiastes s. de ratione concio-
nandi, and a Commentary on some Psalms, all contained in his 0pp. ed. Clerici,
T. V. As a specimen of the progress he had made in theological knowledge, see
first his just remark on the manner in which the various dogmas and usages grew
up in the Cliristian church, Annot. on Matth. xi. 30, jugum meum suave : Que-
madmodum apud Judaeos legem per se molestam aggravabant hominum constitu-
tiones, ita cavendum est etiam atcjue etiam, ne Christi legem, per se blandam ac
levem, gravem et asperam reddant humanarum constitutionum ac dogmatum acces-
siones. Quae sic primum obrepnnt, ut vel tanquam pusilla negligantur, vel pietatis
specie commendata libenter amplectantur etiam homines probi magis quam providi.
Semel recepta paulatim gliscunt augescuntque, donee in immensum aucta jam
nolentes premant et obruant, seu consuetudinis, cujus violenta tyrannis est, prae-
sidio, seu Principum auctoritate, quod tcmere receptum est in suum emolumentum
abutenlium, niordicusque retinentium. Quam pura, quam simplex fides a Christo
nobis tradita, quam huic simile symbolum, sive ab Ajxistolis ipsis, sive a viris
apostolicis proditum ! Huic delude multum adjunxit Ecclesia. dissidiis Ha>retico-
rum dissecta vexataque : quorum etsi qusdam sunt, qua; citra fidei dispendium
poterant omitti, tamen pleraque videbantur etiamnum ad rem pertinere. Tot jam
erant syinbola, quot homines, nihilo melius bonas fidei signum, quam cum in con-
tractibus res multis ac verbosis syngraphis agitur, quas cum ad excludendas cap-
tiones adhibeantur, quo circumspectiiis sciiptae sunt, hoc plus captionum solent fere
gignere. Postremo res eo paulatim deducta est, ut Scholasticoium aliquot placita,
quos ai'ticulos vocant, aut homunculorum quorundam nova qua^dam ad fastum
comminiscentium vel opiniones, vel somnia propemodum a;:quentur articulis fidei
apostolicae. Atque in his nee scholae diversas, nee ejusdcm scholas mystse inter se
consentiunt : neque apud ipsos perpetua sunt, sed pro tempore mutantur. Et
tamen ita primum irrepserunt, ut in scholis tantum haberentur probabiles opiniones.
Mox scholar parietes egresss in libros, et in publicas adeo consciones eruperunt.
Ac sa'penumero fit, ut quod semel utcun([ue prodidit definiendi temeritas, con-
firmet et augeat tuendi pertinacia. Sunt autem pleraque hujus generis, ut im-
pium sit homini de his definire. Qualia fere sunt, quse de ratione essentia?
divinas, deque distinctione Personarum philosophamui-, — His proxima sunt, qua
de ratione mysteriorum, velut e coelo petita, pronunciamus : cum magis ad pietatem
faciat ex his excerpere, quas ad vita; sanctimoniam conducant. Verum haec pro-
nunciandi temeritas a Veteribus orta nunc longius piogi'essa est, quam ut ferri
possit. He then passes to the onus humanarum constitutionum, the multitude of
hicrarchs, qui religionis imagine personati, vontris agunt negotium, the innumer-
able regulations concerning dress, fasts, festivals, vows, marriage, confession,
serving only to oppress the people and enrich the clergy. In templis vix vacat
Evangelium intei-pretari. Concionis bona pars ad Commissariorum (the indulgence
merchants) arbitrium consumenda est. Nonnunquam et sacrosancta Christi doc-
trina aut supi)rimenda, aut ad illorum I'em detorqucnda. Ad hasc qui modeste pii
sunt, taciti secum ingemiscunt. Qui populi malis aluntur, et quorum interest
Christi gregem — quam maxime servum esse et obnoxium, adeo non reclamant, ut
modis omnil)us exaggerent. Accedunt iis, qui vel ambiunt praemium aliquod
obsequii, vel timent pocnam libertalis. Ita dum nemo succuri-it, res paulatim eo
prolabitur, ut pene nihil jam pudeat. — Nee ulla superest medendi spes, nisi si
Christus ipse vertat, aut certe excitet Ponliticum ac Principum animos ad ea quae
veras sunt pietaii^: aut Theologi et Concionatores, non sedi!io^is clamoi-ibus, sed
sobrie placideqne (pia; Chiisto digna sunt, magno consensu doceant et inculcent. —
Tumultus ubique vitandus : et pra;stat ferre Principes impios, quam novatis rebus
Chap. V. Reformers. § 153. Thomas More. 403
given by Sir Thomas More in his Utopia (1516), of the points in
which a reform was to be wished for in tlie church. -^
gravius malum accersere (according to which principle Erasmus at a later period
condemned Luther's reforinalion). Ann. ad 1 Cor. vii. 39, he investigated the
question: an liceat ut matrimonia quajdam dirimantur, non temere, sed gravibus
de causis, neque per quoslibet, sed per Ecclesias prsfectos, aut judices legitimos,
et ita dirimantur, ut liberum sit utrique cui velit jungi, aut alteri certe, qui
divortio non dederit causam. Scio quaedam esse ejus generis, ut nefas sit ceu
dubia vocare in dispulationem. — Quajdam ita recepta sunt auctoritate Ecclesis,
ut pro re nata possint mutari. In illustration of this last position, he gives, in
attempting to prove the lawfulness of divorces from the Scriptures, and the usages
of the early churches, the following instances : In Actis Apostolorum solenni
celebrique Concillo decretum ac promulgatum est, ut qui ex Paganismo coopta-
rentur in Chiistianos, abstinerent ab idolothytis, a sutfocato animante, a sanguine,
et a stupro. — Et tamen quod ibi decretum est, adeo est antiquatum, ut nunc
judaizare crederetur, qui abhorreret a gallina suffocata, aut fartis sanguine dis-
tentis. — Paulus vetat Episcopum fieri qui neophytus sit, aut percussor, aut vino-
lentus. At hodie Romanus Pontifex vel heri baptizatum, vel piratam publicum
admittet ad honorem episcopalem, si videatur, nihil deterritus Paulina constitu-
tione. In synaxi transsubstantiationem sero definivit Ecclesia: diu satis erat
credere, sive sub pane consecrato, sive quocumque modo adesse verum corpus
Christi : ubi rem propius contemplata est, ubi exactius expendit, certius prae-
scripsit. Non erant hferetici, qui olim credidissent Spiiitum Sanctum a Patre
duntaxat procedere, et hand scio, an maxima pars Christianorum primitus ita
crediderit : expensa re definiit Ecclesia, quod hodie sequimur. Idem videtur
accidisse in conceptione b. Virginis, si tamen hoc Ecclesia sic definiit, ut ha;reti â–
cus sit habendus qui dubitet. — Nemo priscorum audcbat clare pronuntiare, Spiri-
tum Sanctum esse Patri Filioque homousion, ne tum quidem, quum quajstio de
Filio tanta contentione per Universum orbem agitaretur. — Nunc audemus pro-
fiteri. Afterwards on the question, whether marriage is a sacrament? Jam vero
quod de saci-amento afferunt, cujusmodi sit, videamus, per quod volunt omne
matrimoniuin semel contractu»! esse indissolubile. Neque enim hie Augustinus,
qui tria bona ponit in matrimonio, quum tertium sacramentum vocat, sentit unura
6 Septem sacramentis : quod ipsum subnotare videtur Petrus Lombardus Dist.
XXXI : imo baud scio, an hoc sacramentum septimum veteribus fuerit cognitum.
Primum quod Dionysius enumerans nominatim singula, et singulorum vires, ritus
ac ceremonias explicans, de conjugio nuUani facit meniionem. — Deinde quum
tot voluminibus tractatum sit de matrimonio vel a Graecis vel a Latinis, nullus
est locus unde liqueat, illos conjugium inter septem sacramenta commemorare. —
Verum cur hajc recensco, quum Durandus (see § 113, note 1) fateatur, matrimo-
nium a recentioribus Theologis denique numerari cueptum inter ea, qua» proprie
dicuntur Ecclesia; sacramenta .' Porro quod Pauluin sequuti veteres matrimonium
aliquoties vocant sacramentum, id sentiunt, opinor, in copula viri et uxoris, quo-
niam est arctissima amicitia, repra;sentari typum quendam et imaginem Christi,
sponsam Ecclesiarn sibi copulantis. In general with regard to Erasmus' merits,
see John Turzo, bishop of Breslau, letter to Erasmus, dd. 1 Dec. 1519 (Erasmi
0pp. III. I. p. 322): At tu quomodo tibi non injurius videri possis, qui laudes,
quibus tc universus propemodum orbis verissime prosequitur, — averseris ? De-
bentur profecto tibi longe majora, prresertim cum tui unius patrocinio omnium
honestissimarum disciplinarum nitor, multo jam barbariei situ et squalore obtene-
bratus, resplendescat, turn sincers quoque illius theologiae puritas, et sanctissima
studia, prope ad interitum redacta, te parente^ te duce, veluti renata toto orbe
reflorescant.
^ De optimo reipublicse statu deque nova insula Utopia. In the description of
this ideal republic, there is a section lib. II. (ed. Glasgus, 1750. 8vo. p. 227) de
religionibus Utopiensium : Religiones sunt non per insulam modo, verum singulas
etiam urbes varis, aliis solem, lunam aliis, aliis aliud errantium sidsrum Dei
vice venerantibus. Sunt, quibus homo quispiam, cujus olim aut virtus aut gloria
enituit, non pro Deo tantum, sed pro summo etiam Deo suspicitur. At multo
maxima pars, eademque longe prudentior, nihil horum, sed unum quoddam numen
404 Third Period. Dio. V. A. D. 1409 — 1517.
putant, iiicoiriiituiii. »leniuin, iiiiiiieMsuiii, — per inuiulum huiic Universum virtute,
non mole, diirusuin : hunc parentein vocant, origiiics, auctus, progressus, vices,
finesque reruin omnium huic acco|)tos uni referuiit, nee divino.s honores alii prae-
terea ulli a|)pliL'ant. Quin ceteris quoqiie omnibus, quanquain divei'sa credenti-
bus, hoc tamen cum istis convenit, quod esse quidem unum censent summum,
cui et universitatis opificium et Providentia debeatur, eumque communiter omnes
patria lingua Mithram appellant. — Caeterum paulatim omnes ab ea superstitionum
varictate desciscunt, atque in unam illam coalescunt religionem, qua; rcliquas
ratione videtur anteccllere. — At posteaquam acceperunt a nobis Christi nomen,
doctrinam, mores, n)iracula, — non credas quam pronis in earn sectam afflectibus
etiam ipsi concesserint. — Haud pauci nostiam in religionem coierunt, lympliaque
sacra sunt abluti. Verum quoniam in nobis — nemo — sacerdos erat, ceteris ini-
tiati ea tamen sacramenta desiderant, qua; apud nos non nisi sacerdotes conferunt:
intelligunt tamen optantque ita ut nihil vehementius. Quin hoc quoque sedulo
jam inter sc disputant, an sine christiani Ponliticis missu quisquam e suo numei'O
delectus sacerdotii consequatur characterem : et electuri sane videbantur, verum
quum ego discederem, nondum elegerant. Quin hi quoque, religion! christianae
qui non assentiunt, neminem tamen absterrent, nullum oppugnant imbutum, nisi
quod unus e nostro coetu me praesentc coercitus est. Is quum recens ablutus,
nobis contra suadentibus, de Christi cultu publice majore studio quam prudentia
dissereret, usque adeo ccepit incalescere. ut jam non nostra modo sacra caeteris
anteferi-et, sed reliqua protinus universa damnaret, profana ipsa, cultores impios
ac sacrilegos, a;tei-no plectendos igni vociferaretur. Talia diu concionantcra com-
prehendunt, ac reum non spretae I'eligionis, sed excitati in populo tumultus, agunt,
peraguntque, damnatum exilio mulctant. Siquidem hoc inter antiquissima insti-
tuta numerant, ne sua cuiquam religio fi-audi sit. Utopus enim jam inde ab
initio — in pi-imis sanxit, uti, quam cuique religionem libeat sequi liceat; ut vero
alios quoque in suam tiaducat, hactenus niti possit, uti placide ac modeste suara
rationibus adstruat, non ut acerbe caeteras destruat. — Ha;c Utopus instituit non
respectu pacis modo, — sed quod arbiti-atus est, uti sic decerneretur, ipsius etiam
religionis Interesse, de qua nihil est ausus temere definire, velut incertum habens,
an varium ac multiplicem expetens cultum Deus aliud inspiret alii. Certe vi ac
minis exigere, ut quod tu verum credis idem omnibus videatur, hoc vero et insolens
et ineptum censuit. Turn si maxime una vera sit, caeteras omnes van», facile
tamen pra;vidit (modo cum ratione ac niodestia res agatur) futurum denique, ut
ipsa per se veri vis emergat aliquando alque emineat: sin armis et tumultu certe-
tur, ut sunt pessimi quique maxime pervicaces, optimam et sanctissimam religio-
nem ob vanissimas inter se superstitiones, ut segetes inter spinas ac frutices,
obrutum iri. Itaque lianc totam rem in medio posuit, et quid credendum putaret,
liberum cuique reliquit : nisi quod sancle aut severe vetuit, ne quis usque adeo
ab huinana; natura; dignitate degeneret, ut animas quoque interire cum corpore,
aut muudum temere ferri sublata providenlia putet. Atque ideo post banc vitam
supplicia vitiis decreta, viituti prasmia constituta credunt: contra sentientem ne in
hominum quidem ducunt numero, ut qui sublimem anima? sua; naturam ad pecuini
corpusculi vilitatem dejecerit: tantum abest, ut inter cives ponant, quorum insti-
tuta morcsqua; (si per metum liceat) omnes floccii'acturus sit. — Quamobrem sic
animato nullus communicatur honos, nullus magistratus comrniltitur, nulli publico
muneri praelicitur : — ca;terum nullo aliiciunt supplicio, quod persuasum habeant,
nulli hoc in manu esse, ut quicquid libet sentiat. — Verum, ne pro sua disputet
sententia, prohibent, atque in duntaxat apud vulgus: nam alioquin apud sacerdotes
gravesque viros seorsum non sinunt modo, sed hortantur quoque, confisi fore, ut
ea tandem vesania rationi cedat. — Gratum Deo cultum putant naturae contempla-
tionem, laudemque ab ea. Sunt lamen, hique haud sane pauci, qui religione
ducti litci-as negligunt, nulli rerum cognilioni student, neque otio jirorsus ulli
vacant, negotiis tantum bonisque ca'teris officiis statuuiit futuram post fata felicita-
tem pi-omcreri. Itaque alii a-grotis inserviunt, alii vias reficiunt, — nee in publi-
cum modo, sed privatim quoque ministros ac plus quam servos agunt: nam
quicquid usquam operis est asperum, difficile, sordidum, — hoc illi sibi totum
libentes hilaresque desumunt ; ca;t(;iis otiuni procui-ant, ipsi perpetuo in opere ac
labore versantur: nee imputant tamen, nee aliorum sugillant vitam, nee suam
eflferunt. Hi ipio magis sese servos exhibent, co majore apud omnes in honore
sunt. Eorum tamen ha2reses duae sunt: altera ccelibum, qui non Venere modo
Chap. V. Reformers. § 153. Scholastics and Humanists. 405
It was to be expected that the Scholastics, as the guardians of the
existing order of things, would become excited against the Human-
ists, by whom they were constantly ridiculed, and the state of the
church so constantly censured. This hatred had already shown
itself in various ways,-^ when Reuchlin's controversy with John
in totum abstinent, sed carniuni esu quoque ; — altera laboris baud minus appe-
tens, conjugium prasfert, ut cujus nee aspernantur solatium, et opus natura? debere
se et patriae liberos putant. Nullam voluptatem refu^iunt, quae nibil eos ab
labore demoretur; carnes quadrupedum vel eo nomine diligunt, quod tali cibo se
validiores ad opus quodque censeant. Hos Utopiani prudentiores, at illos sanctiores
reputant: quos, quod coelibatum anteferunt matrimonio, asperamque vitam placid»
anteponunt, si rationibus niterentur, iniderent, nunc veio, quum se fateantur religione
duci, suspiciunt ac reverentur. — Sua lingua Buthrescas (i. e. ßouB^^trKsus) vocant,
quod verbum latine Religiöses licet inteipretari. Sacerdotes habent exiinia sanctitate,
eoque admodum paucos. — Unus reliquis pi'*ficitur. Eliguntur a populo, idque
caeterorum ritu magistratuum, occultis, ad studia vitanda, suffragiis : electi a sue
collegio consecrantur. Hi rebus divinis pra^sunt, religiones curant, ac niorura
veluti censores sunt. — CEeterum ut hortari atque admonere illorum est, ita coör-
cere atque in facinorosos aniniadvertere Piincipis atque aliorura est magistratuum,
nisi quod sacris interdicunt quos improbe inalos comperiunt. Nee ullum fere
supplicium est quod horreant magis : nam et summa percelluntur infamia, et
occulto religionis metu lacerantur, ne corporibus quidem diu futuiis in tuto:
quippe ui properam pcenitentiam sacerdotibus approbent, comprehensi impietatis
poenam senatui persolvunt. Pueritia juventusque ab illis eruditur, nee prior litte-
rarum cura, quam morum ac vii-tutis habetur. — Sacerdotibus (ni foeminie sint :
nam neque ille sexus excluditur, sed rarius, et non nisi vidua natuque grandis
eligitur) uxores sunt popularium selectissimas. Neque enim ulli apud Utopienses
magistratui major habetur bonos; usque adeo, ut, si quid etiam flagitii adniiserint,
nulli publico judicio subsint. Deo tantum ac sibi relinquuntur. — Religio quoniam
non est ibi apud omnes eadem, ut universe tarnen ejus formse, quanquam variae
ac multiplices, in divinas natura; cultum, velut in unum finem diversa via com-
migrant ; idcirco nihil in templis visitur auditui-ve, quod non quadrare ad cunctas
in commune videatur. Si quod proprium sit cujusquam sect« sacrum, id intra
domesticos quisque parietes curat. Publica tali peragunt ordine, qui nulli prorsus
ex privatis deroget: itaque nulla Deorum effigies in templo conspicitur, quo libe-
rum cuique sit, qua forma Deum velit e sua religione concipere: nullum peeu-
liare Dei nomen invocant, sed Mithrae duntaxat, quo vocabulo cuncti in unam
divinas niajestatis naturam, quajcunque sit ilia, conspirant : nullae concipiuntur
preces, quas non pronunciare quivis inotfensa sua secta possit. All this cannot
well be mere sport, as is supposed by Rudhardt, S. 156. The Utopians are not
described as perfect men, but their customs are supposed to be such as are possi-
ble amongst men as they are. That the author was in earnest is plain from the
whole book, and equally so the application to the existing state of things: the
Utopia closes thus : facile confiteor permulta esse in Utopiensium republica, quae
in nostris civitatibus optarim verius quam sperarim.
^* Compare what is related by Reuchlin of his appearance in Basil, 1478, in his
Dedicat. libri de ace. et orth. ad Adrianum Card. (Vita Reuchlini descripta a J. H.
Majo. p. 161) : Extra ordinem utriusque generis auctores publice docui. Atque
id primum studio, magis ut grammatici quam elegantes haberemur. Quid enim
requireres amplius ab hominibus, qui annos jam supra trecentos aliud nibil molie-
bantur, quam ut barbari essent? Unde cum loquendi vitio amor etiam et voluptas
quKdaiii balbutiendi insederat. Sed prospere cessit. Magnee rei non frustra ad-
moliti manum sumus, tametsi strenue refragarentur initio istius generis magistri,
quos hodie scilicet hostes patimur, quibus corruptissimo judicio et admirabili
(piXauriu. tumentibus nihil prseter fasces suas recte probatur. Jam usu res ex-
splendescebat, fiebatque, ut purius et scriberet et diceret Juventus Germanica,
idque me auspice. Deinde accessit Grscarum literarum studium, sine quibus
nemo sat politus censeri potest. Hisce ad pbilosophiam revocabamur Aristoteli-
cam, quae nonnisi a Graecis hominibus proprie ac rite tradi solet. Hue aspirabant.
406 Third Period. Div. V. A. D. 1409 — 1517.
Pfefferkorn and the Dominicans in Cologne, on the question, whether
the writings of the Jews ouglit to be burned, gave the signal for a
general contest between the Scholastics and Humanists in Germany. - ^
si qui bonis ingeniis, non corrupta ista et perturbata disciplina infecti erant. Sensim
pueriles sciiolarum nujjae deserebantur. Ibi vero supercilia tollcntes veternosi
SophistEe, miruin, ut ridiculi ajebant, lltcrarum genus a nobis tractari, alienuiri a
Roniana pietate ; Gra;cos schisiiiaticos esse ; interdictas eoruni disciplinas contra
Ecclesia? decreto nobis magistris prodi. Viden', — quid passus a Sopiiislis efFece-
rim, ut resipisceret Germania vel tandem ? Sero enim Phryges sapiunt. Erasmus
relates in reference to his edition of the New Testament, Ep. ad Capitonem ann.
1516 (0pp. III. I. p. 188) : Nuper hie (Antverpis) quidam apud plebem, in sacra
scilicet concione, lachrymabili voce deploravit, actum esse de divinis Uteris ac
theologis, qui hactenus fideui christianam suis humeris fulsissent, posteaquam
extitissent, qui sacrosanctum Evangelium, atque adeo ipsam precationem domini-
caui euiendarent : perinde quasi ego Mattha'uin aut Lucam I'eprehendam, ac non
eos potius, quorum inscitia incuriave depravatum est, quod illi recte scripserunt.
So too when at work on the edition of Jerome's works, see Epist. apologetica ad
Mart. Dorpium (0pp. T. IX. v. d. Hnrdt hist, reform, liter. I. p. 22) : Cum opus
esset institutum, et fama jam percrebuisset, accurrere quidem graves ut haben-
tur viri, et insignes ut sibi videntur theologi, per onmia sacra typographum ob-
testantes, ne quid Grscitatis aut Hebraismi pateretur admisceri : ingens in eis
Uteris esse periculum, nee q\iicquaiii esse fructus : ad solam curiositatcm esse
paratas. Of the reception of liis edition of the New Testament, he says, Ep. ad
Leonem X. ann. 1519 (1. c. p. 490) : Hanc ndre consentienlibus calculis approbant
omnes, exceptis perpaucis, quorum alii stupidiores sunt, quam ut possint rectis
rationibus coai-gui, alii superbiores, quam ut velint meliora discere, — quidam
ambitiosiores, quam ut sustineant videri nescisse quicquam antehac, sed oiimes
ejusmodi, ut non referat talium aufbisse suffragium. — Metuebant tyrannidi sufe,
quidam etiam qua?stui, si mundus resipisceret. Quid sibi persuaserint nescio,
certe rudibus et indoctis persuadere conantur, linguaruni cognitionem, bonasque,
quas vocant, literas adversari theologiai studio, cum nuUis disciplinis ea magis vel
ornetur, vel adjuvetur. Hi (ut sunt omnibus Musis et Gratiis iiatis nati) sine fine
belligerantur adversus studia, sese nostris temporibus ad meliorem frugem erigen-
tia. Summa vero victorise spes in meris sycophantiis illis est sita. Si libris agant,
nihil aliud quam suara traducunt stultitiam, simul atque inscitiam. Si rationibus
conflictantui-, nimirum superat manifesta Veritas: tantum apud imperitam plebe-
culam stultasque mulierculas vociferantur, quibus imponere facillimum est, pr;E-
sertim religionis prKtextu, cujus simulanda; miri sunt artifices. Praetcxunt
horrenda noniina, hsereses, antichristos : jactitant periclitari, nutareque religionem
christianam, quam ipsi scilicet suis humeris sustinent, atque his tam odiosis ad-
niiscent mentionem linguarum, ac politioris literature. Hsc, inquiunt, horrenda
dictu nascuntur ex poetica, nam hoc vocabulo traducunt quicquid est elegantioris
doctrina;, hoc est quicquid ipsi non didicerunt. Hujusmodi ntenias non pudet
etiam in sacris concionibus deblaterare, qui se pra:cones evangelicas doctrinae
haberi postulant. Abutuntur et Romani Pontificis et Romans sedis nomine, vide-
licet apud nullos, ut par est, non sacrosancto. His technis, his cuniculis adoriri
pai-ant etflorescentes optimas literas, ac puriorem illain theologiam, suos fontes
resipientem. Nihil non tentatum est, nullum calumniai genus non excogitatum
in eos, quorum opera vident ha-c studia gliscere : inter quos me quoque numerant,
etc. How the more learned monks were treated in the convents may be seen
from the account given by John Butzbach, Prior of the convent of Laach, A. D.
1509, see Gieseler Symbolae ad hist, monasterii Lacensis ex codd. Bonncnsibus
depromta;. Bonn«, 1826. 8vo. p. 37 seq., and p. 38: Si quispiam auctorem aliquem
legere coepit sscularem, si carmen vel simile aliquod edere tentaverit, quasi jam
religionem abnegaverit, continuo exclamant: quid iste fantasticus fantisat .â– " quid
delirus hie insanit .' Num et ipse vult esse poCta .' Crimen est apud tales nunc
leo-ere poetam ; carmen recitavisse, scelus ; sacrilegium, novisse Mantuanum.
Compare Hottiiiu;eri Analecta diss. I. p. 5 seq. Hottinger's Helvet. Kirch-
engesch. Th. 3. S. 125. 285 f.
^ The history of which see in v. d. Hardt. hist, liter. Reformat. P. H.
Vita Jo. Reuchlini descr. a J. H. Majo, p. 250 seq. Meiners Lebensbeschr.
Chap. V. Reformers. § 153. Scholastics and Humanists. 407
James Hochstraten, Prior of a Dominican convent in Cologne, came
to Mayence, to condemn Reuchlin in his capacity of Inquisitor
(1513). 2*^ The bis^hop of Speyer, as papal commissary, decided in
favor of Reuchlin (1514) ; ~~ but the Dominicans appealed from his
decision, and put forth all their influence in Rome to have it re-
versed.^ Leo X. would not venture to decide against these formid-
able servants of the papal povver.-^ Nor, on the other hand, was he
willing to abandon the followers of the learning he so much cherished,
berühmter Männer Bd. 1. S. 97 ff. Erhard 's Gesch. des Wiederaufblühens
Wissenschaft!. Bildung Bd. 2. S. 292 ff. W a y e r h o f f s Reuchlin S. 114 ff John
Pfefferkorn, converted from Judiiism to Christianity in 1506, and a protege of the â–