John Fortescue.

The works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) online

. (page 12 of 87)
Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 12 of 87)
Font size
QR-code for this ebook


et vinum, erat enim Sacerdos Dei Altillimi, benedixit ei et ait, Henedittus Abraham l3eo
excelfo qui creavit coelum et terram, et benediAus Deus excelfus quo protegenie hoftes in
manibus tuis funt, et dedit ei decimas ex omnibus." Civitas Salem pollea A\tix el: Jcruialem,
et vallis preditta via tuit ad Jerulalem, ut dicit Jolephus in primo liliro Antiquita! imi. IJiec
omnia fac'la et dilita tuifle tempore quo iub lege natura' regebarur genus humanum non
ambigitur. O quot lacris carihuatibus et nollrit; religionis rudimentis fecunda lunt ha;c
verbaGenefis ! Noji contenta eft Sacra Hiftoria viriun huncjuftum iolo Regis nomine honorare,
fed ad majorem fua; eminentia; venuftatem et gloriam cum cti.un pandit lacerdotalis culminis



.) ■ I



- I I j



PARS PRIMA



,] De Nat lira Legis Naturce. 69



digiiitate fulgere Sacerdotem eundem AltilTimi nominnndo. O quale majoris facrameiiti eft
hie facranientuiii, cum paiiem et viiuiiii vidori offcrat J^ci I'acerdos, honore regis rediiiiitus
adiuic Tub lege natura; degens ! Quis ifto homine fidelior, juftior aut faiiftior potuit reperiri,
qui Deum lola lege naturae eruditus, quani fine gratia iiequaquam dereliquit AltifHinus, cou-
fitebatur Creatorein efic cadi et terras, et fie humaiios regere adlus ut nun nifi ejus gratia belli
agibiliuni niaxmii vii^loria proveniret ? Nonne hie meruit ut patriarcha magnus decmias
fibi dando non magis figuraret ijuum initiaret decimas facerdotibus et potius Deo tanquam
juge lacriticium ab hominibus debere ofFerri, quod et promifit ejus nepos patriarcha Jacob fe
fa^tunim de omnibus qua: dedent iibi Deus i^Genefis xxviij". C". ) ? Sed ha:c non nifi in valle
Sal a; i[u;i; via eft ad Jerufalem, ubi poftea vera facramenta non Tub figura fed realiter in
tempore legis grati:t effluxerunt. Num jam invenimus regem jufte fub lege naturae
regnantem, cujus impenum non alia lex humana, cum tunc nee ulla fuerit, pnetei quam lex
naturif conftituit, quern et lacerdotem Domini fuilTe non hie folum affirmat Scriptura, fed et
jufte euni illo fungi officio propheta comprobavit, cum de Chrifto dixerit " Vw es facerdos \\\
eternum fecundum ordinem Melchifadech '"? Non enim dixit fecundum ordinem Aaron qui
Summus Sacerdos tempore legis data: conftitutus fuerat, fed fecundum ordinem Melchifedech,
qui tempore legis natur;e facerdos eft efFertus. Ecce quanta ex hoc laude extollitur le\.
natura: ! Unde poftmodum mos inolevit homines juftosy^aTi/w vocare ; quare et Jethrj
cognatus Moyfy lacerdos Madian eft didus, (Exod. xviij". C°.) et leges civiles jus diffinientts
dicunt quod illud eft " ars boni et a:qui cujus merito quis nos facerdotes appellat." Jam, ni
fallor, liquide monftratum eft natura: legem regem juftum jufte conftituifie, quam divina
gratia non dimifit inanem ; quo ejufdem legis vires refte fumus experti, nee quin de cetero
confimiliter facere polTit, ft hbi homines aequiefeere velint, poterimus hefit.u'e, cum vim ejus
jK-rpetuam efte faneceiint Canones prelibati ; tamen quia fuj'erius pi-omilimus percumiTiari
(juis primo fub hic lege regn.ivit, quern Melchiledech non fuillc putatur, obligatio promifti.
cxigit ut quid iiulc dicat Scriptura certius perfcrutemur.



Cai>. Vll.
Sembrotli primus liahuit regniDn c7 laimn nyn fitcrat Rex



'Y\v)<^^ IE prcdidtos novem reges quorum quatuor quinqu
!sA^_^'^ liiftoiia nemincm nominat nomine Regis: fcribitur tar



|ue vicerunt Scriptuiie Sacra;
?gis: fcribitur tamen Genefis x. C". " fie porro
^^•^'fc-JE Chus genuit Nembroth, ipfe cepit efte potens in terra et erat robuftu . yenator
coram Domino ;" ct poft pauca fcribitur fie, " fuit autem principium regni ejus Babilon Arach
ct Arratli et Calanne in terra Sennaar, de terra ilia egiefius eft Aftlir et adificavit Niniven
ct plateas civitatis etc." Ecce primum potentem invenimus et primurn regnum, fed nullum
adhuc invenimus regnantem aut Regis nomine infignituirij tamen regnum iftud regnum ipfius



'l . . 'i



!^ 1..



'■J,!\

'.'.■)



■ ' ,to;i>">



' ■'■,4: ■'



yo De Nat lira Leg-is Natiirce. [[pars prima.

potcntis fuit, cum dicat h^ec Scriptura quod Babilon fuit principium regni ejus. Sed pod'eflbr
hujus regni nomine Regis non crat digniis, cum rex a regeiido aiitowinatice dicatur, et regcre
a retlo exordium ceperit ; per quod qui' refte non regit nomen I'Jegis jufte non fortitur,
quamvis populum per potentiam opprimens regerc videatur : ut Nemlirotli ruburtus qui
venator erat coram Domino, idefl: opprellbr et extinftor hominum (vj. Di. in fine) (icut funt
venatores fcrarum extinftores et non reftores, quern Nembroth etiam gigantem Auguftinus
appellat xv. libro De Civitate Dei. Scd talis non nili venator ell coram Domino licet coram
homine rex appareat qui opprimit et non regit. Sic et tyrannus, licet rex tuerit inltitutus,
poirquam LJerelida regiminis curd moribus Nembroth fuent habituatus, nomen Regis exuit et
nomen induit tunc Tyranni : quare populus htpe in talem inlurgcns folet dicei-e le nonregem,
fed in fui detentionem occidille tyrannum. Sic tecit Romanus populus occidendo Neronem :
fie et Senatus ilixerat fe jufte defendifTe cum Domitianum extinxerat ; quo Tu lius in tertio
libro De Officiis dicit, " occidere tvrannum fcelus non elTe populo Ivomano vifum eil, qu; ex
omnibus preclaris tac^tis illud pulcherimum exillunat." Tamen etfi horum et coniimilium mor;
mundo fuerat opportuna, nulli licuit hoc tacerc et maxime lubditorum, quibus fepe eorum
exigentibus meritis Dominus reges difculos conftituit, qui per prophetam Olee dixeral
" I.")abo eis regem in furore meo," et Nabugodonoibr, qui popukmi Ilrael peccan en
opprefTerat, vocavit fervum luum (Jerom xxv". C".); nee iine judicio aliquem occidi Mer
mittit lex qua.- generaliter dicit, non occides; caveat tamen tyrannus, cujus morsnedum bjn;
eft populo fed et optabilis, ne ab illis occidatur, cum dicat Omerus, " dulciorem melle elTe
iram in vindiftam," fed magis pertimefcat pojnilus ne regem interimat licet tirannum. Nan,
quamvis nomine Regis ut Nembroth non fit dignus, tamen ejus ell regnum, ut Babilonicun:
quod Nembroth pofl'edit dicebatur regnum ejus ; et licet neceffe fit ut venia;nt fcand ila,
vas tamen homini illi, inquit Evangelium, per quem fcandalum venit. Profedto tamen refle
intuentibus non minimum contert ad opprelforum patientiam hoc quod dicit Sanftus '!"hom;i;s,
"non folent tyiannorum dominia efie longttva;" unde Ariftoteles in Policia fua plurjs
numerans tyrannos eorum omnium dominia demonllrat fine brevi fuilTe conclula: quale
et eidem ajiplaudens gravis ac moralis ille Seneca iub compendio afierit quod " proceila?
quanto majwris vehementia' tanto minoris lunt tcmpoi-is." I'rimum regnum jam reperimi'i^"
et dominatorem ejus, led nondum invcnimus quempiam (]ui primo regnum venit ai.t Rex
primus fuerat appellatus, et cum ejus nomen Scriptura Sacra, qua^ ejus regnum pandit,
memorabile facere indignata fit, creditur ejus mores non ut regnum ejus fuiffe memoria
dignos. Tamen quia quod nomen tuerat primi regis promifimus indagare, cum ilhid
Scriptura SanCla filentio pra-terivit, et dicat Diodorus Siculus in primo liliro I'rif-arum
Hiftoriarum quod hiftorici aliqui illud non tradunt, hoc ab aliquo SanClorum conabimur
explorare.



:1, '-lliiii. T'

■ 11.



j'.\Kb I'KiMA.] De Natirra Legis Natu?'cc. 71

Cai>. VIII.
iiduf fitit primus uom'niatus Rex et reg>iavit in Baljilun metropoU .IJfiriorum.

jJ?^j)J^ANC lUS AUGUSTINUS xvi. libro dc Civiute Dei C". xix". ficait: " In Afia
S'i^'^ \ pffV^iliJi-rat dominatus iinpi:t civitatis cujus cajiut crat Habilon cui terrigina:
0»/CH*'^ civitati noiiK'ii aptininuiin eft, idell: coiit-ufio. Ihi Ninus regnabat poft mortem
I'Jtiii I'ui lirli.qui primus illic rcgiiaverat, feptuaginta quinque annos; filiiis vero ejus Niiuis,
«jui ilclunchj palrc (iiccctrit in regnum et qninquagintaduos regnavit aimos, habebat in regno
i|U4dr4g!n(J ct trcs annos quando natus ell Abraham, qui erat annus circiter millelimus et
*luccn[cfimus ante conJitam Romam veluti alteram in occidente BabiJonem." Hcce licet
Ncnibroth primus tuit (jui regnum pofll'dit Babilonis, tamen dicit hac fcriptura quod Belus
ibidem priinui regnavit. Undc aiiud ell habere regnum ut habuit Nembrotb primus
tyrannorum, ct aliuei ell rcgnare velut ut cumque fecerat Belus primus regum. Primum
rcgeni, licet non ita moribus pollentem ut ejus nomen memorabile facere Sacra Scriptura
dignaretur, jam invenimus, Belum nomine, quern Vincentius in libro De Morali Inflituticne
IVincipum Belum Ncmbrothidem vocat, cujus filius Ninus civitatem Niniven condiiit
ct fuo nomine infignivit, unde a Nino ell Ninive appellata; licet liber Genefis dicat quod
dc terra Sennaar e.xivit AfTur et cxdificavit Niniven ; nam longo tempore poll ejus primam
conllruclionem Allur, qui erat de progenie Sen^i, pofredit regnum Nembroth, qLii erat de
progmic Ch.imi, et a-diticavit idell amplificavit Niniven, et vocatimi ell regnum ejus regnum
Afiiiiuruin quod iliu fuit maximum regnum numdi. iiitc Augull. Lib. xvi. De Civitate
Dei, cap. iv. !

Cap. IX.

Duli/J/ur Jii .tute Ji'.uvium rc^^cs f arrant m l:)ii,ch quaut .filificavit C.ayii.

iNTI;". vcro diiuviiun non Icgitur liumanum genus regem aliijuem hibuilH-



'^Y\v/^7 i:. vcro uiiuviiMii non icgitur iiumanum genus regem aiu|uem n.iiniiiie : tamen
^Iir\^-' •'^"i:"'^'""* (^v. I.i. dc Ci. Dei c. XXV.) dicit quod potell elTe quod C a\ in et liliii
5!«4'^'^irO ejus Hiii nominantur in Genefis (iv. 17.) fuerunt reges Enoch, non tamen i-os ita
fuidc dc fado ipfc affirmat. I'.t fi fuerint, ct quamvis mulri iniqui regnaverint in exordio
rcgnorum.ctfi caJcm regna ipfi iniqui initiaverint, hoc non oflicit hiis qua; dixinuu, videlicet
ijuovl regna Tub lege naturx" julle fuerunt inftituta. Nam ipfe tratriclda Cay in primut civitatem
condidit : fie ct fratricida Romulus civitatem edidit Ronianorum. Cayin etiau. primus
terram fcrerc docuit ct filii ejus artem ferrariam, cancndl organis et a^dificandi domes primitus
fcicntias iiivenerunt, ct ut dicit jole[)hus ; Cayin primus tieii fecit poiidera et menfuras et
pofuit limitcs in terras. lit quamvis iple et filii ejus peilimi t'uerint, quid tamen accomodatius
liomini aut juftius lioneflius ve fieri potuit quam funt ea quit ab iplis initium fumpferunt.



72 , De Nat lira Leg is Naturce. [par



S PRIMA,



Nunquid medicinam refugimus quani nobis cxhibet medicus fceleratus, aut verum con-
demnanius quod predicat infidelis ? Cayiii et exituni ejus Domiiuis involvit iindis diluvii,
doruin tamcn inveiitioncs honas aquis non extinKit : fed cares fiios jultos quos rcfervavit ab
undis ditavit inventionibus malonim illoriini quos fubmerfit. ()^iid unquain bonuni per
malum exquifitum periit ? Num in Ecclefiafte fecundo capitulo dicit Salamon " peccatori
dedit Deus affiidionem ct curam fuperfluam, ut addat et coiigrcnet et tradat ei qui placuit
Deo." O quanta vis Divinx potep.tiit et quanta ell bonitas providentix' ejus qux lex eterna
ell, ut non tantuni bor.p. qua." fuerunt boni led et bona et mala quK niali fuerunt omnia
cedunt ad comodum bonoriun, ncc unquam perpetravit inipius quod non convertitur in
decorem univerh ! Sic Deum laudant bona, laudant et omnia mala, qu;v, licet inordinata
per homines, Dei judicio difpofita ordinate ejus operantur honorem, bonis conferunt bona et
inalis jullitiam largiuntur. Sic nichil in mundo relinquitur quod non cantet cum Angelis,
Gloria in excelfis Deo. Culmen regium et inllitutionem ejus nedum laudavit fed et appro-
bavit Dominus, Genelis xvij. C"., ubi Abraham dixit, " reges ex te egredientur :" et ejuKiem
XX vj. C»., ubi llaac in terra Palellinorum peregrinanti ait, "tibi enim et femini tuodabouniverfas
regiones has complens quod fpopondi Abraham patri tuo ;" et eiufdem xxxv. C"., ubi Jiccb
dixit Dominus " reges de lumbis tuis egredientur," &c. Numquid non bonum fuit ijuo 1
patriarchis hiis Dominus tarn cedulo iironiifit quafi in cimudum omnium beneficieruii
quibus eos tam copiole dotavit, cum j^opidum fibi acceptabdem et peculiaremex eis gen .-ra i
decreverat ? Sic et (latum regium approbavit Apoftolus, cum omnibus obedire regi tanquam
precellenti preceperit. Et cum omnes homines tanto fint meliores quanto fimiliores fuerir t
Deo, quis rege melior fanftior ve eil'e poterit, qui homines regcns Deo regenti omnia (imilatui.
Hoc ex fententia Sanfti Thoma' in libro queni fcripfit regi Cipri De Regimine Princijiuri
colligere licet.

Cap. X. . '

Hie ojiendit "Tra^lans omnia regua Juperiora fiib Lege Naturae fiiijfe incept a, et per earn

debere pojfideri.

R^GITUR potellas regia, etii per iniquos tuerit initiata, bona eft. Et fi arte
""^ diluvium exorfa ve poll diluvium ipiii primitus prorupuerit, lub foja tamen lege



iJ'^j-Z^ natunt ipfa lumpfit exordium. Nam ante tempora Moyfys alia non fuerat lex
humana pra;ter quafdam conluetudines per homines in quibuldam territoriis introdu6tas,
qua; nequierunt inchoaffe regiam dignitatem, cum conluetudo ex iteratis ; ftihus et
longevitate temporis tantum excrefcat, quo ipia regis talligiurn non potuit principiafTe.
Et conftitutiones principum, qua," tantum fubditos ligant, regium culmen quod fuperiorem
nefcit conftituifle non valebant; prefertim cum ipfa; a tempore Moyfys ortum habuerint,
ut fcribitur vij. Di. C". primo ; nee ordinationes hominum quibus eorum aliijui eriguntur in



H,.'P



1 ,.■ ; I'lv/rMMi



.II'-. It. / - I



I'ARS PRIMA.] Do Naturn Le^is Nutiira:. 73

rcpcs cotirtitiitioncs mcrciuer dici fed legis natura.> aftus. Sola iginir Lex Naturae regia."
cclfKudinis primordia ftabilivit : quare an lex ilia caiidem dignitatem tunc rexille potuerat
ilolidiini forct hcfitare, cum minoris lit virtutis regere quam plafniare : nee quin ipfa rexerat
Uftij^iutT) illud |X)rtquam condiderit ambigimus, cum alia tunc non hierat lex qu;e ilhui
pouiit giibcrnadc. Kt quin femper fie facere poUit lex natura:, nos lacri Canones dubitare
non jKrmittunt, qui legem hanc perpetuam efle prx'dicant nee mut.iri polTe. Kt fi con-
Aictudo alii]ua Jam inoles'it (]u.e pro [)ollidendis regnis legi nacune .iliqtiid fuperaddat, (1
riiptrcrrogatum illud legi naturx" in aliquo repugnet, callandum illud judicant Canones, nee
coi.ructudinem dici polVe fed corruptelam (vi.lj. Di. C". Mala Conjuetiido). Qiiare ibia lege
natiirx terminari poteil c|uellio piopolita, et per earn lolani diiciiti potelt omne jus regnandi
in quocumque regno quod fuperiorem nefcit. Numquid tunc reete iuperius Icripum lit,
quo,! ful) lege hac poteltas regia fumpfit exordium, ejus que munimine regnaverunt t adhuc
regnant cundi reges terra;, videlicet julle civiliter que regnantes ct iuperiorem non habentcs ?
Ha-c lex namque mater ell omnimn legum humanaruni, a qua ii iplie degenerent mdignc
vocantur leges. ^Juod ipfa j\Klicat julhim eA, et quod ipla reprobat reprobatur omni
hiimano jure. \'eniat igitur hac nortra b'ronefis, fedeat pro Judice nobis.



;;■; . ^ ^ Cap. XI.

Ol/je'iiu Prima.

^'^f\'>\f^\L\) turrim licet rnbulVillimain (\ quil'piam erexerit, nee eam fortiuii. robore
V'-^S'^.'li intctius NUiinvrril, inlultanies ininuci futVudiendo turrim illam proilernent, aut
^P^^^it^ IWXI icjiullb cofunj conatu niuros ejus .ilceiKlentes, thelauros in e.i reconditos
Oftjritii tim)^(.nt c1 afjxj.'taliuiit. Sic et lex quam v.didlilimam prol)avimus, li ab
«»ili>katfi.liuen infaitubu* rc/tarum ratiotium inteiiu'.> reclwrarum muniuunc non tuerit
<if^iftift^i4 <Jt<> ll.ii<.'»lu* turriJcl luffola, aut f\i|>crarcciidentcs mimiei eam robore luarum
♦iftaiH ifvrfwrD omni rpollabur.t. Igilur vallum, li quo turris qu.iui cunlbuximus Lex vide-
licet N'a:u/C ih ctnulit jam viJcaturobrefTii, antcquam ulterius progrediamur in hoc 'l"ra(!-latu
at poienmtn eipugr.cmu!. Scribitur primo Rcgum xij. C". quod, pollquam ad petitionem
pojtuti IlVjiclitici cunilitutus ell eis primo rex, pro|iheta .Samuel ait ad populum, " Invocabo
r'>ominum et dabit Vcxts ct pluvias, et fcietis ct videbitis quia grande malum feeeritr vobis
in confjxflu Domini, pctcnte:> fuper vos regem:" et pull pauca ae poll voces et i^luvi.is
daiu a Domino fcribitur ibidem, quod timuit populus et dixie ad Samuelem. "C ra pro
fcrvis tuis ad Dominum Deum tuum ut non morianuir, addidinuis enim univerfis peccatis
nollris malum ut pctcrcmus nobis regum," etc. \'^erba lixe ollendunt elec^lum populum
pcccaflc rcgcm fibi pctcndo; hoc namque alTerit Propheta : iioe conhtetur populus, et appro
barunt coeli tcrrorcs incutiendi populo peccanti, ut mori timeant pro delicto. Si tam grave
I. -L.



'■■h^



.'■-■'* ' ■ " u



■ <.T..'



74 De Naturd Legis Natitrcc. [pars prima.

fit facinus regeni poftulare, (juanto gravius eft peccatiim regciii conftituere : populus ifte
folum iinum regem petiit : lex qua; fuperius laudatur mille reges inrtituit. O quot reges
fuerunt tempore Legis Natiira-, cum quafi in exordio Legis Data;, Jofue primus Judicum
triginta unum reges in ingreiHi tcrne Canaan occiderit, majore parte terra- illius vix optenta,
ut patet Jofua; xij. C". ! Nunquid lex bona pr;fdicari poterit, qua tot mala operata eft ?
At fi unicum regem petere tanta fententia dampnetur, tot reges lex inftituens quali judicio
nniltabitur graviori ?



Cap. XII.

Secunda Objetlio.

Wi ^^W* RETEREA predifti libri Regum viij. C°, a Domino pracipitur Samueli, ut
?t3 ^mlsi e'diceret populo jus regis qui imperaturus erat eis, qui inter cetera fie ait :



" Agros quoque veftros et vineas et oliveta optima toilet et dabit fervis fuis, '
etc. Lex quam juftificavimus indifterenter omnibus prohibet ne quis alteri faciat quod fil i
non vult fieri. Qiiis unquam regum voluit aut vellc potiiit fibi fieri ut optima pro quibus
ijife fudavit fibi auterri deberent et tribui non ftidanti ? Et fi hoc fibi fieri eum velle no i
poterit rufpicari, et ipfe tamen hoc alteri licite tacere pofFit, licere fibi judicat lex, qaai i
propheta pronunciat, illud quod fieri prohibet lex natura. Nunquid jam inter has leges
duas fit inexorabile bellum .^ O qualis pugiia Trattanti jam incumbit, qui tamen queftiori
propofita refpondere nitabatur et jam certare cogitLir cum Propheta! Nonne turris quarr
adificavit ab hoftibus eft obfelTa .'' En venit dux exercitus Samuel et cum eo populus di:er.s
"peccavimus" plufquam fexcenta milia : cceli tonantes quafi bumbardis turris qua.fant
masnia : propheta muros jure regis fuffodiens minatur ruinam : populos regem petifie
pcenitens, fi fupra turrim ut I'atagit afcenderit, omnes reges quos creavit lex ifta jam intra
moenia hujus turris dimicantes interimet et theiauros auferet, videlicet omnia corum regpa.
Tantis igitur calamitatibus a;dificator turris afflidus, ad mutuum pacis trac'tatum condefcen-
dens obfidentes taliter eft affatus. I

C.^p. XIII.

i

Refpontio ad priumm caiijam hujus giierrj; : Sed primitas '■Tract ans confiindit motrja caujx.

iUPLEX cenfetur caufa qua; hanc guerram fiifcitavit ; una a petent um regem
fcelere ftirrepit ; altera eft lex qu£ folis regibus eft concefia. Prima, et ^\ movere
poffit imperitos ad pugnam, provocare tamen non poterit cu-cumfpeftos : nam
populus qui regem petiit, tres fua; petitionis elTe caufas propheta- denunciavit dicens : " Rex
enim erit fuper nos, et erimus nos quoque ficut omnes gentes, et judicabit nos rex nofter, et





PARS PR I.St A.] De Nat lira Legis Naturce. 75

cgrciiictur ante nos et pugnabit Bella noftra pro nobis." Fxce ut contormes efTcnt omnibus
gcntibus, lit judicarciitur a rege, et ut ipfe pugnaret eorum bcUa, petierunt regeni : ba'c tria
(\ populuni ilium ad petendum regem movere non pofle comprobentur, regem tunc fine
caufj populus pollulavit, quo ingratitudinis vitio fe ipfos filii lirael maculabant, et tamen
dignitatem rcgiain niinime denigrabant. Quare hx'c motiva primitus vifitenuis.



Cap. XIV.

Refponfio ad primuni mo/iviini.

^CRIIUTUR Exod. xix. C". quod Dominus per Moyfen dixerat populo lii aelitico
verba qux Icquuntur: "Si audieritis vocem meani, et cuftodieritis oaftum
fh^^r'j^ meum, critis mihi in pcculium de cundis populis : mea d\ enini oninis terra,
cl vos critis michi rcgnum facerdotale et gens fandta." Numquid tunc non regem habuerunt
filii Ifracl, quando regem petierunt? Sed non ut oinnes gentes : nam gentes hominem, ifti
l>cuiii h.il)mrrunc regem: illi populus Dei cujus ell omnis terra, iili populus ejus peculiaris
tunc hierunt, qwos f|>eeialius elegit Dominus quum elegit omncs gentes. Quis regum
goiMunt unquiin rcxit popuhim fuum ut Rex ille popuknn hunc peculiarem? Numquid
Iplc in vaiU ilcfcrti (olitudir.c qmdraginta aimis po[Hilum hunc peregrinantem in tabcrnaculis
hMljslilu* crt ? jvinc »lc ctvli) p.ivit : iiuiumenta eorum non finit vetuftate corrumpi : nee '
(Kxvrn C4l<iimcn(4 Utiti tcmjxtris uhi conteri ; euKunpna nubis per diem a lolis ardore, et
<««<in>{«U ignil JK/ nudcru a caliginc et lieremi fqualore, eos tuto tenqiore illo eon.exit, et
j{hr|^<(f.;c» ci» tR&luntc* tola cx-iltati (crjKntis interemit vilione ^ [leeuharis vero erat fibi
fUffisJa* Uk, NuSTiJU**! i\-(u lutic hi5>crc regem alium, aut elTe ut onmes gentes tuerat opor- Ailf. cundur
ag»,(tni Kt <|9i% rcgum iti judKavit iHjpulum hiiim ut Rex ilk- hunc populum luum pecu- il"'nvuni.
^ItiHmt *J «)j» atrnquc iir<fc(a terra dcglmivit rctvelles, ignis lievoravit inlurgentes, Terpens j
«WW3»«4jf oi^ttlgiflto., et ConicnipncntcA ydololatr^fquc imbccillium toneito gladius mteremir.
Q«>J uiuit lUmU licllcttm monc jKllim.! Rex iftc conhiinpfit, et tornicantium principes .yi i.nium
ftxi\ Cu(\y€ndi patibullf: ncc ullum unL|itam eorum rcliquit f.icinus quod non ipfe jullilBme
mtilcrkunJitcf qtic puiiivit. lit quis unquam regum bell.i populi lui pugnavit ut Iple? reges ^
miir.quc Anulcth, Amorrhjcorum, Bafiin, Median, Canaan, Moab, Amon, Philiftinorum et ^
omnium aliorurn rcgnoriim hunc populum infeftantium Ipfe devieit : i\cc ullos regL i aut
grnfcs cos fupcrarc j>crmirit, nifi cum populus ifte vocem ejus obaudiens cum contenqilerit, Kxclamatio
vcl pafluin fuum tranfgredicns, idolis inimolaverit. Tub quali coiiditione fibi in pecul aiem ,^|','J^'^™1'
cundcm jxjpulum Ipfe, ut fupra fcribitur, adoptavit. O qu.un magnum erat tunc eorum norl^ populi
pcccaliim, talcm et tantum regem derelinquere, et delider.ue elle ficut tunc erant omncs ',,.,„p^
gciUesqui tantum homines habuerunt reges, Regem Deum pro Rege Homine conmiutaic! cum rcgcm.
dicat Scriptura, " maledictus qui facit partem iuam deteriorem," et propheta jcremias.



76 De Natiu'd Legis Natunv. [pars pr



IMA.



" Maledid-tus qui conhdit in homine et ponit carnem brachiuni fuuni ct a Deo rccedit cor
cJlis." " Non te (dicit Dominus Samueli) dereliquerunt, fcil nic." C) veihuni quod penctrat
etiam cor lapideum ! " dereliquerunt me venam aquarum vivantiuni Dcum fuuni." Certe
rci51:e dixit proplieta Samuelj " Icietis ct videbitis quia grande nialuni feceritis vobis in con-
fpedu Domini petentes fuper vos regem:" et certe recT:e dixit popuius, "addidimus univerfis
peccatis noftris malum ut peteremus nobis regem."

Cap. XV.

Coiiclujlo improbmis prinuim ohjeilioHt'Di.

\T quamvis populus ille regem petendo peccatum grande commifcrit, hoc non
B]| F^^^^ probat dignitatem regiam quam poftulabant effe iniquam, aut dampnat legem
^^f^^^^^m.,^ Tub qua dignitas ilia extitit inchoata. Qiiid Pontificiali dignitate HuKflius, licet
earn ispe amblgit fceleratus ? nee dampiiatur aifliva vita, licet contemplativam deferens
profeffiis inique agat, extunc ie contamjnans negotio feculari^ In his enim animus non
Itatus eft in culpa; "fola enim virtus eft" (ut ait Philofophus et Auguftinus) "qua non licet
male uti :" nam quanto melius eft aliquid quod appetit mens humana, tanto iniquius eft ejui
peccatum, fi illud nancifcatur inique, dicente Boi'tio " quanto major eft dignitas tanto difpec-
tiores improbos facit eam videlicet pofTidentes." Dominus autem in hoc proceftu licet pro-
nunciata Lege Regia populi arrogantiam conculTcrit, regiam poteftatem approbavit multifari;
et iaudavit. Nam regem eis ab eo tantum et non ab illis eleftum conftituir, quem oleo
ianiito linivit et fecit Chriihnn fuum, tjuod nulli antea fecit omnium regum. infuper tt
regem iftum fpiritu fortitudinis, etiam ipiritu replevit prophetico, et mutavit in virum
alterum, ut in didi prmii libri Regum x". et xj". C". continetur ; fic quoque fecit Dominus|
Davidi, Salomon!, et multis aliis quos poftea reges conftituit fuper populum iftum. Regem,
etiam qui hunc populum regeret ipfunmiet velle eligere diu ante hitc per Moyfen promifit,'
Deutron. xvij°. C", ubi et normam qualiter reges, fic per eum elegendi, feipfos et populum
regerent, ut fingukris regia; poteftatis zelator, edocuit, et prolem in fulio fuccefllu inr> regi fic



Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 12 of 87)