John Fortescue.

The works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) online

. (page 18 of 87)
Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 18 of 87)
Font size
QR-code for this ebook


fuperftitibus, Frater decedentis licite ejus potiretur imperio. Num me folam mulierum repellit
lex ab hereditate paterna, aut magnitude hereditatis fobolem exhereditare poterit, et fratrem
patris ejus ditare patrimonio ? Naturs vero hoc non eftet confonum, et Divins legi foret
maxime alienum. Nam Dominus in Numerorum libro, xxvij. C". fie ait, " Elomo cum
mortuus fuerit abfque filio, ad filiam ejus tranfibit hereditas ;" qua fententia neque regnandi
faftigium neque dominii cujufque magnitudinem a filia; fucceftione abdicat Dominus, I'ed regni,
ut alterius cujufque privati dominii, Mulierem judicat fore capacem. (^lid tunc t'.iiferes,
Judicum difcretillima, (anccire quod fanxit Dominus ? Clariifima tibi patet lex quam Dominus
declaravit; fac ergo fecundum exemplar quod tibi in monte monltratum eft, et ne tardes hanc
litem tuo finire decreto. Qua; audiens Filius, vultu in terram demiftb, ex tunc oculos in
Judicem erigens, ipfum taliter afl^atus eft.



■ ra^



- .-. ill -Ci




PARS SECUNDA.] De Natu7'd Legis Naturcc. 117

Cai>. III.

ReJ'poncio Nepotis Regis ad primuni quud alkz,avit Filia Regis.

ERISSIME, Judex optime, veritatein flidi quo fufcitatur hax difcordia metuen-
;:5 dinima Domina et Mater mea peroravit. Utinam legis ipfa fciret cenfurain, ficur
et fadi ipfa novit veritatem ; non te tunc, ut eftimo, caula; hujus ventilacio
fatigaret. Ignorantia juris ell et non fatti quae earn concitat ad banc litem, non enim fine
confule poterit fimplicitas pia muliebris diverfitatem nofcere qualiter in regno, et qualiter in
predio difFerunt jura luccedendi. Non ut agrum itaofficium, nee ut privatum minifteri mi, ita
et publicum regulat lex humana. Si enim ha;c, ut fe habent, mater intelligens mente rumi-
naret, citiirime ipfa, ut fufpicor, ab hac lite refiliret, et non filium culparet ut degenerem,
quamvis avi fui regnum, quo matri non licet fuccedere, ipfe ingrediens gubernare jam glifcat.
Humile vero officium privatumque minifterium, in quibus admodum rclevari per inulierem
potell folicitudo viri, mulierem, qua tadta eft in adjutorium ejus, natura non prohibet minif-
trare ; talia namque officia muliebri fexui conveniunt, et mulierem ad ea natura conftringit,
qu£ eam viro fubdit fubjedione yconomica et fociali. Hx'C parentes Sant uxorls Tobia;
junioris refle confiderantes eam monebant regere familiam et gubernare domuin. (Tobiit x.
C°.) Sed altiora et publica officia, qus folis virib conveniunt, ut funt Conftabularia; et
MarifcalciE regni cujufque officia, a mulierum adminiftracione natura fejunxit, cjuo talia
officia ad eas defcendere nequiunt, dum non nili ad locum naturalem tendit omm- quod
defcendit. Et h talia officia ad feminas defcendere natura non permittat, quomodo Regis
officium, quod publicum eft et omnium terrenorum officiorum maximum, quod omnes regit
homines nee ulli eft fubjeiftum, poteft mulieri defcendere aut convenire, quam viro natura
fubjecit ? Non enim mulierem gladio audaciam hominis compefcere, aut merits niorti reos
judicare natura patitur velle, et tamen hiis ac'libus nihil regali officio plus incumbit. Alienum
igitur efle officium regium a miniftracione muliebri omni modo judicat lex naturte ; nee
enim, ut mater conqueritur, ipfam folam ab hereditate paterna lex amovet, nam omnes
poffeffiones privatas patris fui, ut funt edes, arva, et folum quodcumque, quorum capax eft
natura muliebris, ipfa poffidet per me filium ejus minime pra^pedita. Nee magnitude dominii,
ut ipfa conjicit, ei ullatenus officit fuccedere in patrimonio patris ; fed folum regalis fupp-ema
dignitas eft quE fibi conjungi refugit, ficut etiam uniri recufant officia virilia fupradid'la ha;c,
licet inculta ac humilia fint. In hujus tamen examinis initio quafi qujedam mediiantis
unguenta fufficiant, quas fi non poterint maternae a^gritudinis delenire tumorem, ejus languori
mederi curabimus fortioribus tunc pigmentis.






.-.JO






ii8 De Natiird LeQ'h Natrnw




'g/S i\ atU7-a'. PARS SECUNDA,



Cap. IV.

Rejponcio Nepotis ad Jeciuuium quod dlcgavit I'ilia Regis.

^^I^^T^TEREA Divinuni judicium quo, deficiente cxitu niafculino, Doniinusniulieres

fuis parentibus debere fuccedere declaravit, not: tc movebit, Judex, qui judicii

VSl il''"i> nierita rcL^to penias libramine, ncc te ulla Sacrx' Scriptunr Veritas fubterfugit.
Nam non ce latet qualiter terrain Chanaan Dominus Abraha; Ifaac et Jacob et eorum femini
promifit hereditarie poflidendam. Ncc qualiter quinque filis Salphaad, qui de Manafla filio
Jofeph qui filius Jacob fuit defceiiderant, ipib fine nialculis in delerto obeunte, a Moyfi
flagitarunt, ut ipfis partem illam terras promiflce quam, fi adhuc vixilTet, pater ipfarum
fuiflet habiturus, paterno titulo decerneret ponidendum ; cui caufani hanc ad J)ci judicium
referenti ait Dominus, "julLam rem portulant fili;t Salphaad, da eis po/Tellionem mtf-r
cognatos patris lui, et ei in hcreditate fuccedant ; ad filios autem Ifrael loqueris hsc— Homo
CLun mortuus hierit abfque filio, ad filiam ejus tramibit hereditas, etc." Nonne per ha c
verba erudimur quod femin;t in Terra PromilFionis non ut mares fuccedebant, duni ipi e
hereditates parentum cum maribus minime dividebant .? fed mafculis ceHantibus volu t
Dominus eas gaudere hereditate parentum. Et quid efficit hoc in cafu noftro qui de n gn j
litigamus \ Non ell; regnum ut privatum patrimonium inter mares, quo nee inter feminas
dividendum; politkiim folum dominium eft quod plures recipit reftores, fed re'i^ak nur-
quam. Kilii Ifrael, quando hax fententia lata eft, regem non habuerunt, nee trecentii
quinquaginta et fex poftmodum annis, ut numerat Sanftus Auguftinus xviij. libro de 'Jiv ,
Dei, et multo plures ponit annos Jofephus Antiquitatum hiftoriagraphus. (^lare de regni
fuccedione, tempore quo Divina hajc fententia lata eft, non erat queftio, quo nee ad regnum
poteft reterri refponcio queftionis, quae tale mulieribus jus contulit fuccedendi. Etiam njn
nifi folis filiis Ifrael edidit Dominus hanc legem, dicens, " Ad filios Ifrael loqueris hax," qho
populus alius hac fententia non ligatur. Unde alia; funt gentes quam plurimit quK
hucufque lege hac non reguntur. Nam in regno P'rancis viri et femina' pafiim dividuht
hereditates paternas, et in regno Anglia neque mafculi inter fe divldunt hereditates neque
femiucE participant cum maribus, fed filius fenior omne obtinet jus parentum. Confimiliter
quoque fit in aliis quam plurimis provinciis et regnis. Privata infuper patrimonia feminis ut
maribus communicanda funt, ut habeant unde fe pofiint fuftinere ; fed non fie publi.a officia ;
nam de regno dicit Santtus Thomas in tertio libro De Reginiine Principum, quod illud non
eft propter regem, fed rex eft propter regnum ; cujufcemodi mulieres effe difficile eft fentire,
cum eas magis regi quam regere deceat ; nee regnum regere eis aut regno extat opportunum.
Quare quamvis generaliter dicat lex predifta quod decedentis fine filio hereditas tranfibit ad
filiam, hoc de privatis tantum patrimoniis, quae plebs et vulgus polfidebant, et non de publicis



PARS SECUNDA.] De Naturci Legis Naturcc. 119

et regalibus dominiis, intelligenduin fore dinofcitur. Nam polt hanc legem pronunciatani et
ante regis creationem in Ifrael et Temper poftea, omncs poireillones privatx- cujufcumque
decedentis ibidem inter omnes filios, et illis deficientibiis inter omnes filias equaliter divide-
bantur, excepto quod primogenitus reeepit duplicia omnium bonorum dcfundti. Nee legem
illani mutandi amore filia; carioris pater ullam habuit poteftatem, prout Deutron. xxj". C".
liquide declaratur. Sed de jure regnandi longe aliter Veteris Teftamenti leges fe habent.
Nam regna Ifrael et Juda neque inter filios regum dividebantur, neque femper ad primo-
genitos, ymmo nunquam ad filias, defcendebant ; pater quoque cariorem fibi filium, licet non
primogenitum, aliquando regem conftituebat, ut ex libris Regum patenter poterit cdoceri.
Confimilem quoque difFerentiam inter perfonas publicas et perfonas privatas lex ilia operata
eft, qua; licet quenilibet filiorum Ifrael extra Tribum propriam nubere indifFerenter prohiinierit,
Summos tamen Pontifices et Reges de quocumque 'I'ribu uxores ducere permifit. l\r qua,-
conftat quod lex predicfta, quai in Numerorum libro exprimitur, de pofielfionibus privitis
loqui intelligenda eft, et ad fucceffionem regnorum nullatenus fe extendit, et per confequens
huic de quo loquuti iunius juri in regalibus ac publicis dominiis fuccedendi non derogat nee
officere poteft.

Cap. V.
Mulieres nunqiiain hahuerunt Jus JuccedetuU in Regnls Ifrael et Juda.

^J^ NSUPER in tota Veteris Teftamenti ferie minime reperitur quod mulier jure
h'^d^ parentum regnavit in Ifrael aut Juda. Sed mulieres in regnis illis fuccedere non
debere Teftamenti illius facramenta copiofe nos informant. Primo quidem quia
antequam filii Ifrael regem aliquem habuerunt, Dominus per Moyfen (Deutron. xvij. C".)
populo illi indixit, nullum fibi aflumere in regem, nifi quem Ipfe elegerit. Simditer et qualiter
rex fie ele6lus fe haberet, Moyfes ibidem explanavit, monens quod fie fliceret rex prout ipfe
ibidem docuit, ut iile longo tempore regnaret et filii ejus fuper lirael. Ecce ! filios regis regi
fuccedere pofle, ait Moyfes; fed filiabus fuccedendi jus, ibidem aut alibi in tota Sacra; Scrip-
ture pagina, non legitur Dominum conceirifie. Ad hsc, Ocharias Rex Ifrael fine filio decefiit,
cui Joram frater ejus fucceftit in regno, prout fcribitur iiij" Regum, i'. C"., ubi exprelTe
fcribitur eum non habuiffe filium. Sed non Icribitur neque filiam eum habuifle, quod
fcribi necefte fuiftet, fi per ejus mortem ad fratrem fuum Scriptura ilia regnum tranftuliffet,
dummodo filiam fibi fuccedere licuilTet. Sic quoque per hoc implicite edocemur, filiam fibi
non potuifie fuccedere in regno. Similiter quotienfcumque Dominus regibus Ifrael pro
eorum iceleribus, ut Jeroboam, Bara, Achab, et aliis ydolatris, minatus eft finem imponerc
regnis fuis, totiens tere inter gravia minationis fua; verba, Ipfe ait quod non relinqueret de
eis mingentem ad parietem ; mingere quidem ad parietem virili fexui convenit et non
muliebri ; ita diftinguens Dominus fceleratorum illorum filios a filiabus, ut canis niafculus




'1 ■; ' I


"^■:l,i


1 ;i


ir.ili


,\:V.


.■uY'.


1 n


■..?A




:ijjj



5;:.;':



I20 De Nat lira I^egis Naturct. [pa



RS SECUNDA.




diitinguitur a temella, quam diftinccionem niinime fecilTet, fi fcmina ut mafculus perimendis
illis regibiis fuccedere potuiflct. Similiter et exterminatores rcgum illorum filios eorurndem
et non filias occidifle leguntur, licet Achab, cujus feptuaginta filios Gihu occiderat, et alii,
quorum filii quam plures interfcdi funt, aliquas inter tot filios habuifrc filias non duhitetur ;
et Athalia filia impiiifimii; Jedihcl, qua; omne femen regium regni Judeas fe credidit occidiire,
etiam et filios proprii filii fui occidit, ut ipfa fecurius regnum illud polfideret ; Jozoba tamen
filiam Regis et Summi Pontificis uxorem nulla tenus ipfam occidere curavit ; ex quibus et
multis aliis quorum libri Regum habundant teftimoniis erudimur, quod, licet In privatis
pafrinioniis Veteris Tertamenti leges feminas parentlbus fuccedere conceflerint, eas in Rcgnis
fuccedere leges ilke minime promiferunt.

Cap. VI.

Titulus Nepo/is ad Regnum Avijui.

RiETEREA ficut non nifi primitus evulfis vepribus colonus terram ferere p o-
perat, fic nee nifi evacuatis primitus quae fuafit Domina et Mater mea ttmj us
aflFuit, ut titulum quo regnum vendico revelafiem. Nunc igitur tempus ini at
congruum ut quo jure michi pertineat regnum Avi niei, etiam in vita genetricis mea.', e jo
pandam. Ipfa tamen jus illud non obfcure nee infime manifeflavit, dum fereniffimum Prm-
cipem ilium Dominum et Avum meum, quondam AlTn-iorum regem, de regno illo fine ex?tu
mafculino obifTe pofTeflum afTeruit ; quo dum illud ad earn, ex caufis preoftenfis, non potcrat
devenire, ad me Nepotem Regis illius, quem regnum poflidere aliquod nullun. jus profi ribit,
illud defcendere debet fimiliter et defcendit omni jure. Sic Dominus nofter Jefus Chiiftus,
vivente matre fua, hereditario jure Rex erat Judeorum, quo eo in cunis vagiente dixerint
Magi, " Ubi eft qui natus eft Rex Judeorum ?" Nonne qui natus eft Rex Judeorum nativi'ratis
fua; tempore illud pofTedit regnum ? quare cum patrcm hominem Chriftus non habudrat,
jure parentum matris, dum Ille regnabat, regnafl'e Ipfum ncceftario confitetur. Ecce neuum
filium in vita matris licere regnare, fed et matrem regnare non licere una eadem que S^cras
ScripturcC fententia nos informat. Filius nominatur Rex Judeorum, fed mater, qua; Regina
Coslorum eft, nunquam regina dicitur Judeorum, nee in fimul potuit ipfe Rex et mater ejus
Regina hereditario jure unius fuilTe gentis. Sic quoque cafus noftri ambiguum fi quod fuerit
facra fententia deciaratur ; et quale a te. Judex optime, petimus formari judicium, t ile a Tribus
Regibus, Spiritu Sanfto afflatis et miraculo ad hoc indu6lis, antiquitus eft prolatum; quo tibi
in hoc certamine difficultas non remanet aliqua tenus judicandi. Judica ergo qu jd Spiritus
Sanfti diftamine indicatum eft ! Qua; audiens Frater Regis concitus ad Judicem fic locutus eft.



PARS SECUNDA.] Dc Nuturd Legis Natiir-cc. 121



Cap. VII.

Propoficio Fratris regis.

^((T/S nlUDICUM do(5liirim:i, qux- ut vir Divini confilii arcana rimaris, quo tus eft
K^j^J \]M virtutis in contentione hac divinani ut. hunianam pandcre rationcm, revela
^i^La^5-4^ tua' fapientix' railiis vcritateni Matris et Kilii caliginofa difceptationc contcvflam.
Ipfa namque mater, licet facili de quo contentlimus veritateni retulerit, vcritatem juris quam
querimus fub ingentibus erroris nebulis occultavit. At Filius, licet inaterni errorls quo fe ledi
vcretur inipatiens fententiam in Numeroruni libro pro niulieruni fucceliione prolatani matri
fuffi patrocinari non poiTe in hoc conflidtu inexpugnabili ratione probavit, et muliere n in
regno ut in patrimonio alio fuccedere non polTe verillime aiTeveravit, juris tamen ca^ifam
qu;e earn (Ic a regno repellit, ncfcio quo tavore iple quam tepide demonltravit, ac fc m
regno, dc quo fit queftio, fuccedere debere fub quorumdam figmentorum umbra callidiffimc
titulavit. Sed quia nihil fcitm- quod per caulam non cognofcitur, dicente Philofopho in ij".
Metaph. " Verum nefcimus fine cauHij et tunc icire putamus cum caui'as ipfas cognofcimus,"
ne filius materno favore alleilus, aut (pe fuccedendi per cam in regno predifto, cupiat fine
predida' caulie denudatione difputationem banc pneteriri in juris mei et titidi lefionem, ego
caufam illam, ut potero, expliccabo : deinde titulum quern ipfe ad regnum finxit enarrare
contendam. Ouibus peraeSiis, fi neque Matrem neque Filium jus habere ad regnum pre-
didum rede probaverim, ad me l>'ratrem Regis defundi pertinere Regnum ejus liereditario
jure diffinitiva fententia poiHiio ut declares. ,



Cap. VIII.

Prima oftendit caitjam quare femina mn Juccedit in Re'^no, ut in alto dominio.

f|^ IIILOSOPIIUS in libro De jAifimalibus dicit, quoil mulierum membra qua;
^^/n ad adus generationis gelUls et nutrimenti prolis ordinantur, ut funt venter
nates et mamilhv, grolliora funt quam virorimi, fed cetera earum membra, ut
manus pedes lacerti et crura, minora exilUint quam virorum ; fcilicet offa et nervi, in quibus
confiftit fortitudo, minora funt debiliora et nnnus virtuofi in feminis quam in viris. Di:it
etiam quod mulier eft " mas occafionatus;" unde ficut ipfa deficit in complexione, fie et
in ratione; et quod propter defedum caloris et complexionis ipfe iunt timid;e et nimii'
pavida; mortis. Nunquid tunc ficut ex hiis fentire valemus cjuod torma et quantitas ven-
trum, natium, et uberum mulierum earum officia demonftrant a virorum officiis in cjuibufdam
naturaliter efle diftinda, fie et quantitas atque robur aliorum membrorum m viris eorum
declaravit officia ab officiis mulieribus in quibufdam naturaliter eile dilcreta ? Nam fie



122 De Natiird Legis Natural. [pars sfxunda.

leonum unguhc dentes et maxilht, qui tortiores fimt et majores quam rapacium aliani n
ferarum, eonini pr;tdam oftenduiit elTc niajorem et fortioreni quam qLUt a tcris aliis devo-
ratur ; fic aquila inilvo roftro et ungulis fortius armatur ; fic et maris hellua magnitudin;
et viribus quos devorat preeminet pilcibus ; ut nou fit vivens animal, avis, aut pifcis, quod
non ejus orgauis forma aut virtutibus defignet officium ad quod ipfum natura creavit, qua.*, ut
ibidem libro oiftavit dicit idem Philofophus, dat onmi animali membra convenientia operi ad .
quod ipfa illud produxit. ^Juis unquam artifex formavit inftrumentum quod non conveniat
operi quod ipfe faiturus ell ? Sic fecuris ad fecandum aptatur, et obtufa vanga difponitur
ad fodendum. Quare dum mulierum ilia reliqua membra minora funt quam virorum et
minus virtuofa, ad minora et inferiora officia quam viros mulieres elle conditas earum
corporum organa et vires manifelle demonftrant. Unde Sandus Thomas in quarto libro Di
Regimine Principum ait, quod ficut in policia officia iunt dillinfta, fic et in yconomia ilia
dividuntur. Nam paterfamilias ad exteriora negotia et mulier ad interioics familix- adtus
intendunt. Unde mulieris officium eft, ut ipfe ibidem retert, in domo quiefcere et curam
gerere rei familiaris. C^iare Salomon in fine Proverbiorum mulieris tortitudinem ad hoc
folum attribuens eam de familiari cura quafi de fumma officii ejus eximie commendavit, c )m-
ponens, ut ipfe ait, inde traftatum et Canticum fub litteris Hebreicis alphebeti, qui fic inc pit,
" Mulierem fortem quis inveniet?" in quo ille totum mulieris regimen refert ad dom -iti am
accioneni, ut ex littera diligeiiter confideranti patebit. Qiiare Sandus ille, dum mulierem 'iro
naturaliter fubdi declarat, eam fubjici dicit fubjedlione yconomica, fic que folum yconomicum
et domefticum cenfetur efie omne officium mulieris, maxime cum non ad alia natur; ei
dederit infirumenta. Quare quid fit Regis officium convenit a modo explicate, ut fi iilud
adminiftrare poffit mulier, inde doceatur. Apoftolus vero ad Romanos (xiij. C°.) iDqtens
de regis officio inter cetera ita dicit, " Non enim fine caula gladium portat, Dei enim
minifi;er eft, vindex in iram ei qui malum agit." Similiter et Sanitus Petrus in prima
Canonica fua (C". ij.) dicit, " Subjedi eftote onmi humana; creatura; propter Deum, five regi
quafi precellenti, five ducibus quafi ab eo mifiis ad vindidtam male faftorum, laudemlvero
bonorum ;" ex quibus verbis erudimur regis officium cfie, malos gladio comprimere, et
bones defendere et fovere : quo rex nedum pugnandi led et officium habet judicUndi.
Unde filii Ifrael petentes fibi regem dixerunt Samueli, " Judicabit nos rex nofter et egre-
dietur ante nos et pugnabit bella noftra pro nobis." (Primo Regum viij. C".) Ecce bellare
I'uijiiare et et judicare funt officium regis! Numquid tunc officium iftud exercere pote ft mulier aut
judicai-e capax hujus officii eft fexus muliebris ? Nam pugnare maximum elf quod agit corpus

luinnii Iunt r • • • •

actus homi- humanum, et judicare eft fuppremum quod operatur fpiritus. Ad officia maximorum aftuum
numetmaxi- corDoralium aptavit natura virorum membra, qua; maiora et robuftiora fecit quam confimilia

ma- lortitudi- ^ ' ... . .

niset \irtutis, membra mulierum; et ad maxima opera Ipirltiis natura dedit viro perfeftam rationem, in
qua a viro ipfa minuit mulierem. Numquid non tunc hos ae^tub maximos corporis et fpiritus
viro et non mulieri natura concelfit, cum eos exercendi foli viro ipfa dederit perfeiftam ■



PARS SECUNDA.] De Natii7'd LiCgis Ncitii7'ce. 123

poteftatem ? Quis unquam faciet quod ipfe faccre nequit ? Ad hos aftus faciendos natura
mulieri non dedit organa ieii virtutum. Sic ergo regis officiuni, quod foluni hiis iunimis
hominum aftibus excercetur, foil viro natura conceilit, et muliebrem fexum inde fecit alicnum.
Nunquid tunc non re6i:e jam oi]:endimus caufiun, quare mulieres in regali officio, etiam et in
confimilibus officiis preollenfis, fuccedere non polfunt parentibus iuis, duni quod natura
disjungit conjungere non poterit jus natural.



Cap. IX.
Hlc apercius revelat caiijam predicfam et probat Filiain Regis non habere caufam quereLe.



MA



^OCRATES et Plato mulieres ad bella progredi fanccierunt cfle politicum Sed



'J' Arirtoteles in fuorum Politicorum fecundo libro eorum opiniones veridimis argu-
0^Xy<^^ mentis dampnavit ; fie et fecit Sandlus Thomas in predido quarto libro fuo ;
nam neque viribus congredi cum viris mulieres fufficiunt, quibus natura viros conftituit
fortiores, neque terribiles caitrorum acies invadere audcnt, quas pavidas natura creavit,
neque bellorum pericula ipfc cvadere polTunt, quas ut viros natura non tecit elTe difertas.
Qua etiam ratione nee ipfa; judicare poterunt, cum judicium fit hunianoruni maxime difcre-
tivum. Ha:c etiam confiderantes legiflatores non permiferunt mulieres efTe judices, neque
publici officii gerere magillratum, et per confequens nee regalis officii cura illis videtur elTe
relida. [ff. De Regulis juris, Lege Fe)iii>ue :) Similiter et fandti Canones predic5ta officia
mulieribus abdicarunt. (xxxiij".0. v.'C^.". Alulierem.) Preterea cum natura, ut dicit Philolophus,
in omnibus operetur optime, eo quod ipfa dirigitur ab Agente infallibili, fimiliter et ipfa non
deeft in neceffariis, ut Sanftus I'honias fepius recitat in libro predifto. Si mulierem mibe-
cillem, timidam, et in ratione minus pert'eftani, ad officium maxini;t; fortitudinis, audacia;, et
gravitatis natura ordinafTet, non omnia ilia operata eflet optime, fed et in neceffariis ipla
defuiffet, tribuens tanto officio ineptum, inconveniens, et infufficiens inllrumentum. Phi-
lofophus etiam fecundo Politicorum dicit quod a mulieribus male regitur civitas. Dubitari
tunc non poterit quin ab eis pejus regnum regeretur. Et dum ipfe primo Politicorum dicit
quod confilium mulierum invalidum ell, hefitare nequimus quin earum regimen maxime
fuper regna multo foret invalidius. Quare fi quando mulier officium tale iurripuerit, non
natura; virtus hoc fecit fed iniquitas animi illud male ambientis. Ultra ha;c, ars, ut dicit
Philofophus, etiam et Sandlus Thomas, imitatur naturam in quantum poteft ; at natura nihil
operatur nifi convenientibus et aptiihmis inftrumentis, quo nee ars qua; naturam imiiatur.
Quis unquam mureligis lepores venatur ^ leporarios ad campos et lepores capiendos natura
difponit, fed mureligos domi manere ad capiendos mures. Propudor ! C^iafi cum mureligis
feras venatur qui feminam, quam tamen aci domeflicam curam natura difpofuit, educit a domo
ad regendas gentes. Natura ad hoc eam non fecit congruum inftrumentum. Artifex tarn
1. .R 2.



■ i






124 De Natin'd Legis Naturce. [



PARS SECUNDA



improvidus non eft, ut cum vanga ipfe fcinderet ligna, nee nauta tarn negligens quod ad para-
litici manus ipfe committeret remuni. Afteres afTcribus faber potell glutino conjungere, fn-
et latomus lapides unire poteft lapidibus cum cemento, fed cum cemeiito aut glutino afTercL;
lapidibus fabcr aut latomus jungere non valebit ; nam ars non conjungit aliqua qux omnino
natura disjungit. Ecce jam enucleatur caufa fufficiens cur mulier fuccedere non poterit in
regno, maxime cujus rex fuperiorem nefcit ; quo Matri non relinquitur materia querelandi.
Quare folum Filii perfuafiones jam remanent abfolvenda-, qua? duo referunt - nepotem,
videlicet, ex filia in vita matris avo debere fuccedere ; et Chriftum, matre iua fuperftite, in
Regno Juda confimiliter fucceiTifle ; ad quorum primum fic progredior.



Cap. X.

Hie frobat F ilium non fojfe Juccedere in Regno jure mater no.

3y^ I terram dederit quifpiam homini et heredibus fuis mafculis de corpore fuo ext un-
l,^ tibus, et homo ifte filiam habens fine filio decederit, terram hanc ad don ito -em
f^'^S^^ reverti debere non ambigitur ; quia donum iftud conditionem habet implcitim,
licet non expreflam, videlicet quod fi donatarius fobole caruerit mafculino, terra hitc dcna ori
jure fuo priftino revertetur. Ac idem donum talem terra; illi legem tacite confert, quud non
nifi mafculina donatorii proles terram illam poflidebit. Et fi filia predida poft patris' fui
obitum viro nubat, de quo ipfa filium fit enixa, fillum hunc terram predictam a donatoris
pofiellione difracionare non pofle, cum ipfe illud jufte tunc pofiideat, dubitare nequimus. Ouid
tunc donatoris juri derogare poterit, fi filia hasc in vita patris fui hunc filium ex legittimo
thoro genuerit ? Num feftinatus ortus ejus prejudicare poterit juri alterius, qui nihil ad ejus
contulit genituram ? Ouam ftolidum revera foret rem hujufmodi fufpicari ! Nee in hiis latere
nobis poterit certitudo legis, cum cafus hujufcemodi in omnibus fere niundi regnis (juam
fepius accidant: quo judicum fententiis certitudo ilia fepillime revelatur. In Regno nainque



Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 18 of 87)