John Fortescue.

The works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) online

. (page 20 of 87)
Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 20 of 87)
Font size
QR-code for this ebook


ficut et omnia Ada; corporis membra, licet alio niodo, Ada; tunc erat dicioni ob loxia. Nam
licet Dominus omnia de nichilo creavit, non eft tamen nihil faftum aliquid, fed illud quod
antea fuerat in potentia creativa et obedientiali, de potenciali ellcntia in ailualem exiftenriain
divina creatione eft produ(!:l:um. De quali produtftione loquitur Philofophus .xj". Metaph. ubi
tradlat de generatione quE fit ex ente in potentia. Mulier vero qua; entitate potenciali



. <- r . ;j -a:.



PARS SECUNDA.] De Natiivd Leo is Nature. 133

predic5ta in Adie cofta latebat, ex cofta ilia, qua; entitate reali os ct caro Adx' tunc exiftebat,
in muliebrem fubftanciam forniata eft. Quo cofta ilia non eft in nichilum comniinuta, fed
realem quani prius habuit edentiain, licet alio modo, adhuc rctinchat. Sicut Adam ipfe
terras de qua plafmatus eft fubftantiam fac5tus homo non amifit, quo de eo poftquam pecca-
verat, ait Dominus, " cinis es et in cinerem reverteris." fjuod et recognovit ipfe Adam qui
de Eva concito ut ipfa formata eft, ait, " IIoc nunc os de offibus meis et euro de carne mea,"
oftendens per hac verba, quoci dum ipfa jam plafmata idem et non aliud licet aliter os
fimiiiter et caro fuerat qua; in eo antea extiterant, eodem fubjeftionis vinculo quo in corpore
AdsE humiliabatur etiani Inde ablata aliter quamvis ftibjefta remanfit. Ouare et ait, " H;ec
vocabitur virago," quod nomen mulier ilia ab eo paftive ut fubdita recepit, ficut et cetera
inundi animantia nomina fua reccperunt, ut a prelato fuo. Nam non niii majores et parentes
leguntur antiquitus nomina impoluilTe hominibus. Uiide folus Deus primo homini, qui
majorem non habebat, nomen impofuit et eum vocavit Adam. (Genis. v. C".) Nee n-inimam
humiliationis materiam mulieri hoc nomen virago miniftrat, ut diligenter confideranti lucide
apparebit. Nee grandi minifterio vocare poteft, quod mulier in adjutorium viri failaeft;
nam qui in alterius adjutorium conftituitur, ad ejus bonum et comodum faciendum ordinatur,
quod proprium eft officii fanudantis, quo adjutorium a fervitio parum difterre lapiens
intuetur. Et ft propter virum fa^la fit nudier, cum, ut dicunt logici, unumquodqiie propter
quid eft aliud majus, majoritatis gratia vir preponebatur mulieri, quo ordinis ratione ipfa ei
fubftituebatur et obedientiam debuit ut prepofito fuo, juxta Apoftoli preceptum dicentis
"Obedite prepofitis veftris." Et (\ ad quale hominis adjutorium mulier creata eft confideretur,
non minimum conferet huic certamini fublevamen. Nam licet in adjutorium confolationis
et vltanda: folitudinis eam fuifie pLifmatam Creatoris verba demonftrent, dicentis, '; Non eft
bonum hominem efte folum ;" etiam in adjutorium procreationis generis humani, cujus cura
ad primum hominem ut ad Dei ymaginem pertinebat, mulierem tuilfe faiftam Hugo de
San6to VicS:ore in fexto libro De Sacramentis, etiam alii Doc^ores Catholici qu.un plurimi con-
fcripferunt. Non enim vir ideo Dei ymago eft, quia in anima ejus potillimam Dei
ymaginem, tres illas potentias memoriam videlicet ^we. mentem, intelleiflum, et voluntatem
ille gerit, in quibus quafi in fpeculo Summa^ Trinitatis ymaginem ipfe poterit intueri. Nam
has potencias ut vir gerit mulier in anima fua, gerit et Angelus, quorum neuter Dei ymago
eft, nee ad ejus ymaginem fac?tus. Nam de mullere fcribitur in Canone, Caufa xxxij".
Oueftione v. C". Hccc Imago : " Sic mulier non eft fafta ad ymaginem Dei :" et poit pauca,
"Mulier velat caput, qui non eft ymago Dei." Similiter et de ambobus, videlicet m diere
et Antrelo, Vincencius in Speculo liiftoriali, libro fecundo, fie fcribit, " Mulier licet pr cdita
ratione ficut vir dicitur tamen elTe gloria viri, non autem ymago Dei eadem ratione, qua
nee Angelus." Sed virum nedum ad Dei ymaginem conditum, fed et Dei efle ymaginem.
Apoftolus primo fcribens ad Corinthios xj. C". teftatur, dicens, " Vir quidem non debet
velare caput, quoniam ymago et gloria eft Dei;" quod nufquam leginuis tuifie icriptum de



I" ,:.' i :l '•' ■■'



'11: I..-} ii. .,;.



■ - fl I't

' vi'j J., iij)
)tf. ,.i':ijv

■ rahndifJo







'34 De Naturd Legh Natiirce. [pars secunda.

aliqua aha creatura. Sed fi quare vir et non mulier Dei fit yniago confidcremus, muliercn
viro fcmper fuille et efic deberc fubiedlani, necnon iplatn fuper viriiiii doiniiiiuni fuppreimiiu
habere non pofle, quo nee regnare in regno de quo jam noiha fit qi eftio, nianifellilhnie tun :
patebit.



Cap. XIX.

Ilk oJle)uiit quid fit homhum ejje fattiim ad yniaghicni Dei. '

REDICTUS Hugo in libro predicflo, fie dicit : " Creavit autem Deus primum
homineni ununi, ut unum efTet generis humani principium : quatenus in hoc
diaboli fuperbia confunderetur, et huniana- natura; luimihtas divina.- ymagini^
fimiHtudine glorificaretur : " et port pauca, " Ut in hoc etiam Dei ymago a])p, reret in homine^
quod, ficut Deus omnibus rebus creationis principium extitit, ita homo omnibus honiinibus
principium eflet generationis, et omnes homines dum fc ab uno et unum efie cognofcer .-nt,
omnes {<t{^ quafi unum amarent. Poftea vera in adjutorium generationis de ipib viro fidta
eft mulier; quum ^\ aliunde fieret, unum profefto omnium hominum principium non efl;t."
Ha;c ille. Yx in predifto Canone fie icribitur : " ILlx ymago Dei eft in homine fafta, it u lus
fit fafluSj ex quo omnes ceteri oriantur, habens imperium Dei quafi Vicarius ejus, qui; unius
Dei habet ymaginem." Ex quibus fcripturis duas e(Te caulas quare vir et non mulier Jei
fit ymago apprehendimus ; unam videlicet quod ficut ab uno Deo omnes creantur creaturas,
fie ab uno viro omnium hominum procederet generatio ; alteram videlicet quia ficut D;us
omnes regit quas condidit creaturas, fie et vir omnes ab eo homines regeret genera os,
fimiliter et muniium ut Vicarius Dei. Et hax de muliere dici non poterunt, cum di nulla
mulierum omnes homines nati fint. Nam Adam aut Evam femina non peperit. Nee mulieri
ulli regendi orbem dedit Dominus poteftatem, cum non fit ipfa ymago Dei. Gignerejvero
et concipere poteft mulier led nulla tenus procreare. Nam procreare compofita ditilio eft de
pro et creo ; quafi creationis loco viro tributa poteftas, quo ipfe in hoc Dei gerit ymagii'iem,
et licet mulier in hominis conceptione, ficut terra in primi hominis creatione, materiam
miniftret, in qua et de qua vir generat prolem quem ilia concipit, ipfa tamen prolem illam
non procreatj ficut terra primum hominem non creavit. (juo in hoc vir omnis et non malier
ulla Dei gerit ymaginem. Nam, ut dicit Philofophus, femcn viri eft ad femen mulieris in
generatione ut manus figuli ad ollam, manus quoque carpentarii ad materiam ligneam ; prout
ifta, alia etiam premifiorum, ipfe in libris De Animalibus, et potillime in xv". li . eorumdem
clariftime demonftrat. Neque minus hiis fimilari poiTe cenietur coagulantis forma 'ac -n cafium
dum transformat. Philofophus etiam vij". Metaph. dicit, quod fperma viri facit ad generationem
ficut ars ad artificialia. Et cum munduni regere et homines procreare fit ymaginem Dei
efle, mulier, quir non eft Dei ymago nee ad ejus ymaginem fadta, non poteft mundum regere,



:! , ; -I



f' >



>1



PARS SECUNDA.^ Dc Natii7~d Legis Natiu'ce. 135

ficut iiec ipfa poteft homines procrcare, cum fint hasc opera folum ymaginis Dei, et, per con-
fequens, regnum de quo jam fit queftio quod fuperiorem nefcit ipfa non potert: polTidere.
Tamen, ut h;rc clarius emineant, lihct ea luccinftc in fummam quainlam cont:erere, ut quid
ex pra.'crad:atis refultet lucidius viJcanuis.



Cap. XX.
Epilogatio eoruni qu.e in duobiis proxiniis Capttidis dilrla Jiuit.



»'fr



;4RIM0 oftendimus qualiter, antequam crearetur genus hunianumj mulierem debere



^.pfjX fubdi viro Divina providentia prcdeftinatum eft, duni fcribitur quod dixerat Deus

'cS^X2 " Faciamus bominem et prefit univerfa; creaturit." Nam nudum lenfibilibus et

plantis time creatis pra^fuit homo concito ut ipfe creatus eft, fed et eorum fetibiis et germinibus

nondum produftis, cum et quotiens deinde in realem a6l:ualemque eflentiam ipfa prodirent,

primus homo ille tunc jus habuit preefteiuii, (ic et muheri noni.luin plainiata', (.[u:e plafmari

tunc potuit ex oftibus ejus, in ipfa potenciaH et obedientiaii mulieris elfentia nondum in

realem et aftualem elTentiam produfta', ftcut et nobis, tunc in feminah tamen eftentia quie-

fcentibus, ipfum primum hominem prefuifle fuperius eft probatum. Et cum dicat Sanftus

Auguftinus in Hbro ixxxiij (^a,'ft:ionum quod aha yt.lea conditus ell homo, alia leo ; ft con-

fimihter ydea aha vir, alia mulier conditi fint, refte dici poterit quod antequam viri et

mulieris plafmatio angelis nota eft, mulieris viro futura fubjeilio ydealiter exemplariterque

Divino lucebat in Verbo, in quo omnia qu:e ta6ta funt tunc viva erant. (Johan. primo C'.)

Ouo omni originis modo initiatus maturatufque eft muliebris fexus, ut foret fexui virili

fubjeftus ; deinde fexus ille in realem atlualemque eftenciam progreftus atlualiter fubjeiftionem

illam paftus eft, quod et apertiftime panditur, dum in adjutorium viri mulier prima fafta

';;;; nomen fubjedtionem fuam denotans obedienter a viro lufcepit, quam obedientiam temper elfe

obfervandam firmiftlmo nexu Dominus conft'rinxit, dum virum et non mulierem ad Ljus

ymaginem, quod eft orbem regere et homines procreare, Ipfe plafmavit; quo folum virimi

'jv .; Sibi conft;ituit vicarium in teri'is, qui, ut Deus, nedum mulierem et mimdum regcret fed et

■:',I. homines ipfe procrearet. f hrc jam ex priroftenfis quad in acervimi quandam congeftimus,

'i-'i ■ non ut te Judicum fipientilfmiam, qux nichil ignoras, erudiamus, led ut ea genetrici ni'ix,

ill's quE, ut fuperius fufpicati fumus, non juris ut fafti calus noftri veritatem novit, lucide in lo-

: ■ tefcant; quo ipfa ratione contenta citius defiftat ab hac lite. Et cum preefte et lub'-fte

fimpliciter diifta fint oppofita, et oppofitorum idem fit judicium, videlicet quod uno eorjm

jV, conceftb alterum denegetur, dum fubefl'e viro mulierem natura conftringit, eam fimpliciter,

"i^'' ideft omni modo, viro preefl^e, quod eft fuppreme preefte, ipfa natura fimpliciter prohibet.

Simpliciter enim dico, quod nullo addito dico ; ha;c namque regula eft logicorum. I'.t cum



136 De Nat lira Legis Natiirce. [



PARS SECUNDA.



regnare in regno quod petitur fit fimpliciter preede viro, mulieri regnare in regno tali a jure
naturte fimpliciter eft prohibitum. Quare cum fcire fit rem per caulam cognofcere, non poteft
a modo mater mea ifta ignorare, nee mulierem regni quod fi-iperiorem nefcitarbitrari capaceni,
cum ipfa jam fiiper hoc tot et tam fecundis caufis clariOime fit imbuta.



Cap. XXI.

Mtilier naturcUter juhejl Viro.

REMISSA non de remote profluentibus natura; rivis, qui rapacitate curfus fc
f^\ j^>/o obfcenis aliquibus immifcuerunt, exh.Uilla finit, fed in ipfius manantis natura
'0^^&l humana:; fonte geftata, in cujus fundo Sacnt Scriptural radiis per rjicdium aquaruni
viventum inde falientum conTpeximus qualiter humana natura effluxit primitus a Divina, qua;
earn condens in fexus duos geniiiiavit, virilem fcilicet et muliebrem; virilem fcilicet pn-cfie
ftatuens, quo et muliebri fubelTe indidit, qua farcina (cxum ilium perenniter oneravit ; quo et
hoc cenfetur legem efil; nature mulicbris ; ex qua tunc tonte haufimus, quod teminam pri cife
preefie viro, quod eft viro preeire et non fubefi'e, innaturale eft et fubverfio ordinis quo m; tu-
rans natura genus ordinavit humanum. Qiiare cum dicat Apoftolus aci Romanes x ij. C°.
" Quas autem funt a Deo ordinata funt," quo lequitur, quod omnia qua; ordinata non i mt
a Deo non efie perhibentur, dum mulierem precife preefle viro contra natura* rcgulas efie fit
probatum, eam fie preefle non a Deo efl"e eft etiam comprobatum. Et cum dicat Domii us
" Omnis plantatio quani noir plantavit Pater mens eradicabitur," Divina eft tunc ienteniia,
quo et tua, Judicum fanftifiima, efi"e debet, quod, fi mulier in regnum quod fuperius necit
Ic intrudat, quod preefle eft et non fiibeflc viro, ipfa inde expellanda eft, ex quo et fequitur
quod ipfa regnum tale nullo jure poterit obtinere. Et fi de fado regtmm hujufcemodi Jpfa
poilideat, nedum inde propellanda eft ; fed dum illud fie poflidet natural fua; ipfa ordi lem
deferit, quod omnino eft peccare, cum non aiiud fit peccatum quam deordinatio naturae, jfive
defertio ordinis univerfi.

I
Cap. XXII. ''-■

Exempla qua Jolum fciuta narrant probare non pojfnnt Mulier es debere regncre. I

J ED ne quid te, Judicum docfliflima, folicitet Genitrix mea magnalium quae fecere
mulieres exemplis, cum non prodigiorum, ficut nee naturaliter contin:;enuum, te
latent caufs ! Tu namque fcis quod Debbora, quam ipfa commemorat, mulier
fanda et profetifla fuit, qus fandii; converfationis meritis proprio viro ct omnibus filiis Ifrael
prudentia prepollebat. Sic et caftiflima Judith diftridlilfima mix, fcveritate ufa omnibus




PARS SECUNDA.] Dc Natuvd Lcgis NatiircB. 137

Bethuliam habirantibus confilii minifterio prelucebat ; quo ipfa Divino meruit confilio
Olofernis tiranni caput auferre, per quod ct AHiriorum exercituni ipfa difcipavit ; noii tamen
ejus exemplurn mulieres, qua; natura tiniid;v lunt et irnbecilles, conciiat ad pugnandum. Sic
nee Debbora faifla, qu;t in fuperexcellenti gratia operata funt, arguunt muliercs ut Debbora
judices debere conflitui. Daniel puer juvenis judices fenes a;qui(rime judicavit, nou tamen
hoc exemphun prebet ut juvenes conllituantur in folio tribunali. Afinus Balaham locutus
eft, nee hoc loquendi exemplurn prebet afinis aliorum. Quare nobis jam de natura; curfu
ejufque judicio contendentibus nihil conferunt Divina miracula aut prodigia qua; fecit
Dominus prxter aut fupra vires natura;, qui ut vult poteft et alias quam jam creatas condere
creaturas. Et quid Mefliigetarum Regins, qua; Cirum premit, viftoria nobis propofita eft ?
Nonne Cirus ille erat de quo prophetavit Ifayas quod Dominus ante eum iret et gentes dil-
perderet ac verteret dorfa regum, aliaque magnalia per eum taceret et portenta ? cujiis et
nomen, ipfo nondum nato, Propheta promulgavit, ac eum vocavit Chriftum Domimmi ; qux
et fi de eo completa fucrint, ipfe tamen ea non Dei virtuti, fed propria; potentia; attribuit.
Et nonne tunc ipfe meruit experiri, ut nee feminam ipfe fme Dei adjutorio poterat fuperaffe,
quo femina ilia Tomyris Meftagetarum regina Cirum ilium qui tot virorum ftragem antea
fecerat, jam Dei pra;(idio elationis merito deftitutum, magno licet vallatum exercitu, truci-
davit, et vicia ejus exprobans, caput ipfuis in utre vitreo fmguine replcto rccondidit, etcircum
vas illud taliter fcribi fecit, " Sanguinem fitifti, fanguinem bibe "? De Senurame muliere
fceleratiffima Similiter exemplum profert mater mea. Nonne Semiramis ilia Nini qui
lecundus regnavit in Afia uxor fuit ? et poll: ejus mortem fibi ipft ufurpavit imperium ejus,
et, ut tutius regiiare polfet, proprio filio nuptiali faviere fe conjinixit. De qua Santtus
Auguftinus xviij". libro De Civitate Dei fie fcribit : " Semiramis uxor Nini a proprio- filio
Nino interfeifta eft, eo quod aufa eft mater filium inceftare concubitu," ipfa enim licet in
regno illo fe intrufit nullo tamen titulo illud poflidebat, nee polTunt fafta tam fceleftje
mulieris nos concitare ut ejus adlus imitemur, ne ficut inceftus ejus nobis incontinentia; genus
peftimum demonftrat, fie et ejus ambitio ad elationis fpeciem nequiftinaam nos invitet. Et
Amazonum regnum quod folum in orbe legitur feminis regulatum minime te. Judex optima,
commovere poterit ; proverbialiter namque dicitur quod hyrundo una ver veniffe non probat ;
et Philofophus dicit quod turpis eft pars qux non convenit luo toto ; congruenfius vero foret
ut Amazones fe ceteris mundi regionibus conformarent, quam ut omnia mundi regna fe
redderent regulis Amazonum. Neque quidem femineum regimen, cjuod folum fuper mulieres
extollitur, obftare poterit difputatis, cum non nifi luper viros traflata reprobent impe ia
mulierum. Amazonum quoque nomen et genus, ut dicit Diodorus Siculus in tertio libro De
Prifcis Hiftoriis, eft jam extincflum, cujus ultima virtute precipua Penthefilea regina fuit,
qua; in bello Trojano ab Achille interfeela eft ; qualis abolitio minime accidifler, ut putatur, fi
earum ftatus fuilTet ad decorum univerfi. Sed quid nobis de judicio rationis dilputantibus
conferunt hisc fa6la et eventus qui contigerunt? Ratio eft qua; fad:a corrigit ; fed tati'ta nun-

I. .T.



138 De Naturd LiCgh Naturcc. [ pars sl•cu^.DA.

quam mutant rationem ; hifta enim quid aftuin ell ortcndere poteiunt, fed quid facienaiuii,
folum ratio eft qua; nos intorniat. Igitur fi rcifta fiiit qua; perfuafimus, non poflunt ea fiiflis
preteritis improbari.



Cap. XXllI.

Solum Mnlicres JiibjetlLC J Iris I'lros regerc pjjj'unt.

T(J\|"^T preterea, cum dicat iVlater mea quod filia' Ducum quorumdam IVIarchioiium et

) Cumitum, qui ut Reges regunt fubditos fuos, fucccdunt parentibus fuis in eoruni

' i/^^ ^if^ dignitatibus et dominiis, et quod inter eorum titulosct jus matris me;f differentia

minime reperitur, non fecernit rede ilia inter hujufmoJi titulos et caufan' quam ventilamas.

Non uUi unquam indubium veiiit quin mulieres nobilcs dominia mao;na j olFidentes, alia;que

feminii; f;upe viros regain. Sic mater filium, matrona dcmum, et induftriuia corjux regit

familiam viri iui. Nam mulieres viris ilibjeiMas viros regere poiTe non prohibet le : n itura;,

nee noftra dilputatio contradicit, qua; iolum de fuppremo regimine decernet. In adjutjrium

namque viri mulier tac5la eft; et cum vir poft Deum fit prefidens orbis terra;, riul eri in

adjutorium ejus fada; convenit in officio fiio fibi patrocinium quoniodo libet adhibrre. \'ir

enim regit quos per alios iple gubernat ; quare et omnes homines quos mulieres legere

videntur etiam et viri quibus mulieres ilia; fubduntur regunt, ut cundas creatures quibus

prelatus eft homo etiam regit Deus. Ouare et Auftor De Caufis dicit quod quidquid poteft

caufa fecunda poteft cauia prima nobiliori et altioi-i modo. Unde mulierem faciurus

Dominus in adjutorium viri, " faciamus," inquit, " ei adjutoriLun fimile fui;" et non dic't, iimile

Noftri. Sed vir in adjutorium Dei faiftus, videlicet ut regeretorbem tanquam vicari is ljus,

creatus eft ad nmilitudinem Dei : mulier vero, in adjutorium viri fafta, non Deo fed viro dicitur

fafta fimilis, quia non Deo, e]ui fup[)reme omnia regit, ipfa fimilis eft ut vir, cum fuiniiiui ipfa

regere nequeat ; fed viro, qui fi.ib Deo omnia regit, ip(a, qua; fub viro etiam onrnia regere

poteft, farta eft fimilima. Quare Genes. V. C. fcribitur fie ; " Hie eft liber genen.'tionls

Adam ; in die qua creavit Deus hominem, ad finiilitudinem Dei fecit ilium, mafculum et

I
feminam creavit eos." Ambos dicit effe creatos, fed folum virum creatum dicit ad fii nlitu-

dinem Dei. Sic et ejufdem libri primo C". icribitur, " Creavit Deus hominem ad yma;dnem

et fimilitudinem Suam, ad ymaginem Dei creavit ilium, mafculum et feminam creavit eos;"

et non dicit ambos ad fimilitudinem Dei, ficut nee ad ymaginem Ejus fuilTe creates. Ouare

fub viris mulieres poffe regere viros natura non vetat ; quo Ducibus, Marchionibus et Comi-

tibus, qui a fuperioribus dominis regulantur, mulieres luccedere, aut dominie ruia fuoruni

homines regere ipfa natura non prohibet. Leges tamen Civiles eas in dominiis talium fuccedere

non concedunt, nee Apoftolus permittit eas dominari in viros. (i". ad Tymoth. ij". C".) Sed

iftajam omittimus, quia ea in luccedentibus clarius ofteiulimus. Ncqua ilta quie jam concelli-



PARS SECUNDA.] De JVciturd Lcgis Naturce. 139

mils di61:is magni avuncull mei refragantur, quibus ipfe fuperius afleruit, mulieres ad curam
tantum domefticam naturaliter efle difpofitas ; quia licet et forincecam curam ipfa; fub viris
gerere poOlnt, non tamen ad earn ut ad domefticam feuiina: perfcft;t funt, quo earn propriis
virtutibus pcragere fufficiant. Nam a hellorum acie timiditate, a policix' cura tenuitate
intelle^tus, a cultura: bbore teneritatc complcxionis, et a mercancix" commercio iiiadvertentia
quadam mulieres retrahuntur ; ficque a quacumque adminiftrationCj praeter quam a rei
Hrmiliaris cura, ipfit natural! quodam defcdu prepediuntur. Unde ea non nifi fub virorum
cura eorumque diredtione mulieres admiiiillrare permittuntur. Qiiare et virorum dicioni eas
natura fubjecit, quo viris obtemperantes etiam viros ipik regere pofTunt, quia earum tunc
regimina non feminarum fed potius virorum fentiuntur. Ouare non probant exempla qua;
de filiabus Ducum et aliorum dominorum pofuit mater mea, (qua; tamen leges qua;dani non
admittuntj) quod, Jicet filix' illie iub vu'is viros regere polTuit, ipfr regnum regere valeant
quod iuperiori non obedit.



REPLICACIO FRATRIS REGIS AD ALLEGATA NEPTIS SU/E.

Cap. XXIV.

Iiifinnitates Mulierum naturales non eas expellunt a Regimine, fed caufam

cur repelluntur ojlendiint. ,



11



V^n



T, filente tunc Nepote Regis, Prater continue fie exorfus elL Non, ut concipit
Filia Regis, ego imperfeifliones infirmitates que quas patiuntur mulieres afiignam
caufas efle qua; eas repellunt a fummi regiminis cura, fed defecftus naturalium
bonorum, quibus mulieres ab viris minorantur, oftendere pofle aflerui caufam qua; eas fup-
preme regnare non permittat ; Divinam namque voluntatem eas fic creantem <t'Xii. caufam illam
dubitare non finimur. Sed voluntatem banc direifte confpicere naturali contuitu non valemus,
cum fit ipfa fupra pofle humani intelleftus, quo eam non nifi ab efi^ei5tu operationis fuas naturali
fcrutinio agnofcere licet. ,Sed modo tali eam intelligere nos pofllimus Apoftolus docet, dicens,
" Invifibilia Dei per ea qua; fa6la funt a creatura mundi intellefta confpiciuntur," quia tali
indagatione creaturas omnes Deuni confitentur et Ejus loquuntur voluntatem, ficut fidelis
hominis verba loquuntur voluntatem ejus. Similiter et Philofophusdicit quod ab efl^etlu per-
venitur ad agnicionem caufa; ; quo, cum in caufis non fit progrefTus in infinitum, ipfe Philo-
fophus naturali difcurfu rationis pervcnit ad cognicionem CatiTa; Primae, qua; eft Deus : ex
quo et fequitur quod non nifi infipiens dicere poterit in corde fuo, Non eft Deus. Quare



„ji-.:



ill -inii;-
;-, .!.• jnc;



140 De Natiird Legis Natiircc. [pars secunpa.

dum ego muliebreni fexum a fexu viri ofteiidi potenciisj viribus ceteris, que naturalibus bonis
minoratum, Divinam etiam voluntatem oftendi qua uterqiie fexus conditus eft, et ab effectu
operationis Ejus dctcxi earn elTe caiilam CLir nuilicr in regno quod Aipcriiis nefcit regnare non
poterit, dum minora majoribus fupereire, aut mmus perfeiftuni fimpliciter perfecftum regere
confonanti(]inuis univcrfi ordo niinime patiatur. Sicque ex Dei vcftigiis exccrpli quod Nepcs
Regis haufit ex fonte natura; humana'. Ille ilia in collibus vcnatus eft, fed ego eadem i i
vallibus deprehendi. Sic etcnim Sapientia clamitat in plateis, dicens : " Si quis diligit
fapientiam, ad me declinet et earn inveniet." Ut non fit creatura tarn exigua qme non dicac
Deum efle Conditorem luum, et qua; fuis qualitatibus, torma, et virtutibus non loquatur caufam
cur earn fie condidit fapientia Creatoris. Sed quia ifta, fimiliter et ea qua; Nepos prediftus
fuperius peroravit, non nifi racionibus panduntur humanis, in quibus clam repens error poterit
latitare, mulierem in regno de quo contendimus regnare non polTc Divii a etiam fcntenti i,
quit omnem refugit errorem, docere conabor.



Cap. XXV.

Aliilierem fuppreme regnare non pojje Divhui jententia indie at ur.

_ EGITUR in Genes, quod, poftquam parens prima, verfuti ferpentis callii itate
ieduifla, de frudu ligni de quo homo edere prohibitus eft vefcebatur, et inde
^^jji, dederat viro de quo etiam ifpe comedit, parens ipfa inde a Domino judici; liter
oblocuta, facinus fuum recognofcens, ait, "Serpens decepit me et comedi :" deinde poftquam
Dominus ferpentem pro Icelere fuo triplici animadverfione dampnaverat, etiam mulieiem pro
culpa fi.ul duplici poena diffinitiva iententia punivit fub liiis verbis, " Multiplicabo erumpnas
tuas et conceptus tuos, in dolore paries filios tuos." (Ecce una !) " et Tub viri poteftate eris et
ipfe dominabitur tui." (Ecce altera !) demum et virum, qui etiam mandatum Ejus fpreverat,
laboris et fudoris miferia Dominus tunc afflixit, uti liber ille manifcftius hoc declarat. ! Non
autem fententia; ha; Divina; folum individua ilia quibus prolata funt earum feveritate
ligarunt, fed et genera, fpecies, et fexus, fimiliter et fingulos fetus ex eifdem progreflurat per-
petuo vinculo innodarunt. Qiio ficut nee viri proles fine labore deinceps edit panem iuum,
aut femina ulla a viro fceta erumpnas et dolorem partus evafit, feu vipera; cujufque genimen



Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 20 of 87)