John Fortescue.

The works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) online

. (page 21 of 87)
Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 21 of 87)
Font size
QR-code for this ebook


pacem invenit cum femine muliens, fie nee rnulier ufpiam ex tunc a collo fuo excutcre potuit
jugum poteftatis viri et dominii ejus. Et ficut parentem primam gravavit jut um illud, fie
et idem humiliavit et femper humiliat univerfas filias ejus, ut non fuerit aut erit in futurum
mulier aliqua quani non ligavit aut ligabit fanclio ha;c Divina. Et ficut fententia hxc precepit
mulierem quamlibet efle fub poteftate et dominio viri, ita et mulierem non efle iub viri
dominio et poteftate eadem fententia interdicit : nam precepto uno contrariorum eorum
alterum prohiberi necefle eft. Sed mulierem regnare in regno quod lupcrius nefcit, eft earn




S "■



PARS SECU



NDA.] De Natiu'ci I^egis Natiivcc. 141



non efle fub poteftate aut domiiiio viri, quod predifta feutcnti;!; contrariatiir. Krgo earn (ic
regnare diffinitiva Dei fentcntia prohihetur. ILt'C nuda funt et clara, nee fophirtico ullo
obumbrata velamine. Quid tunc reflat comprobandum, ut mulier a regno tali rcpellatur ?
Ipiam namque inde jure natur;e fuperius probatur efle repulfam, ct jam earn inde precludi
dcbere etiam Divina fententia indicatur. Argunientis igitur iuper hiis amplioribus non
egenius. Sed cum in fuperiori Trartafu conclufum fit litem banc Natune folis legibus polTe
finiri, cur jam per ejus difcufionem legem etiam ego fuperaddidi Divinam, convenit ut
oftendam. Nam fi in hoc examine lufficiat Lex Natura;, fruftra ad alterius legis prsfidium
convolatiu- ; maxinie cum tam latens error occultari non poterit quem non deprehendet lex
perfefta ; et fi perfecfla non hierit lex natural, cur ipfam banc litem fopire pofle fit con-
clufum difficile eft reddere rationem. Expediet igitur ut me in iftis manifeftius quodammodo
jam declarem.



Cap. XXVI. ,

Sliiare jam inveftiganda ejl Jcnienlia Legis Divinw.

,ICET Juris Natura: fentencia tanti fit vigoris ut non alterius humani jurif
munimine egeat in terrenis, tamen cum lex ilia non nifi racionis difcurfu
poterit agnofci, (quo fi premifllx traftans a re(5to rationis tramite deviaverit, non
ha:c Qxvx. panduntur juris natura; fententia; dici poterunt fed TraftantisJ non inutile jam tore
videtur ut in hac lite etiam legis Divina;, qua; firmltate fidei radicata mobili rationis diicurfu
agitari nequit, fententiam vifitemus. Ipia namque celfior eft majorilque auftoritatis quam
lex Humana, et per eani omnis humana cenfura menfuratur, et fi jufta tuerit approbatur, et fi
iniqua juftiffime condempnatur. Ouare (\ lex ipia Divina in iupra difputatis fanxcierit ut i
fentire videtur lex natura;, incunclanter fe fciet Filia Regis omni jure efie a regno paterno
preclufam. Et forfan in hoc fcrutinio reperiet fe gravioris culpa; objeftu Divina quam iStnttniia l.u.i
humana lege repuliam. Nam licet foli viro fententia ilia lalioris et fudoris videatur elTe '^"^ ,|"\k,|i
prolata, muliebrem fexum inde fuiffe imnumem elTet fentire prophanum. Nam ficut in I .-rnn m-
Adam peccavit omne femen ejus fexus utriufque, fie et de posna fibi injunfta participant
omnes ejus foetus, ut in fuftinendo poenam ejus non diftinguatur mafculus a femella. Ouo de
fola Eva relinquitur queftio, an poena in Adam fancita etiam in cam redundavit, ci.m ipfa
alias pcenas luerit late ab Ada; pcena diftiniftas et qua' virilem iexum nequivit moleftirc; et
non potuit Adam eam, qua-, ut ipfe, liberum babuit arbitrium, fine propria culpi ream
fecifle delifti, quo nee eam ipfe potuit fui reatus implicafie vindida ; tamen, quia fcimus
Evam, qua; de fruttu edit, interdido gravius multo deliquiffe quam prolem aliquam Ada;
qua; non nifi in parente peccavit et tamen Ada; pcena cruciatur, et dum ambos parentes
primos fimilis culpa maculavit, quo fimui a Paradifo propulfi funt, exules fadi in hac mileri^




liTti



Pa'na orij^i-
ll.llis pccc.iti
gravius Ca'vit
in Mulieri-m
imum in



'+- De Naturd Legis Naturce. [pars secunda.

valle, ubi cormn neutri licuit fine laborls fudore adquirere panem fuum, ac, cum fuerint ipfi
caro una, major ex hoc cura A^-^ Incumbcbat ne ipfa incdia tabcfccret ; c,,Knv ipla n.u. in
adjutonun. ejus fac5la eft .t ejus fubdita dicioni, pati non potuit eun> fohnn pro eorum
commun, v.ftu fatigari, fufpicari non finimur Evan, a pa-na Adx> mjunda fuiile liberam aut
leclufam. Ge.ieri namque humano loquebatur Dominus omnia qua. Ad=t locutus eft, fie
et qu.e Eva.> dixerat non foli n.dividuo iili, fed muliebri dixerat fpeciei et lexui ut.qua.
ferpent. non tantum ejus germini, fed ec onn>i generi ejus. Divinus vero in hiis erat
Icrmo et non humanus, .ion enim ilniper noftro more loquitur Dominus ; Ipfe namque Adam
et Evam uno nomu.e Adam appellavit (Genes v. C".), fie et nomine Adam uaiverfum genus
humanum il-xus utrmfque in hac fententia inclufive alloqutus eft ; fie et cum Ad.e dixerat,
" Cmis es et m cmerem reverteris," etiam iu'am corruptione ilia involvit. Nee mirum, euni
et Noe, humano fermone fimul et prophctieo maledicens Chanaan, etiam patri ejus non
;'f^'''^°' ^1"' P'"^ fi''^ ^i^^l'^1^'''^. '¥^ ^-^^^ dixit. Ouare mulier nulla, ut nee vir ullus, fine
V.run. fudore commed.t panem fuum, panis namque nomine omnis neeefiltas human.e fiiftentacionis

defignatur. Et dum ultra pa^nam banc qu;e i,trique fcxui ind.fferens eft et communis mulier
pcrnas alias mge.Ues et graves fuftinet ex hoe deereto, eam nequius quam vir peccaft-e Divini
figura jud.cn manifefte demonftrat. Nam cun, omnis judex fecundum culpa- menku-an,
commenfuret posnam delinquentis, dum mulier in Divino examine graviori quam vir p, en
multatur, faehius ejus gravius fuifie quam viri non potuit dubitari, ct^hune facinoris mul eri ,
exceflum non n. hoe folo fuilTe, quod ipfa nedum peccavit ut vir fed et ilium eoneitavit ad
peecandum, fed magis in eo fuifie, quod ipfa, relida obedientia quam viro debuit, eum doren
prefumpfir, judieu forma et posnarum congruentia inanifefte declarant, l-.t licet Dei judici-
fint ab.fil,s a nobis infcrutabilis, quotiens tamen judieiorum ejus forma caufam eorum ler
nobis revelat, mertn vicium forct cauiam illam mente nor. digerere et rimari ; deleftabile
iiamque mentibus piorum eft Divin.e juftieia facramenta penfare. Et quid convenienti„s
punn-e potuit mulierem quje pro fua complacentifi virum ad mortem eoneitavit, quam ut ipfa
virum quern ad vitam parere glifeit pareat cum dolore .? Et quid congruentius contempnentlls
fubdit. arrogantiam compefcere, quam reluAantem eum fubdere dominio ejus quem con-
tempfit vinculo firmiori .^ Non enim decuit judicem tantum virum, qui mulieris infuhiu
occubuit, dommatus honore pro lua vecordia privavifie, fed, dum inferior obedientiam priftinam
deferuir, rationi congruit fuperiuris poteftatem fuper contumacem arcius quam antea a<rgra-
vare, etiam Cx fuperior ille reus fuerit criminis nequioris. Hiis igitur penfatis, mulie.is pcSnam
H. partu ex impulfu primi parentis ad peecandum fuifie caufitam, et quod ipia vi o fiibdita
eft ut dommo, cui antea tantCim ut focio fuerat ftibjefta, pro .jus inobedientia evenl fe forma
iententia- Divina.' manifefte declarat. Quid tunc, hiis refle confideratis, clarius oftendere
potent pretraftata ^{^t ab omni erroris velamine aliena, aut mulierem ante peccatum jure
natune viro fuift^e fubjecftam, quam nunc oftendit ha^c fententia Creatoris, qua- eam pro fub-
jeftionis naturalis contemptu taliter condempnavit.



PARS SFXUNDA.] Dc Natuvd Legis Naturcc. 143

Cap. XXVII.

Sliiomodo Jus Divi)!ii)ii app-robat Lc^is Naturx Jcntentiiim.




"kONNE jam opportune in hoc certamine Legi Naturae additur Jus Divinum ? Ilia
A mulierem proprio arhitrio viro fubdi reliquit : fed dum mulier hoc taccre renuit,
t?\^ irtud, ejus arbitrium refrenans, earn viro fubdi conipulit arbitrio alieno. lUa
mulierem libera viro obedire fanxit : Ted dum mulier libertate ilia abuia eft, iftud, libertatem
ejus minuens, earn viri dominio fubjugavit. Ilia mulierem per virum confuli ac dirigi pre-
cepit : fed dum mulier hoc parvipendens virum docere prelumpdr, iftud virum ieveriorem
quam antea fuerat extunc ejus conftituit pedagogum. Ilia fe lepius occuliat fub nebulis
humans rationis, fed iftud, ejus verltatem detegens, eam purgat ab omni contagione errc ris.
Nunquid tunc convenienter utiliterque in noftr;t difputationis fubfidium adducitur jus D-vi-
num, dum omnia qua; Nepos Regis fimiliter et ego legis natura: regulis perfuafimus, iftud
jam fub cenfuras forma et eftcftu approbat et coniirmat, necnon omnem erroris fiifpicionem a
noftrs difputationis proceftu eliminat, ac contravenientes omnes cum cenfura perfequitur et
affligit ; fic que liquet quod omnia qua; nos diximus legem natura; ftatuiiTe, eadem perpetuo
obfervari jam jubet lex Divina fub vinculo fortiori. Mulieren) namque viro fubdi aftcruinius
jus humanum ftatuifle; fed ne jugum illud mulier abjiciat unquam, dominum ejus virum
conftituit jus Divinum ; ut fi reculet ultro facere quod fanxit natura, poteftate hoc facere
conipellatur tpiam tribuit lex Divina. Dominus mulieris faClus eft vir, ne eam pudeat ipfiun
venerari, et potencia prasditus eft, qua, fi ipfa reluftctur, eam fibi compellerc poterit obedire.
Sicque mercede perpetua conduxit Dominus virum, videlicet poteftatis ilipendio et domini.tus
honore, ut mulierem propediat ne ipfa amplius tranfgrediatur legis natura; precepta. Et
quid amplius ex hoc Divino judicio I'efultat in fublidium hujus difputationis adhuc profundius
profcrutari conabor.

Cap. XXVIII.

Fortius Mulierem repellit a Reg)!o Jus DivDiuni quam Jiummium.

*y^^v^UIDOUID jubet lex natura;, fi iilem princeps per ediiftum etiam fieri mandaverit,
' Hvi_sJ/| "^°^ ediftum illud arcius lubditos ejus ligat quam antea fecerat lex naturx- ; quo
f^'^^il ^"^ quis deinceps illud edidum fuerit tranfgreflus, nedum fecundum legis natura:
cenfuram punietur, fed pro contemptu mandati principis pcrnam luet graviorem. Quare lice:
ex lege naturte occidere non licuit, poftquam tamen per edicT:um tabulis confcriptum Dominus
' homicidium prohibuit, occidere multo majoris reatus fuit quam antea fuerat, et delinquentem
pena; fubjecit graviori. Quo Cayn,qin tempore quando fub lege naturas mundus totus rege-
batur fratricidium commiierat, interimi non jubetur, fed vagus et profugus ire permiffus eft ;



'■■& :;'ii ij;.i



144 De Naturd Legis Natitrcc. [pars secun^a.

tamen poftquam in Monte Synay homicidium eft prohibitum, omnis homicida intj-fici
jubetur, ut in Deuteron. libro exprellius edoccmur. Plus etiam ligant vincula duo qiiam
unum ; fed et funiculus triplex, ut dicit Sapiens, difficile rumpitur ; quare cum printipis
audontas diffinitiva fentcntia aliquem judicaverit pro iuo crimine puniendum, fententix- illius
feveritas fortius deinde ligat delinquentem quam antea fecerat principis ediftum leu Kx
nature. Unde licet de ligno vetito edentem Divinum mandatuni reum judicaverat moriis
a-terna;, paffio Chrifti Elecflos inde eripuit ; fed pcenam quam pro eadem culpa Dominus
fententia fua diffinitiva homini inflixit, nee pallio ilia aut qua;vis alia fatisfatftio hucufque
mitigavit. Oua unquam ab homine fa-ta fine dolore enixa eft ? Aut vir quis unq»iam fine
labore vefcebatur pane ? Vere nee ferpentis femen pacem hucufque invenit cum lemine
mulieris. Igitur {\ illud quod lex nature de fexu muliebri diffinivit etiam jufierit Divinnm
edidtum, nedum in hoc majori firmitate legis nature fententia vallaretur, fed et mulier illaUi
tranfgrediens plederetur cenfura graviori. Ouare dum diffinitiva Domini fententia pro-
hibitum eft hoc idem quod proliibuit lex natune, fub pcena graviori, folidum man t hoc
et firmum, ut non poffit modo allquo encrvari, maxima; in partis lefionem. Nonne tunc in
hoc fcrutinio jam invenimus quod invenire fuimus fufpicati, videlicet quod mulier a rej no de
quo contendimus fub majoris culpa; periculo, lege Divina repellitur quam humana r \ erum
etiam ipfa inde multo fortius et hrmius predido Divino judicio quam antea elongat ir. Nam
cum principis preceptum fpernere jubens legis natura; fententiam fervari majoris fit eatus
quam fimplicem nature fententiam preterire, multo majoris culpa; efle dinofcitur judicium
principis diffinitive prelatum contempnere, cum et illud fortius ligare probetur quam fiinplex
Herat ediftum. Et dum judicialiter fanxerit Dominus muliercm femper efle debei ; lub
poteftate viri, quod eft non regnare in tali regno, regnum prediftum ambire iniqi un pec-
catum fecit jus Divinum, quum antea fecerat lex natura, et mulierem ab ingreffiu ejus fortius
firmius que repellit. Non igitur ego legem jam allegans Divinam a legis nature aueNtoritate
in hoc certamine videor refilire, fed earn magis quam antea perfequi, dum fenientiam
approbo auftoritate legis celfioris. Quare Filiam Regis amplius regnum paternum p.'.ftulare
prohibe, Judicum recfliffinna, dum ejus introitum tu nofcis tot obicibus et repagulis obfti-
patum ut impoftibilis ei in illud a modo fit ingreftus.



Cap. XXIX. '

Sola Lege Naturae perfetle Jolvi potejl Shieftio propofita.

iNUM ad hoc reftat neceffiarioexplanandum, ne hujus Traftatus emulis obloquendo
materiam detegere videamur. In fuperiori Traitatu diximus queftionem noftram
folii Lege Natura; pofie abfolvi. Et nunc ego Divinum judicium iplam dil-
jTutere pofie certius ac fortius affcrui, quam poterat lex natura". Ut quid tunc tan: ledulo




PARS SECUNDA.] Dc Natura Legis Natiirce. 145

pro folucione ejus legis natura; rimavimus decretum, et pro invcftigatione natura; et virium

legis iilius tantum tenijnis confumpfmius finiiliter et laborem, dum jus aliud jam ego reperi

lege ilia preftancius et efficacius ad folutionem ejufdem queftionis. Scrupulofum vero valde

ell: irtud ac deledabile inentibus invidoruni, tamen illiid in priori Tradatu fufficienter eft

digell;um,et ejus caligo clarillime ferenata, dum ibidem declaravimus qualiter, lieet lex Divina

ad omnia ambigua dilTolvendafufficiat, leges tamen humana; neceflarue funt ad lites hominum

finiendas. Ut nO(5ti neceffarius eft lun;t Iplendor, quem ipfa non efFundit nifi ex virtut'^

jubaris lolaris, et ficutquamvis fol ftifficiat ad totum mundum luminandum, et tamen lumen

fuum nobis non diftribuiL pra-terquam per medium luna; : fie et Lex Divina, qux' veritatis

fol exiftit, noftric ignorantia- tenebras in cafti propofito proportionabiliter non illuminat, nifi

per Legis Natura; mediimi et doftrinam. Et quamvis nos, dum legis natura: fent;ntlam

cundtanmi legum aucftoritatibus in noftro cafu pretidimus, eam etiam legis I)ivin;t fei.tentia;

forte a fimpllcibus pretulifi'e dicemur, non tamen nos ita fecilTe fentiri poterit a circumfpectis,

cum temporalis legis fieri nequiat comparatio ad eternam ; ipfa enim infinitate fua omnem

humani fenfus fuperevolat meniuram. Ouo nee Canon ille eam inclufifle videtur, qui gene-

raliter ait, quod jus naturale inter omnia jura primatum obtinet tempore et dignitate (v". Di.

C". j°.), in quibus verbis jus Divinum Canon ipfe exprcfTe non exckifit, et tamen in fententia

fua generali jus illud non involvit. Nee jus natura; tantum eft humanum, fed et illud eft jus

Divinum, ut in prediiflo Traftatu altero apertius edoeetur. Sic quoque et illud fimpliciter

nominat Ifidorus in primo libro Ethimologiarum, quod et ponitur in Canone primo,

Diftincftione Onuies. Nee quamvis terrena jus illud regat, quo fvpifiime jus humanum

nominatur, definet per hoc jus efte Divinum ; ficut nee luna, noCli lumen adminiftrnns ut

inftrumentum fulis, corpus definet efle celcfte. Similiter et judicium quod jam per me

profertur, licet perpetiumi fitet lex Divina nominari mereatur, non eft tamen illud lex eterna,

quia a tempore ipfa fimipfit exordium. Similiter et pollquam lex natunt queftionis noftra'

veritatem perfefle detegerat, ipfa fuerat primitus promulgata ; quo fimpliciter dici non poterit

quod lege ilia, licet Divina dicatur, queftio noftra foluta eft aut poterat ablolvi, cum finiri

non valeat quod femel eft finitum, ficut nee interhci femel intertedlus. Ouare judicium illud

in primos parentes latum caufam noftram precile non finit ; led eam legis natura' fententia

tunc fuifle finltam certillime probavit, quam fententiam et illud confirmavit fimiliter et con-

firmat. Tamen ne ifta caligine aliqua obumbrari videantur, ea apercius quodammodo referare

conabor. Non enim quia preallegato Dei judicio mulier iubdi viro jufia eft ipla viro prim tus

fubdita reperitur, fed quia, ante judicium illud redditum, ipla juris natura; decreto viro obedire

• precipiebatur ; quod decretum ipfa, virum dirigere prelumens, tranfgrefHi eft. Judici. un

iftud ex Divino confilio fuadente jufticia time proceirit, quo ipfa criminis lui culpam luit et

.:. certius quam antea fe novit efle fubjeftam. Sic quoque non hujus judicii vigore queftionis

noftras dubium primitus aut radicitus folvebatur ; fed quia illud ex legis naturic fententia

primitus deciaratum eft, judicium iftud poftea a Domino eft prolatum, quo legis natura; {t^.'c^-

I. . V .



.». A^



01-!



■Jib






V I 'I ,.;(' - .o:



146 De Natu7'd Legis Natnrcc. [pars sf.cund\.

tentia fortius quam antea roboratur. Undc folo legis natura; decrcto queftio noftra folvi dinof-
citur, et non predifti judicii cenfura. Nam non quod confirmat, fed quod confirmatur cenfetur
eHe efficicns caufa. Sic eteniiii ct ca qux- prccejuis moralibus prol.ibentur non idco peccata
funt, quad fic prohibita ct alias peccata non forent ; fed quia antca c\ lege naturx eadem
reperta funt peccata, etiam Divino editTio ipfa erant prohibita, quo et peccata ilia fafta funi
multo quam antea graviora ; et ea committencium aggravati funt reatus, et tanto major'.-j
effecfli quanto peccata ilia nedum contra Dei mandata, fed et contra legis natune conuiiittuntur
fanccionem. Unde et peccata qu;t' tantum contra precepta cerenionialia fiebant, maxime
refpectu ejufdem objecT:i, minoris erant culpa: quam ea qux- contra moralia erant commiifa.



Cap. XXX. ♦

Judicium Divinum non fniit Mulierem Jupfrenie regnare de jure : Jed Lex Ndtu>\r tiin fic
regnare non 'permit tit de jure aiit de fa3o.

^1 P^i'-C"'^^'^^^^"'^^ preditT-um judicium in primes parentes latum et lex natura; non
*' '^ ejufdem efficacia; lunt aut vigoris ad quellionem nollram folvendam, njqie in
j^^ decifione ejus eundem aut fimilem operantur effefluni. Nam lex natum , c uam
Divine Providentix- diximus radium, mulierem a luppremo regimine in radice himiani tci eris,
ubi ipfa genus illud in fexus duos diftincxit, naturaliter propellebat. Quo mulier incapax
redditur regionis qua; jam petitur ; ita ut fi earn de fai5i:o mulier invadat, occupet, vel ufui pet,
non per hoc ipfa ejus domina efficitur vel regina, ficut nee maritus efficitur qui alterius c ucit
uxorem ; uniri namque arte non poterit quod omnino natura fejungit, ut fuperius pofitum
docet exemplum de lapidibus et lignis qua; nee glutino aut cemento recipiunt unionem.
Qiiare et quamvis mulieres in regnis fimTinis verfiri valeant etiam et debacchari, ipfas ramen
regno hujufmodi invefliri prohibet lex natunr, De quali taciendi modo loquitur Boetius ex
fententia Platonis in quarto libro Confolationis, dum fic dicit, "Liquet veram efl'c'illam
Platonis fententiam dicentis folos quod defiderant facere pofle fapientes, improbos vero
exercere quod libcat, quod vero defiderant explere non poffe." Unionem namque Italem
qualem cum regno petito contrahere optat filia regis non effe de ratione entis, quo nee de
natura rerum, cum fit contra naturam plafmationis, lex natunt; in initio conditionis humanas
indicavit, ut patet profunde confideranti. Ouo unio talis, ficut de jure fieri ncn poterit, ita
nee de fafto. Sed longe alius eft effedlus quem in caufe hujus decifione judicii m predidum
operatur et multum ab hoc effedu diverfus. Nam regnum quod petitur et mu ieris regimen
judicium illud in radice non feparat, fed fegregata feveritate quadam penali lemper diftare
compellit, quo et unionem prediftam de jure fieri judicium iftud non finit, fed quum de fado
unio talis fieri pofilt hoc judicium non diffinit. Ouare non invanum, ut difl^amare fimulantur
emuli, nos tanto fudore rimavimus legis natura; fecreta, vires, et naturam. Ipfa namque fola



PARS SECUNDA.] De Naturci Legis Natiircc. 147

eft qua; celatam quam qucrimus complete et perfefte denudare fufficit veritatem, et earn
radicitiis declarare ; judicium vero predic^lum, licet veritatem illam quodammodo pandat^ earn
complete non revelat ; ex parte pandit, fed non perfe6te; ex tempore earn patefecit, fed non
femper; per obliquum probat, fed non direcfte ; oftenfam novit, fed earn primitus non invenit.
Sed Hkc lex natur;t, ut predicitur, longe aliter operatur, dum ipfa confummate, fimpliciter,
et perfefle, propria virtute et non aliena, direfte et non oblique, originaliterque in fado ct in
jure eam pandit et revelat, qualiter agere nequit judicium predi6tum quod pro accidente
peccati latum eiL Hanc igitur legem folam refte diximus noftram poffe difcutere queftionem,
et huic legi optime fupcradditur prediifla lex DIvina qua; ejus decreta confirmat et oblcrvari
precepit firmius quam poterat ipfa lex humana, ac magnitudine auftoritatis fua; a legis
humanif judicio onme dubium effugare poterit et fufpicionem erroris. Certiffimum igitur
eft, firmiflimum quoque efle dinofcitur, quod Divino et humano jure tam uniform ter eft
conclufum. Ouare et tu, Judicum optima, judica quod judicant nedum lex humana fed et
Dominus Deus tuus.



REPLICACIO FRATRIS AD ULTIIVIA ALLEGATA NEPOTIS.

Cap. XXXL :

Frater Regis frimo reprobat fimilitudhies Nepotis.

LUFFICIENTER hiis qua; replicavit Eilia regis jam fatisfadum elTeputo. Qiiare
me hiis qua; fuafit Filius ejus, quibus fe pofle potiri regno quod querimus exiftimet,
tempus poftulat ut opponam. Verfute multum Filius ille jam declaravit titulum
fuum, dum fe dixerit per medium matris, fed non ut heredem ejus, poftulare regnum Avi fui,
quo declinare fe pofle putat reguht quam ipfe approbavit cenfuram, qua; neminem pcfte plus
juris transferre in alium docet quam fibi competere dinofcatur. Non eft vero regula ilia
ita Civilis ut legis natunt doftrina ; quare calliditate aliqua non poterit etiam verfipellis quifpiaiu
ejus eftugere veritatem. Et nonne dum aftimilat nepos matrem cordula; qua trabes ab alto
in edificium dimittitur, et fono quo verbum tranfit in auditum, fimiliter et contraftui quo
vendita; rei proprietas in ementem transfertur, ipfe etiam matrem probare conatur transferre
pofle in nepotem regnum avi fui, licet regno hujufmodi ipfa non poterit inveftiri. Sed ! jnge
aliter probat fimilitudinum illarum eftecftus ; nam transferri in alium non poterit quod in
transferente nulla tenus conquierit. LInde in cordula feniel pependit trabes quam ipfa
depofuit in ftruduram ; in voce reclufum eft verbum quod tranfivit in auditum ; llmilitcr trt
contradlus vacuus non fuit juris quod ipfe tranftulit in ementem. Sed femina cui competere
I. .u 2.




i b;.H



.ri iLi



14^ De Naturd Legis Naturce. [par



S SECUN u.



nunqiiam potuit jus regnandi, ut nepos predidus fimiliter et ego fuperius comprobavimus,
jus tale in nepotem transferre non poterit, cum plus juris ipfi in alium transfcrre ncquiat
quam iibi conipetcre dinolcatur. In ipfa namquc, ut in cordula trabcs, jus hujulinodi iion
pependit; nee ut vox in fonitu jus illud in ea extitit involutvmi ; ncquc ut contraftus jus
contrahenciuni mater complexa eft jus regnandi. Nam contraiftus a vendente proprietatein
aufert et ponit in cnientem. Seii mulier via efle non poterit qua jus tale poterit in aliuni
tranfmeare, quia juri tali in via ipfa eft et non via. Nee glutino, ut fingit nepos, aiTimilan
poterit fanguinis propinquitas quam mater a patre confrahir et transfert in filium, dum
glutinum afl'eres jiingens cum utroque ut niedium Temper manet ; quod cum avo et nepote
mater facere non poterit, dum regnun^ tale ipfa contingere nequiat quod filio fie uniret. Sed
pap;T: ! vehementer admiror quod fcrupuloftmi iftud quo jam nepos regis quafi in domo ded di
intricatur Legum conditores videntur providifte ; dum non regula legis f ipradifta fola con-
tenti fuerunt, fed et aliam quafi eam explanantem Juris Ivegulis inferuerunt, qua- talis eft,
" Nemo plus comodi hen-edi fuo relinquit quam quod ipfe habuit" (ff. de. Regf Juris). Quid
tunc fophifticam banc caliginem clarius detegere poterit opinionemque nepotis conterere quam
jam facit ba;c norma legis ? Ipfa namque non folum ut altera in alium transferre cam )dum
cohibet non habentem, fed et exprefte denegat eum pofte comodum fuo lieredi relinnuere.
HiEC igitur regula ferme a contradicentium mentiliusomne aufert hefitacionis velame i. Nam
juris regula non eft nova legis edicio, fed juris quod prius tuit brevis enarracio. Jnde
eodem Tit°. 1. j". fic fcribitur, " Regula eft qua; rem qua: eft breviter enarrat, non ut ex
regula jus fumatur, fed ex jure quod eft regula fiat." Quare non prelatam jam regulam



Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 21 of 87)