John Fortescue.

The works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) online

. (page 24 of 87)
Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 24 of 87)
Font size
QR-code for this ebook


finite Ipfe ait, " Eris fub poteftate viri," quo fi fub alicujus viri poteftate ipfa fuerit, juiiicii
illius cenfuram ilia non declinat ; propoficio namque indiffinita vera eft, fi in uno fuppofito pfa
fit vera. Sic confimiliter non alicui dominandi fpeciei mulier Divinojudicio iubjicitur ; quo ^\
yconomico, politico, vel regali, feu aliquo alio dominio dominanti viro mulier fubjecla fiti, ipia
fub poteftate viri vivit et dominio ejus fubjicitur. Abfit tunc fentire mulierem ullam licet
impuberem, qua; paterni dominatus metum non evafit, nee thorali conibrtio viri apta uft, a
viri emancipari dominio, quia mulieres fingulas, conjugatas et folutas, indifti^te, fimplicitcr,
et precife ampleftitur ilia pcenalis Domini fententia in Evam lata, " Eris fub potellate viri et
ipfe dominabitur tui." Non tamen onuiia qux' de niulieris obedientia ad viriim Sacra
Scriptura commemorat ad omnem fexum muliebrem referenda funt ; quamplurima namque
de fola obedientia quam uxor debet marito loquuntur; ut eft illud 1 Pet. iij. C", " Mulieres
fubdita: fint viris fuis;'' et illud ibidem, "Sic enim aliquando fanfta; mulieres ornabant fe
fubjedffi propriis viris, ficut Sara obediebat Abraham dominum eum vocans, cujut eftote filia;
benefacientes." Sed ha;c clare diilinguit Canon ille xxxiij. O. v'. H.ec ymago ; ubi in fine
fie dicit ; " Satis hinc apparet quemadmodum viris feminas fubditas effe, et p;t;ne famulas
lex effe voluit uxores." Ecce, de omnibus loquutus Canon mulieribus dicit eas fubditas efie
viris, fed folas uxores voluit piene ut famulas fubdi. Non expedit jam, ut opinor, Judicum



.\ \



PARS SECUNDA



■]



De N atiird Legis Naturce



.65



refftiflima, me amplius pro genitricis meae objeftionibus tuam folerciam commovere ;
tempus quoque interpellat, ut ad replicata patrui ejus mc convertam. Onarc amodo ad
ea, ut valeo, refpoiidere conabor, et utinani in illis non majora quam in ilcis difcrimina
rcperirem.



HIC DUPLICAT NEPOS AD ALLEGATA FRATRIS REGIS.

i

Cap. XLVII.

Nepos prima dejpicit leges Regum forinfecoriim.

^VVm ATRUUS ipfe avunculus meus magnus, licet fermone prolixo argutoque d fputa-

^g/^ verit, folum duo quae mea; fuccefrionis titulo obefl'e poterunt probare viius eft.

t^yul Unum, videlicet, hereditatem omnem quas defcencionis titulo ad aliquem poterit

devenire gradatim continuate que ad eum defcendere oportere, afl'eruit, nee defcencionis

gradum aliquem prartervoJare aut tranfilire pofle, qu;e et rationibus ex naturs curfubus

falientibus probare non minimo difcurfu conatus eft. Et iecundum quod invexhit hoc erat.

In Regno ait Francis, fimiliter et in Regno Angliiv, fi dominium aliquod cuiquam donetur

liabendum fibi et heredibus fuis mafculis de corpore fuo progrefTuris, dominium illud ad

'! ■ donatarii illius nepotem ex filia per leges regnorum illorum defcendere prohibetur. Sed

quid hoc ultimum noftro certamini conferre poteil;, dum nos de Juris Natunt judicio contendi-

mus, quod folum litem noftram valet fopire ? Leges vero Franciit et Anglia; non exultant

fepta earumdem regionum ; quo nobis opitulari nequiunt qui de regno contendimus quod

fuperius nefcit ; quare ficut non alienorum poteftati (ic nee alienorum legibus illud eft fub-

r .. jedtum. Contra hoc igitur ultimum me multis fermonibuscalcitrare non prudencia; ailcribe-

i^'' retur, fed infolentia potius diceretur. Ouare folum ad id quod primitus ipfe afferuit rcplicare

ft depofcit tota vis difputationis fua; ; igitur ad illud elidendum, omilfo reliquo, fic procedo.

I

^^ Cap. XLVIII.

Hie invehit Nepos Leges Civiles erga replicata Magni Avuncidi Jui.

puj^EGES Civiles impuberum tutelas proximis de eorum fanguine committunt, a /nati

f^"^^^ fuerint feu cognati. Mulieri tamen, preterquam matri et aviit intantis, lege ; illit

^ v^'^[ tutelam non concedunt. Tamen fi amitct materteras ve filius proximus mafculus

de fanguine fit pupilli, nee defedum patiatur quo a tutoris officio debeat repelli, leges ilia;

in vita amitae fimiliter et matertera; tutelam pupilli ipfi filio tunc committunt, racione proxi-



b'- ..I,



■Mi-.-






1 66 De Naturci Legis Natiwa;. [par



S SECUND.'..



niitatis l;inc;uiiiis qu;l filius ipfc infanti attingit, non obllante quod idem filius propiiK|uitatcm
illam coiitrahit a fuperftite matre fua ; ut in Ticulo l)e Legittima Tutcia, cv'c, Cullacione ix'.
manifeftius deciaratur, ubi inter cetera fic fcribitur, " Sanccinuis enini unumquemqi^e
fecundum gradum et ordinem quo ad hereditatem vocatur, aut foluin, aut cum aliis, defunc-
tioncm tutela- fuicipcre, null.i neque in hac parte difFerencia introducenda dc agnatorum feu
cognatorum jure, led omnibus hmiliter ad tutelam vocandis qui ex mafculorum five ex
feminarum prole defcendunt minori conjiinfti," et poft pauca, " Mulieribus etiam nos inter-
dicimus tutcla' fubirc officium, nifi mater aut avia fuerit." Qiiare ex quo filius amita.' vel
matertcra.' pupilli, racione matris {ux qux tutelant fufcipere nequit, admitti dcbeat ad tutelam
etiam m vita matris kue ; cur nepos defund:i regis ex filia regnimi avi fui quod mater poiTi
dere non poterit, proximitatis caulTi qua ipfe per matrem avo fuo conjuiigitur, etiam in vita
ejufdcm matris, pollidere non valcat, Lex pra.-notata Civilis caufam non relinquit. 1m(.
Imperator auifloritatem ftatucndi legem qu;i.' cauiain nollrani diffinire poirr habere minime
lenciatur, lex tamen per ipfum condita probat in noftro cafu quid fit judicanduiu, dum
contra legis naturae equitatem Leges Civiles non diffiniunt aliquid, nee affirmant.



Cap. XLIX.

Duplicalio Fratris Regis, ct prima prohat fiugulas leges opor tunas ejje in hoc confli^ i.

3"'P'S^UNC clam fi.ibridens paululum Frater Regis fic locutus eft; Potentifiimorvim
...^ mundi regimi jura Nepos Regis parvipeiidit, eo quod regnum de quo contendii/uis



w



regum illorum non fubjacet dicioni ; Imperatoris tamen leges, qu: nee regno illi
dominatur, admittendas fore in hoc confliftu ipfe jam affirmat. (^uid ifto remotiu; ek a
judicio racionis ? nam ubi confimilis caufa eft, ibi, ut dicunt Leges, et fimile judicium efle
deberet. Et dum nepos ifte Cx-faris, qui in hac caufa cognofcere nequit, leges allegat, caafam
quare prediftorum regum leges ipfe refutarc deberet fibi non refervat ; etiam tacitcjipfe
concedit quod palam exprelfe que primitus denegavit. Et '^\., ut ipfe afferit. Leges Civiles
natura; legis precepta non deferant, aliter de tantorum regum legibus (entire temerariiun fore
videtur fimiliter et non a^quum. Igitur, ficut Civiles ita et Regum leges in hac dilceptat.one
utiles fore nedum fua demonftrat oratio, fed et idem indicat didtamen rationis ; non quia
legiflatorum talium legum au6loritas aliquid tribuit examini hujus caufa, icd quia eadem
ratio qua eos concitavit ad leges illas taliter condendum, etiam et alios concitar; poterit ad
confimiliter judicandum. 'Jus namque a jufticia eft, dicente Sandto Auguftino, " Ubi jufticia
vera non eft, nee jus efle poteft, quia quod jure fit, jufte fit," (De Civ. Dei, libro x x.). Ouare
et omnium regnorum jura ego admitto ut in hac lite quodammodo oportuna, dum juf:ici£
ilia revelant veritatem, qua lex natura eft, ut in priori Trac'tatu extat diftinitum. Legum igitur
Civilium fententias, ficut nee predidorum regum, in hac concertatione minime retutamus, licet



•J '".



PARS SECUNDA



.] De Nat lira Legis Natiirce. 167



non eanim, fed folius Legis Natura;, auftoritate hsc lis poterit terminari. Ouare et legis illius
Civilis qiiam jam profert nepos regis fententiam ego non recufoj i]uia et earn a finibus le^is
natural hi i fie egrelTam non diffido. ^uid eniiii magis convenire poterit legis natar;i; eonliliu,
quam orphanum tenerem utroque parentum orbatum, qui fe regere nefcit, viri probi de
fanguine ejus proximi regimini commendare? Quis tenerius f^ivorabiliufque talem alere velit
quani proxinuis de fanguine ejus ? Et magis viro (juam niulieri congruit talem inllruere
moribus et vu'tute, ejus quoque patrimonia regulare, ac de eorum proventibus raciocinium
reddere juveiii, cum pubes factus fuerit et adultus. Mulier vero, pupilli more, viri indiget
cura ctiani in propriis taftis kiis ; quare eam nedum natura virili fuppoluit regimini, fed et
lex Divina. Igitur legem predi'ftam Collationis ix'"'. mente ampleCtor, fimilitcr et coliaudo.
Quo jam folum mihi iupereft, ut quare ipla qu;e replicationibus meis repugnare afferitur
eifdem nee coiitraire, neque ofHcere pollint, jam ollendam ; quod ut taciam (ic proti;rei.lii r.



Cap. L.

Ilic ojlendit quam dljfiiuilis efl caj'us jam fofitiis caj'iii dijputatu.

^ON aliquid flatuit lex ilia Civibs quod meis direde obviat replicatis ; quo fi quid
contra ea lex ilia agere fenciatui', per obliqum, ut fnnilitudinis vigore, eam hoc
tacere necefl'e eft fateri. Ouare quam fimilia funt ilia quE ha.-c lex ftatuit ad ea
quic ego fuperius exaravi primitus congruit ut queramus. Hiec lex tutelam quam matri
denegat, filio tribuit ; ego regnum quod matri negat lex naturae etiam iilio dcncgavi. Ha.'C
lex ad officium oneris vocat filium mulieris ; ego mulieris filium ab officio propidi, non tantum
oneris, fed et honoris. Lex ilia judicat quis privatum quoddam miniftrabit officium ; ego
non de private fed de publico officio dii'putavi. Ilia virum dignum eligit ad alterius obfe-
quium ; ego non alterius fed hereditatem propriam, non eletflionis fed defcenfionis titulo,
indiffefenter digno contuli et indigno. Ipla maturum virum eligit providum et fenl'atum ; ego
juvenes admitto, nee naturae detedtu refpuo infenfatos. Ipfa ad miniftrandum, ego ad domi-
nandum ; ipia ad alienum, ego ad propriimi comodum homines preficimus. Q^iid plura ? Ego
ad dignitatem a qua mulieres abigit natm-a nee earmn filios jam admitto ; fed lex ilia ad
humile officium quod mulieres exereere non ipernit natura quarumdam earum filios reeipit,
nee omnes abdicat mulieres. Quare dum ex fadls, ut dicunt Leges, j.us metimur, tam diffimilia
fada nee merit! eonfimilis jura fimilia five jus unum regere non valebunt. Non eodem ji re,
ut fuperius eft oftenlum, officium publicum regitur et privatum ; nee fub ejufdem juris ratione
cadunt hereditas et officii collatio, dum unam heredi conferat jus defeenfus, alteram bc.ie-
merito ratio humana diftribuit, ut jam facit hcc lex Civilis ; quo tutela fepius in Legibus
muniis appellatur. Sub una vero et eadem juris ratione cadere oportcbit fiiigulos cafus qui
una lege regentur. Quare non lege" confimili criminale facinus regitur et tranfgreifio




^i:\^






f:yuu



■ ■; ■ • ^,^■.■■,



1 68 De NatU7~d T^cgis Naturce. ' [



PARS SECUNDA.




perfonalis, neque predialium defcenfus fimiliter regitur ut contraiftus. Reale eft quod
petimus regnum, defcendibile prcregnantis heredi ; fed perfonalis cura eft impuhcrcm regeiL-,
ejus quoque patrimoiiium rcgulare. Ouo lex qua: rcdorem talem eligere novit nefcia ..-ft
juris hereditarii defcenfus. Sic lex qua; criminalia pleiftit non didicit in perfonalibus iiiitigare
rigorem ; unde tot funt Icguin fpecies quot fadtorum merita funt diverfa. Sic judex ii
criminibus veritatem extorquct torturis, in perlonalibus tertii depoficione veritatem agnofcit
Sic realia bona agnatis cognatis que delcendunt, mobilia tanien non illi fed legatarii execu-
tores ve rapiunt et difponunt. (^lare dum cafus legis illius Civilis etcafus quern difputamus
tarn difparcs funt in meritis, diftimiles et in faftis, quo nee fub unius juris cadunt ratione,
nee lex una, nee lex fimilis ambos poterit regere cafus. Lex ilia Civilis ficut non diredle, fie
nee oblique, ut fimilitudinis ratione, replicatis nieis officit, nee aliquibus derogat qua; iuafi.

Cap. LI.

Lex ab homine ed'ita non frubat Legem Natiirce confmuUter indicare.

(RETEREA non ut hsec lex Civilis ftatuunt cunfta; mundi leges de adminill:ra ione
tutela;. Nam in Regno Angli^e fi hereditas, qua; tenetur fub genere tenu x quod
'^xdiixVi Jocagium nuncupatur, defcendat impuberi ab aliquo agnatorum luo um,
non erit hereditas hitc, aut ipfe impubis, fub cuftodia alicujus agnatorum ejus, fed per ipfius
cognatos ipfe et hereditas ejus regentur. Et ft ex parte cognatorum heredis illius hereditas
ipfa defcenderit, tunc pupillus cum hereditate fua per proximum agnatum et non cognarum
ejus cuftodientur, quoufque ipfe fuerit adultus. Nam leges ilia; dicunt, quod commi tcre
tutelam infantis illi qui ei eft proxime fuccefllirus, eft quafi agnum committere lupo ad devo-
randum. Sed fi hereditas ilia non in focagio fed teneatur per fervicium militare, tunc perj leges
terra illius infans ipfe et hereditas ejus non per agnatos, neque cognatos, fed per doninum
feodi illius cuftodientur. Quo ficut in regno illo leges diff"erunt a predicta allegata lege
Civili fuper cuftodia pupillorum, fie et verifimile extat ab eadem differre etiam leges aliarum
regionum, maxime earum qua; Imperatori non obtemperant ; unde conftat tutela; admiiiiftra-
tionem non uniformiter in locis omnibus, nee omnia regna ab Lege Civili regulail. CHjare
fentire licet legem iftam a folius Imperatoris audoritate emanaffe, et non abfolute &K^ juris
nature fanccionem, quic uniformis eft in regionibus univerfis ; quod et verba legis ipfius
diligenter confideranti oftendunt. Antiquitus namque legillatores, dum non e s aut populo
placuit legis naturae procurfus, alias fa;pe quas optabant leges ediderunt ; qualitix er confue-
tudines introduds funt, ut patet in Canone, Prima Di. C". Omnes leges. Unde leges omnes
ab homine ftatutas, licet legi naturae, a qua profifcifcuntur et quam participare eis necefie eft,
fe direfte non opponant, difcrepare tamen easa lege ilia nioderamine quodam non ambigitur ;
nam non aliae ipfje forent fed eadem lex, (\ non ab ea in aliquo variarentur. Igitur lex pre-'



PARS SECUNDA.] De Natuvd Lcgis Natiirce. 169

dida civilis qure hominis conftitutio cenfetur, conditionis fua; ratione ofteiidit aliam e/Te fuam
in cafu quein ipfa diffinit, et aliam ante ejus editionem fuifTe juris natural lanccionem, quo
et ipfa judicat legem naturx' in pupilli tutcla non ut ijifa led aliter judicare. Ouomodo tunc
probare poterit lex ilia tarn dillimilis, licet filio in vita matris officium tutoiis tribuat ratione
proximitatis fanguinis materni, quod confimiliter regnuni diftribuet Lex Natura;, cujusfenteu-
tiam etiam in tutehr regimine ab ejus judicio difcrepare denunciat ipfamet Lex Civilis ? Ouare
nedum non probat lex ilta id quod per cam nepos regis inferre conatur, fed ejus oppolitum
potius ipfa probare cenletur. Tamen ne in hiis umbraticis ymaginariis que fudando, cjuafi'
in nebulofa die, in invia aberrare defamemur, lucidum aliquod et folidum, ab omni hefitationis
caligine ferenum, fi quod tale inter leges civiles reperiri poterit quod nepotis tituli veritatem
nudam nitidam que referare valeat, percuni5temur.



Cap. LIL ■ '

Leges Civiles prohihent Nepoteni ex filia Juccedere Avo in honore et dignitate.

'yf^N predi6tarum legum voluminibus copioie reperitur quod llatus, dignitas, et honor,
«_y-, 7x^i 'lb ao;natis et non cognatis defcendunt ad hera.'des : ad quod facit Lex. i. C. De Dig-
^^<fe:^€5 nitatibus, et Glolla ordinaria ibidem, et Lex Cum legit time, ff. ])e Statu Ho-
minum, cum Glofla ibidem. F^t qui funt agnati et qui cognati docetur Inrtit. ]5e Legittima
Agnatorum Tutela, lib.j., ubi (ic fcribitur, "Agnati funt cognati per virilis fexus cogaationem
conjunifti, quafi autem a patre cognati, veluti frater eodem patre natus, tratris filius nepos
ve ex eo. At qui per feminini fexus perfonas cognatione junguntur non funt agnaci, ied
alias naturali jure cognati." Per qux' clarillime erudimur quod jure civili a matre nunquam
defcendit filio flatus, dignitas, five honor, nee ab anteceflbribus matcrnis, cum fint ipfi cognati
et non agnati, quo nee ab avo in nepotem ex filia ejus ; quod et exprefle deciarat textus in
Lege Liberos, ft". De Senatoribus, ubi, inter cetera fie fcribitur. " Liberos fenatorum acci-
pere debemus non tantum fenatoris filios, verum etiam omnes qui progeniti funt ex ipfis vel
ex liberis eorum, dicantur Cwt naturales five adoptivi ; fed fi ex filia fenatoris fit, fpecftare
debemus patris ejus condicionem." Ad quod etiam facit textus in Lege Exemplo, alias Exem-
plum C. De Decurionibus, cum pluribus aliis. Quid tunc apercius nepotis predidi tituli ad
avi fui regnum poterit merita revelare quam jam pandunt leges hx civiles, qua; nepotem ex
filia avo fuccedere non pofle in ftatu dignitate et honore, tarn manifefte declarant ? Nam :um
regale faftigium, flatus, dignitas, et honor fit omnium flatuum dignitatum et honorum em-
poralium fuppremum, dum nepos talis in flatu, dignitate, et honore fuccedere non pollit avo
fuo, nee in regno eum ei pofle fuccedere leges predidta; neceflario tunc concludunt. Define
igitur, Nepos regis, hujufmodi tituli colore amplius concertare. Legum Civilium implorafli
fubfidium; ipfe enim contra te jam judicant, ut fuperius Legem Naturx- oflendimus judicaiTe.
I. . z .



■ 'il^''







lyo Dc Naturd LjCgis Natiircc. [pars secunija.



Cap. LIII.

Leges Civiles non finiint mulieres regnare ex ccuifis hie ajfhntatis.

^ED ne mater tua, iit tu, Legum Ci\'iliiini fubfulio relevari confidat, tjuid de ejiii
titulo, ficut de tuo, leges illas fancciunt, ut in prefciiti leiiiinifcor, in niediuin
l^^S^^S^ proferre conabor. Scriptum efle recorder, ff. De Judicii.s (1. C/.'w />r.jVo/- ) quod
nulla temina poteft efle judex, nee jiidicis tungi officio, fed ah onini judiciali agmine feparari
debet; idem et canetur C. De Arbitris (1. fin.). Similiter et magiltratum gerere non poteft;
ut fF. De Regulis Juris, I. FemvicC, ubi fic dicitur, " Femins ab omnibus officiis civilibus et
publicis remotie funt, et ideo nee judices efle pofTunt nee magirtratum gerere." Pre ten a
femina: non pollunt fuccedere parentibus fuis in honorc ubi melT; admmillr icio rei public^' ;
(fi\ de Muneribub et Honoribus 1. ht qui originerii) ac cjuid lit liu>ior, eodem Titulo docetur,
(1. Iio>ior,) videlicet, quod honor eft adminiftracio rei publica.- cum gradu dignitatis. Endem
modo etiam lionorem dlffinit Glofla ordinaria. (C. De I Jonoribus et Muneribus non continu-
andis li. x. 1. j.) Ft quamquam mulieres fuccedere valeant parentibus luis in honore eve-
renciali, de quali locutus eft Apoftolus dum dixerat, " Flonore invicem prevenientes: " im liter
et Sanftus Petrus dum et ipfe dixit, " Omnes honorate," (j. Pe., ij. C".); quali etiam hu lore
potiuntur omnes nobilium filia-, quoufque ipfe maritatx tuerint plcbeiis, (ut ft". DeSeiiaturil us 1.
FeJiii?!^ ;) et qualem honorem maritata;; mulieres jure maritorum iuorum nancifcuntur, (ut C.
^ui frofejfiotie Je exenjant li. x. 1. fi., ubi textus fic loquitur, " Mulieres honore marito um
erigimus, et genere nobilitamus, et forum ex eorum periona ftatuimus, et domicilium m ita-
mus; fin autem minoris ortlinis viruni poftca fortita; fint priore, dignitate pr^vata- pol.erijris
mariti confequantur condicioiiem et domicilium;" nam " uxores corulcant radiis maritorum
fuorum," ut funt verba textus in iVuthen. De Confulibus ^ Si vera. Collat. iiij.) — mujiieres
tamen nunquam ex jure civili fuccedunt parentibus fuis in honoribus in quilnis eft adniinif-
tracio rei publican cum dignitatis gradu, nam' talis honoris lexus muliebrls non eft capa^x, ut
C. De Mulieribus /;; quo loco, et cet. Lege Unica, et ibi exprefte in GlolTa in verbo " honores,"
et C. de Nupciis 1. Imperidks, in Glofta ibidem in verbo "dignitatem." Et quod aliqu.'uido
datur honor cum adminiftracione et aliquando fine adminiftracione rei publico eft :exti,s C.
Ut dignitatunt orJoj'ervetur, 1. ij. Sed omnis rex nedum judex eft, led et magil^ratus eft,
et honore ful^et cum dignitate et rei publica," adminiftracione. Nam quod ijfe judex eft
patet, cum imperium habeat merum et mixtum ac jurifdiccionem. Et ifta halere ofticium
eft judicis, ut ff. De Jurildiftione omnium Judicum, l.j., junfta Glofla ibidem, ipfe namque
habet merum imperium qui gladii habet poteftatem animadvertendi in facinorolos ; et
mixtum habet imperium qui poteftatem habet homines mittendi in bonorum pofteflionem,
cum equitas id popofcerit. Similiter et jurifdidionem habet, nam alios judices fub fe ipfe



PARS SECUNDA.] Dc Natiivd Lcgh NatiircB. 171

conilituere poteft. Et quod ill:a lunt nieri et mixtl imperii atque jurifdiiflionis, eft textus
exprelTus, ff. De JiiriiiJiiftione Omnium Judicum. 1. Imperiiini. Imperator etiani, ciii totus olim
muiidus obtemperaverat, adtuiic prout nunc tiingcbatur officio judicis, ut ff. 1 )c C'oniVitutioni-
bus Principum 1. j., et Cod., eod. tit., I. fin. Et quod omnis rex magiftratus fit, et honore
refplendeat cum adminiftratione rei publicx', non expcdit legum allegationibus edocere, cum
notoria fmt, et quali omnes legum libri inde lint fecundi ; tamen quia quid fit honore fungi
ediximus, etiam quid fit magiftratum gerere convenit ut dicamus. De hoc vero ft". De
Accufationibus, i. ^li accitjare, et prcicrtim in Cilofla, fie dicitur. " Cui eft commifta
prs ceteris iohcitudo five adminiftracio rei pubhca3, is magiftratum gerit." Chiare regem, i •

cui pra.' ceteris fohcitudo et adminiftracio hujulmodi attinet, magiftratum gerere h;rc defcriptio
neniincm patitur dubitare. Unde cum rex omnis judex fit, et magiftratus etiam honore
fungatur cum adminiftratione rei pubhcx", ut docent Leges h;i; Civiles, et muher j idex effe
non poterit, neque magiftratii aut honore hujufmodi fungi, ut nos etiam leges ills: e'/udiunt ;
feqnitur necelTario ex eifdem legibus, (juolI mulier non poteft efte Rex neque Regis fungi
ofHcio, quo nee regnum aliquod pollidere. (^uare licet nos mulieres folum a fummi regiminis
culmine Icgis natura; regulis oftendimus efte repulfas, jam, riinatis Civilium Legum fententiis,
invenimus eas nee in iubjedis regnis poft'e regnare, quo feverius multo dillriftius que a reg-
nandi officio Leges Civiles mulieres repellunt quam eas Legis Natura; cenfura probavimus
efte repulfas.

I
Cap. LIV.

Leges Chiles non Jolvunt ^lejlioncm fropofitam Jed ejus Jolutionem redJuni clariorem.

pwM T licet in priori Traiftatu non alia lege humana quam Lege Natura; litem hanc ■

^tC^ decidi polTe diffinitum fit, alias leges difcuftioni ejus fuffi-agium prsftare pofie I

j^^^^ji^j etiam nos pridie fumus confefti ; quod et verum efte nunc de faclo experimur, ,

dum rationum indagines, quibus veritatem illam qu;t lex eft natura" penetnavimus, leges, quas

nunc protulimus, Civiles efte folidas nee expugnabiles fuis fententiis demonftrarunt ; nam

contra Legis Natura; did:amina Leges Civiles nunquam aliquid fanxcierunt, diverfimodo licet

aut aliter aliquando ftatuerint, ut ftatuunt ab homine edits leges quafi cuncla;. Unde ff". De Vidchiciiuid

lufticia et lure fie Icribitur : "Jus Civile eft quod neque in totum a Naturali Jure vel '" J"-* <■ i^'''

... ... . . . ^f 1'"''^' "■'•^"

Gentium recedit neque per omnia ei fervit. Itaque cum aliquid addimus vel detrahim is juri oritjiiifni i-i

communi, jus proprium, id eft, civile efficimus."



.:. ;i,o



.•^f nop
'■' 7:1:



■i.'.,.3.:T:-^



172 De Naturd Leo-js Naturae.



PARS SECUNDA.



Cap. LV.

Siciit Civih's fic Ccaiviiim Leges Ahdieres repcllunt a re'^nandi officio.

^^TY^^r^ED an Leges Canonum quas Chrifti Sponfam, Ecclefiam videlicet, reaunt, quo et
^^^0|^ cundos Kideles regere dinofcuiuur, dc mulicrum rcginiine ianciunt ut Civiles,
jjtS^SrrS^ etiam expedit ut queranuis. Scribitur profecfto xxxiii. (^leliione v. fic, " Mulierem
conitat iubjeftam dominio viri efle et nullam aiicloritatem habere, ncc docere potell, nee teltis
efle, nee fideni dare, nee judicare." Ouare dum mulicres, quia judieare ncquiunt, nee magif-
tratum gerere, neque honore fungi in quo ei1: adminillracio rei publics?, Leges Civiles a regali
officio repulerunt, ex quo et eas neque judicare neque audtoritatem habi re, vel docere,
Canones permittunt, confimili ratione qua Civiles Leges etiam ipfa; Canones i.iuiieres a regali
faftigio jam repellunt. Ut ilta tamen apercius elaiiuique emineant, quid de eifdem Apoitolus
dicat in medium proferamus.



Cap. LVL

Apojlolus p-ohat qu.e anteo.Janxit Lex Naturae.

^*r^!l/^CRIBITUR vero ad Corinth. 1. xi. C°. fic; " Omnis viri caput Chriflus eft, caput
/^^/^S^ auteni mulieris vir, caput vero Chrifti Deus." Quis mulierem fi.ippreme regn.re
|}J^%r®^ non pofie fortius probare poterit, aut formam noilnc difputationis plerumque
fimilitudinibus contextam ratam efle clarius edocere, aut ordinem omnium rationalllii m
creaturarum qua? corpora norunt apercius exprimere, quam fanftus hie jam facit Apoftolus,
qui qualiter femina viro, ipfe Chrifto, Chriftus ut homo Deo Patri fubordinantur, apertilFimo
nos docet eulogio ? " Caput," inquit, " mulieris eft vir, et caput viri Chrillus, et Chrifti



Online LibraryJohn FortescueThe works of Sir John Fortescue, Knight, Chief Justice of England and Lord Chancellor to King Henry the Sixth (Volume 1) → online text (page 24 of 87)