John Locke.

The works of John Locke (Volume 9) online

. (page 2 of 51)
Online LibraryJohn LockeThe works of John Locke (Volume 9) → online text (page 2 of 51)
Font size
QR-code for this ebook


perlegerim ; nam de tuo fi quid dicas, cogitare debes fe
profttcii, quantum ego per te profecerim. Ita enim, fi
verum dicerc liccat, le res haber. Scd nolo ulterius ea de
re tecum contendere, ne tertium mihi librum mittas.
I.iteras D. Clerici, quas tuis inclufas memoras, nufpiam
reperioj fpero cas Amllelodami repertum iri & brevi me
accepturum. Ilium, tuam, tuos, noftros, qucefo meo
ncmine ililutcs, & me ames, vir ampliflime,

Rottcrodami, 23 Sept* Tui amantifllmum,

16S7.
' J. Locke.



Phiijppo a Limborch Joannes Locke ^ s. p. d.

Vir ampliflime,

INTER cardiaca, & uti noftri vocant, reflaurantia,
nihil tam efficax reperio quam amicorum benevolentiam,
Tuis ultimis Uteris me maximc recreatum fentio. Jam
diu prioribus tuis humanitatis plenis relpondiflcm, fi quid
cenum de valetudine mea pronunciare aufus fuiflem ;
fubinde enim, cum me jam fanum falvumque credide-
ram, recidivam pailus, inter fpem morbumque diu ver-
fatus, dilluli ad te literas dare donee certo aliquot dierum
expcrimento me prorius convaluifle confiderem. Hax
cunclatio ultimas tuas amicitia^ plenas tibi exprefl'it lite-
ras, be mihi attulit remedium utilius eo & jucundius,
quod mihi a Dno Veenio per Helmontium mifilVi, llimma
cum cura &: fellinatione : quanquam fruftra, famula enim
per ncgligcntiam everfa phiola inclufum eftudit liquorem,
Sed jam Ipero non am.plius opus erit rcmediis, quamvis
fubinde hi:via quxdam Tcntio fymptcmata, qiix fpcro non
recrudelccntis mali cfle minas, fed abeuntis rcliquias.
Ha:c ad te figillatim fcribere non vereor, quia de valetu-
dine mea ita folicitus es, ut alio modo tua.^ humanitati
magis grate refpondcre non pofilm, GauJeo vehementer
tc pauco fanguine redcmiffe quod tibi impendebat malum.
Spcro te ea cautione 6c mature fcmpcr uibium : quam-

primum



cind Jeveral of his Friends, \t

primum aliquam fentis gravitatem corporis, pr^fertlm ca-
pitis vel ventriculi, ad yenaefedioncm tibi {latim confu-
giendum. Hoc ni facias, de te fano magis metuendum
erit, qu:im de me aegroto. Nos valetudinarii quoddam
genus fumus hypocricarum, qui eo non proficifcimur, quo
fepius videmur tendere. Muitum tibi, collegis, csete-
rifque amicis Amftelodamenfibus debeo, qui bus mea fa-
nitas ita cordi eft ; nee fperare pofTum vitam mihi fatis diu-
turnam fore, ut tantam benevolentiam, tuann vero imprimis,
prout res meretur, poflim agnofcere ; hoc velim tibi per-
fuafum habeas me, quantulus quantulus fum, totum tuuin
effe. Salutes, quasfo, quam humiUime, meo nomine,
Veeniofque, Guenellofque, & collegas, omnes, ilhfque
dicas mihi eos tam eximios efle medicos, ut magis mihi
profint illorum vota, quam aliorum remedia. Lediflimann
tuam fceminam, quam officiofiffime etiam falutes. Vale,
& ego ut valeam, uci facis, me amando pergeface.

Rotterod. 20 06b. Tui, cum amore, obfervantiffimus,
i687,

J. Locke.



Philippo a Limhrch Joannes Locke ^ s. p. d,

Vir amplifTime,

CUM nihil adeo corporis fanitatem foveat & reftauret,
ac animi tranquiliitas, non dubitare potes quin jucundii-
fim^ tuas literal, amoris & benevolent!^ tuas teftes, in hac,
in^ qua diu verfatus fum, infirma mutabilique valetudine,
mihi maximo fuerint folatio. Aliorum medicamentorum
me facpe pertasfum, reficiebant ilia tua femper grata, Tem-
per fuaviflima, & cum alia naufeabundus refpuerem, falu-
tifera ilia fale tuo Attico condita appetentius femper de-
fideravi. Cave igitur ut credas te mihi epiftolis tuis cre-
afle moleftiam, nifi fimul credere velis ingratam fore con-
valefcentiam, cujus tu amore, cura, ftudio tuo maximus
fuifti fautor, nee deftiterunt tantas amicitias indicia decum-
bentem me aliquando erigere. Si aliquanto tardius h^c

cuiii
5



1 6 Familiar Letters between Mr, Locke,

cum gratiarnm a6lione agnofco, nofti hominem, neC ex^-
pc6lare debcs morbum me expediciorem reddidifife. Qiian-
quam, (i hxc tibi jufta latis videri poflk caufa, aliquan-
tulum procraftinavi, ut confirmatss fanitatis nuncium tibi
polTem mittere, & mihi tecum gratulari convalefcentiam,
quiE tibi adeo curas & cordi fuit. Doleo Orobium nobis
^am cito ereptum, non quod in eo amiferis triumphi or-
namentum, fcio enim te, modo Veritas vincat, de vincendi
gloria parum efie Iblicicum, quamvis in illo vivente aliqua
veritatis confefllo non difplicuilTet : fed deftinaveram ia
proximis ad te literis petere exadlum eorum qu^ in inqui-
Ctione pafTus eft hiftoriam. Ad hoc mc impulit narra-
tio cujufdam Galli, quse nuper prodiit de iis, qu^ ipfe, etfi
Catholicus, pafllis ett ab inquifitoribus Lufitanis, in Goa
Indite. Quce a Judaeo noftro confirmari omnia, vel fu-
perari poffe, facile crediderim. Quandoquidem vero ille
jam ad filentes migraverit, rogo ut tu quicquid iftius rei
tenes memoria, velis chartis confignare, ne intercidat quan-
tum nobis reftat merhodi iftius evangelicae teftimonium.
Dolco me non interfuiiTc collegarum convivio, non quod
oftreis caruerim, in hujufmodi enim conventibus nihil mihi
minus placet quam pars taciturna, & ejufmodi conviva-
rum fermo aliquid magis fapidum & jucundius falfum
habet, quam ipfa oftrca Gaurana. Salutes eos, qurefo,
meo nomine, uti & optimam tuam focminam, totamque
Veenii & Guenellonis familiam. Ante duas vel tres fep-
timanas ad D" le Clerc fcripfi, unaque chartas aliquas
mifi ; an re(5le acceperit aveo fcire, jam enim iftis rebus
vacare incipio : ipfum meo etiam nomine falutes.
Vale, & ut ipfe valeam, amando &: fcribendo eflice.

Rottcrod. 30 Nov, Tui ftudiofilTmius,

1607.

J. Locke.



PhilipfO



'and fever al of lAs Friends. ^ ^f



Philippo a Limhorch Joanne's Locke ^ s. p. d^



Tir fpedlatifllme,

QUANTUMVIS obfirmato animo minas meas non
expavelcis, lenties tamen aliquando, data occafione, quid
fit irriuafle crabronem, in eo enim genere, merito iiumerari
polTit provocatufque iratufque amicus. Nondum vidi a6la
ilia Lipfienfia, ubi tu coram fifteris, fed euge; jam falva
res eft, incepi, de iftius operis merito pretioque aliquo-
modo dubitare, quod nemo ex fyftematicis illis repcrirec
in eo tradatu quod difpliceret, nihil enim argumenti auc
boni aut novi deberec continere, nee quod fupra vulgus
fapereCj fi vulgo placeret. Sed jam vapulans laudo, nee
vibices metuo. Benignior his pa^dagogis fi non voluntas,
faltem vis eft, quam ut eorum virgas vulnera vel cicatrices
relinquant. Conditiones fubfcriptionum plus iemel in An-
gliam mifi, fed ha6lenus refponfi nihil accepi : ego data
occafione iterum & ad alios mittam, quo fucceflu nefcio :
base enim 6c hujufmodi, nifi prjefto adfis & h^fiiantes im-
pellas_, immemores moneas, plerumque negliguntur. Quod
de Jud?eo narras, valde placet: brevi habebitis, fpero,
quse lufficient ad juftum volumen, in quo fandlitas officii ad
plenum depidta, omnium oculos animofque in fui admira-
tionem arripiar. Dolendum plane eftet tot et tanta fandli-
tatis exempla in tenebris latere; prodeant tandem in lu-
cem, ut quibus fundamentis ftabilitur & propagatur fides,
tandem innotefcat. De MS. codice ego nihil dico, ante
biduum ea de re fcripfit ad te Furleius nofter. Inde con-
jicio te aliquando VVetftenium convenire, eaque occafione
has inclufas illi tradendas ad te mittcrc aufim. Scripfi ad
ilium ante quindecim dies, aliquofque mifi ad ilium libros^
aliofque pollulavi, & feftinato ad me mittendos, fed nihil
audio, nihil refpondet. Eoque magis lilentium ejus me
folicitum habet, quod fimul miferam duo voktmina Gar-
cilalTi de la \Qg^ D** Vcenio (cum epiftola, quam ad eum

Vol. IX, " C fcripfi)



1 8 Familiar Letters het'ween Mr. Locke,

fcripfi) reddenda, qujc olim ab eo miituo acceperam.
Salutes ilium, rogo, meo nomine reliquofque collegas.
Vale, vir amiciflmie, & me ama, ut facis,

Rottcrd. 22 Jun. Tui (tudiofifrimum,

i688.

J. Locke.



Philippo a Limber ch Joannes Locke, s. p. d.

Vir fpcdlatiflime,

SI VE iratum me five gratum exlflimari vcllem, kn-
tio me jam nimis diu tacuifTe. Amicum amico refpon-
difTc, crabronem irritant! vindi6lam retulifie citius oppor-
tuit. Sed ego nefcio qua ing(:nii tarditate ncc amici nee
inimici partes recle ago. An tibi hoc modo piaccre poflim
nefcio, me Slado noilro (fi cum eo ita agerem) valde
difpliciturum ia: fcio, qui hujufmodi lentulos requo animo
ferre non poteih Editionem MS.* de quo cum Wet-
fbenio tr^.nfigebas, dolendum plane eft non procederc, &
mctuo, ii jam non procedat illius imprefiio, ne intereat
tarn luculentum hiftorise monumentum \ quod fane multis,
qure jam omnium mnnibus verfiintur, libris longe antefe-
rendum exiftim.o. Multa cum voluptate legi Clerici noilri
Tentamen, uc ipfe vocat, de antiqua Hebrnsorum poefi :
non parum lucis inde affuHurum pfalmis, reliquifque qure
in S. S. extant: Icriptis metricis, minim.e dubito. Torum
pfalmorum librum, fibi ita reftitutum, edi optarcm : in-
cites ilium rogo, ut quantum, per alia negotia liccac, b.oc
opus leftinet. Cuidam meo amico in lircris Hcbi:i:is
verfatiflimo cum hoc dixilTem, credere non potuit ; exemplo
perfuafus jam credet. Plura habui dicenda, fed adventus
iimici ex Anglia hie me interpcilat, adco ut in aliud
tcmpus fint rejicicnda. Vale & m.e ama

Rotterod, 30 Julii, Tui ftudiofilTimum,

J. Locke.

* lliiloria inc^uiluioiiis,

Philippo



mid fever al of his Friends, i o

Philippo a Limborch Joannes Lccke^ s. p. d,

Vir amplIfTiirie,

FAMULUS mens, Amftelodamum res fiias agens pro-
fediirus, meam non piius rogavit veniam qnam inPcaret
deccfius, adco nt ad te Icribendi tciiipiis non dabaciir. Do-
leo profedro adeo labefadlatain in familia tua valetudinern.
De morbo & curatione illiiis abfens nihil aiideopronunciare,
nee quiden^ opus eft ; cum tamen annicos dodlofque pa-
rates tibi habeas nnedicos. Unum tanrien permirte ut nrio-
neam, fi^ uti fperare videris, erumpant tandem variola?,
velim ut in medicamentis afiumendis & ftragulorum ope-
rimentis caveator regimen calidius, unde in fanguine ex-
citatur fervor, non fine magno segroti malo & difcrimine.
Hoc vel invito extorfit mihi meus in te tuofque amor, &:
expertus loquor. Tuorum valetudo eo fpero in ftatu eft,
ut de aliis loqui liceat, prasfertim tibi haud ingratis. Fur-
leius noftcr principi ante decefium adfuir, & coram alio-
cutus eft, ut iliius opem contra perfecutionem hac in pro-
vincia, fi unquam alias, certe jam intempeftive cceptam,
efflagitaret. Rem ita urfit, ut placuerit principi epiftolam
fcribere Bailivio de Kenmcrland, qui Foecke Floris m/i-
niftrum ecclefise Mennonitarum jufTerac ex autoritate iy-
nodi, intra odiduum folum vertere, & ea ex dicione
exire, ni mallet carcere includi. Hiftoriam iftius Foecke
Floris ex aliis, quam ex me, melius cognolces. Furleio
enim noftro ante banc caulam ne de facie quidem notus.
Sed communem chriftianorum rem in ejus libertate agi
ratus, caufam iliius prono animo fufcepit, & ftrenue egit ;
fi enim abfuiflct 'urot.y^Y.a-icc^ nihil promoviffet. Hujus epif-
tolas fufflamine reprefuim audio in prcefens periecutorum
fervorem. Si quid de hac re amplius inter Mennonitas
veftros tibi innotuerit, fac nos certiores. Vale, vir op-
timiC, cum Integra tua familia : fic animitus opto,

Rotterod. 24 Nov. Tui ftudiofifTimiUS,

J. Locke.

C 2 PLUippo



10 Familiar Lc tiers hetween Mr. Locks,

Pbilippo a Linihorch Joamjes Locke , s. p. d.

QJj OD imprinVis hinc dcccdcns dcfideravi, iit fcil. te,
vlr ampliirimc, reliquolqiie amicos Anillelodamcnres am-
pledi daretiir, in eo omnia quafi dedita opera mihi max-
ime adverfaii viJentur. Priino glacies & fcllinatio, de-
inde in iplb itinere pluvia intcrccpit. Die eninn flibbati
ultimo hinc Hagam profedlurum, ut tibi nobilem fccmi-
nam ad Amllelodamum etiam cogitantem compellarem,
imber fatis violentus me Delplios tranfcuntcm perfudlt
quod incomnx)dum Haga: etiam pallus Turn. Ita totus
madidiis accefll ad illam, qux no6lurnum illud iccr, quo
ad vos ea nocle perredurus eram, tanquam lanitati meas
nimis peiiculofum non dilTuafit Iblum fed & prohibuit.
Sic pluvia ilia qurc jam a duobiis menfibcs pene unica,
quafi dcfignato, unius dieculre vobifcum ipem, qua hinc
gefliens dccelTi, proiTus abdulit. In aula omnia tam pa-
rata ad abitum, tam morns impruicnria inveni, ut primo
tjvente vcnto piincipem claficm confcenfurum nemo du-
bitet. irtud delVinatum iter ad vos inccpi, non tam
vento, qiiam principis rcligioni confifus, quam vix cre-
didi die dominica vcUe iter ingrcdi, etiamfi ventus orien-
talis invitaret ; {^di jam nihil aliud expc6latur, quam ventus
navigarioni idoncus, quo fimul ad naves convolandum erit,
Pleri ver[)eri hue redii, &: qu mdiu hie languelcendum
fic nefcio j hoc certo fcio, nihil molellius ^^^ quam ad
faftidium ufquc laborare otio, 8: tamen ad id, quod max-
ime vcilcs, tempUb non fuppetere. Quam vellem mihi
dare apud vos horam unam, vc-1 alteram ! Vulrus, fcrmc^,
amplcxus amicorum nefcio quid habent, quu lc explere
anima mea anxie defiderat. Quo vos in n;e fitis aninio,
quo ego in vos nullum credo eft dubium, ntc augeri
poflct murua noftrum amicitia valcdicentium alloquioi o|-)to
ramen videre, dcxtras iungere, ac me iterum vobis totum
tradere, cujus rotus lum. Hoc fi mihi jam non con-
cefTum fucrit, alias fpero futurum : non enim dc me tam
male ominor, uc nullam credam fore diem, qu.r nos ite-
rum conjungat. Multa funt, quJE banc navigandi occa-
fionem non mihi omittendam fuadent: amicorum expec-
tation res mea.* privatic jam per aliquot annos ncglcclae,

piratarum



and fever al of his Frknds, 2x

piratarum frequentia, & parum tutus alias tranfitus, &:
nobiliffiin^e foemin^, five cura, five amicitia, qua cum
iturus lum. Vdim hoc tibi perfuadeas, me hie aliam pa-
triam reperiffe & pene dixeram parcntcs. Quod enim ia
illo nomine carifllmum eft, benevolentiam, amorem, cha-
riratem, quas ad conciliandos homines conjungendofque
fortiora fanguine habent vincula, apud vos abunde ex-
pertus fum. Habeo hie amicos Temper mihi colendos,
imo & invifendos, fi res & dies patiatur. Hoc certo fcio,
quod decedo cum animo revertendi, uc cum illis folidum
aliquando et ilHbatum capiam gaudium, quorum humani-
tate efFeclum eft, ut a meis abiens, & in communi om-
nium moerore nullam fentirem animi regritudincm. Te
quod attinet (vir omnium optime, amiciftime, dileftiQime)
cum tuam cogito do6lrinam, animum, mores, candorem,
iuavitatem, amicitiam, fatis in te uno reperi (uc casreros
taceam) quo mihi femper gratulari potero optime locatam
& frudluoftftimam aliquot annorum apud vos moram :
nee fcio an aliquod mea vita tempus requc jucundum ha-
bitura fir, certe magis proficuum nondum habuit. Deus
O. M. te omni felicitatum genere cumulatum, familiam,
patriam incolumes confervet & cuftodiat, ut diu fis eccle-
fias omnibus bonis utilis. De meo erga te animo qualis
jam fit, qualis futurus fit, nihil addam, cnm meum fpero
amorem non magis mihi notum & cenum efte quam
tibi, cujus in me amicitiam tot beneficiis teftatam habeo,
ut quicquid de ea literis tuis jucundifiiirjis dicas, jam
jam penitus perftiafo fiicile periuadebis. Optima: turti
uxori liberilque, Veeniis, Guenellonilque omnibus pluri-
mam Talucem dicas ; te mihi apud illos advocatum & pa-
tronum relinquo, ne quid gravius ftatuaiit in hominem tot
beneficiis devindum, fi non fugienrcm, mir.us urbane
certe, quam oportuit, valedlcenccm. Scd ita lunc fcie
res humana?, ut nihil propter voluntatem in noftra fit po-
teftate, ea totus ad cos feror, ea fingulos ampledlor, qua;
mihi nunquam ad* beneficioium memoriam, ad grati
animi confeflionem defutura tft. Vale, vir colendillime,
he me, ut facis, arna

^otterod. i6Feb. Tui in perpetuum amantiflimum,
J689.

J . LOCK-E.



122 * Fa?nuhir Letters between Mr, Locke ^

Philippe a Limber ch Joannes Lccke^ s. p. d,
Vir ampliiTimc,

VEREOR ne nomine negligcnti:-e tibi fufpeflus fmi,
quod tarn diuturno utor filentio, quod ncc tuis mentis,
ncc mens voluiitati nee noRra^ denique arriicitia^ omnino
convenit. Scias vclim me cum folo non animum mutr.fTe
qui tibi idem qui dim cil, &: ubicunque terrarum fuero,
idem futurus cu; amoris 6c revere: itise plenus. Sed a meo
in patriam reditu, nvr.icoium vel invifentium, vel vifcn-
dorum confuctudo, vel rcrbm. mearum hinc inde difper-
larum ad pr2:rentem ufum qurerendi & colligendi labor,
vel aliqualis ad remp. (abfit verbo invidia) fi non accefTio,
faltem ne privatum otium piiblicis negotiis commutarem,
cura & excufatio, & quod gravifTiir.um omnium cd, m,a-
ligno hujus urbis fumo labefidata valetudo ita miC occu-
patum tenuit, ut vix momentum mihi vacui temporis re-
li'flum fuerit, ex quo primum hue appulerim. Prima,
qua in terram defcendi, hora, ad D™ Gtienellonem, fefti-
nante calamo & vernacula lingua, inter falutantium tur-
bam fcripfi, ut per eum te, caeterofque amicos mcos Am-
ilclodamenfes, falutarem. Quicquid enim L^tum jucun-
dumque hlc reperi mie monuit aliquid illic rclidum cfle,
quod non cum minore voluotate recordarer, quam quo
hie o. iilis iilurparem. Burnc;us epilcopus Salifburienfis
defignauir. In parliamento dc tolerantia jam agi cceptum
eft Tub duplicc titulo, Comprelenfio fcil. &: Induigentia.
Prima tcckTia! pomocria extendenda fignifieat, ut ablata
crcren^oniarum parte plures comprehcndat. Altera tole-
rantiam figniticat eoium qui, oblatis conditionihus ecclcfic'E
Anglicinjt, fe unire vel nolunt vel non pofiunt. Quam
jaxa vel (Irifla ha*e futura fine, vix dum fcio, hoc fakcm
lentio, cleium cpifcopalem his aliilque rebus, qu;u hie
;iguntur, non multuai faverc, an cum Tud vel reip. com-
niodo, ipfi vidcaiu. De folutione, de qua ad te ante dif-
ceflbm fcripfi, cxpcdo a tc alinuid quotidie. Vale, &
me, ut facis, a ma

Lond. Id March, Tui amnntiHlnum,

1689.

J. I.OCK.E.

PhilippQ



and fever al of his Friends, 2^

Fhilippo a Limborch fcamies Lccke, s. p. d.

Vir dodiirime,

TOLERANTTAM apiid nos jam tandem lege (labi-
litam te ante Iia^c audiide, nullus dubiro. Non ea forfan
latitudine, qua tu et tui fimiles, veri et fine ambitione vcl
invidia chrifliani, optarent. Sed aliquid eft prodlre tcnus.
His initiis ja6la fpero fiint libertatis & pads fundamenta
quibus ftabilienda olim erit Chrifti ecciefia. Nulli a cjjltu
fuo penitus excluduntur, nee pcenis objiciun-ur, nifi Ro-
man!, fi modo juramentum fidelitatis prarftare velint, tc
renunciare traniubftantiationi & quibufdam dogmatibus
ecclefis Rom.anJE. De juramento autem quakeris dilpen-
fatum eft; nee illis obtrnfa fuiffet malo exernpio, ilia
quam in lege videbis confefnb fidei, fi aliqni eorum iftam
fidei confeffionem non obtulifient, quod imprudens fadum
multi inter illos & cordatiores valde dolent. Gratias tibi
ago pro exemplaribus tradtatus de tolerantia & pace ec-
clefiaftica, quae mihi mififti, compa6la rc^e accepi, in-
compadta nondum ad manus meas pervenerunt. In ver-
tendo de tolerantia libello aliquem Anglum jam jam oc-
cupatum intelligo. Opinionem illam pacis & probitatis
fotricem ubique obtinere optarem. Adia inqulfitionis jam
pene dcfcripta gaudeo, uti fpero brevi prodirura, opus
utile l^z expedlatum. Legem de tolerantia fancitam ad
D" le Clerc mifi, quo interprete intelliges quoufque ex-
tenditur hsc libertas. Vale & me ama

Lond. 6 Jun. Tui amantiffimum,

1689.

J. Locke.



Pbilippo il Limbcrch Joannes Locke^ s. p. Do

Vir amplilTime,

PRIORES tuas intercidilTe valde dolco, nihil enim a
te proficifci poteft quod mihi, uti convenit, non fit valde
carum. Noviirimas tuas 29 Maii datas, aa^.ore & bene-

C 4 yoleniia



14 Familiar Letters between Mr Locke ^

volentia nfitata plenns, accepifle Insror, quod tiiae tuorum-
qiie valetudinis me cntiorem faciunt. S'''Officii hilloriain
ofcitani-ia bibliopola in ipfo partu ita harrere dolt^o. Pro-
Icgoincna tiia D' Cudwortha & ego valdc probamus, &
c:.: itiim indicem, qiiem ram amice promiLtis, avide ex-
pedlanius, uc ifta fciagraphia opcris tui llriicluram prseli-
bemus, interim opcantes, ut quam citifl'ime integrum vo-
lumen Chriftiano orbi maxime proficutim, & pene dixe-
ram hoc tempore neceflarium, prodeat. Illic enim fons
om,nis perlccutionij, fub prastextu rcligionis, illic funda-
menti^m tyrannidis ecclefiallicae, quam minores fedas eo
cxempio animals prnsdicant, affedantque. Sed quo ten-
fiat, quas tragoedias ubique, quando parum adoleverit,
editura fit, eo in ipeculo, qui fibi oculos non eruunt, facile
videbunt. Eus leftionem libi ^z utiliflimam & jucundifTi-
mam fore fpondet D* Cudw(;rtlia, quse paternas benigni-
tatis h.Tres omnem de rebus reiigionis perfecutionem T.ax-
imc averfatur. Giatulatur fibi fe in partem amicitise, qua
patrem amplexus es, {\\ccc{^\{^q. -, te officiofifTime faluiar,
plurimum asftimat & veneratur, unumque hoc dolet, quod
non utatur lingua utrique communij ut ex coniri)'v'rcio
literarum amiciticc 6c cruditionis tua,% quern optaret, fruc-
tum perciperet.

Hiiloriam tuam de furdi loquente duplici exemplo hic
:\pud nos confirmare poffum. Duo juvcnes, utrique furdi,
quorum alter a doc^ore Wallis, celebri illo Oxonii mathe-
feos profeflbre, alter a do6tore Hoide'' rheologo edo6tus,
loquelcT ufum didicit. Urrumque juvenem novi, & verba
proferentem audivi, diftin^te fatis & articulate, tonus folum
vocis parum erat ingratus &: inharironicus. De altero
quid faftum ^\t nefcio, alter adhuc vivit, legendi fcri-
bendique peritus, be a quo ilium primo loquentem aur
divi (viginti enim &r plures funt anni) nxorem duxit pater-
familia:.. Vir ell ex gcnerofa prolapia nee diu eft a quq
ilium viderim. Uxori libcrifque tuis, Veeniis Guenellonif-
que &■ collegis noftris plurimam falu^cm mco nomine di-
cas. Yale, vir ampliftimc, ^ n^e, ut facis, ama

pates, 1 8 Jun. Tui amantilTImum,

5 J. L,ocK.r.

Pbili^pQ



and federal of his Friends, o.^

Philippo (I Limhorch Joannes Locke^ s. p. d.

Vir amplKTime,

QUOD grandem tibl jamdiu deftinavcram epiftolam
ideo accepifli nullam. Qua^fivi vacuum aliquod mihi tem-
pus dari, ut iccum liberius & fufius colloqui poirem, &
gratias agcre pro ultima tua & amicilTima epiftola, cui
jamdudum refponiu^n oportuit. Sed nefcio quam rerum
etiam non mearum importunitate ita mihi omneotium fub-
latum efl, ut ne propriis quidem &domefticis negotiis va-
care licuerit. Cave autem credas me publicis negotiis im-
plicitum j nee valetudo, nee vires, nee rerum agendarum
imperitia id patiuntur. Et cum mecum repetam, quid a
tribus jam menfibus adeo impeditus egerim, incantamenti
inftar videtur, ut quifque dies afFerret negotiorum onus ali*
crum ex aliis nafcentium, qu^ nee fciens prasvideram, nee
cupiens evitare poteram.

Indicem librorum & capitum hiftoriae S*^' Officii, Do-
mina Cudworrha & ego, legimus fimul, magna cum vo-
luptate. Hjec praelibatio magnum excitavit in utroque in-
tegri operls defiderium, quod jam fub praslo efle cum
gaudio, a quodam Scoto, non ita pridem ex veflra Batavia
redeunte, accepi. Bonis cum avibus procedat opus chrif-
tiano orbi imprimis utile. Hofpes mea, tyrannidi eccle-
fiafticas inimicifTima, fepe mihi laudat ingenium & con-
filium tuum, liiboremque huic operi tarn opportune im-
penfum ; creditque fruftra de religionis reformatione &
evangelii propagatione taiitum undique ilrepitum moveri,
dum tyrannis in ecclefia, vis in rebus religionis (uti paf-
fim mos eft) aliis fub nominibus, utcunque fpeciofis, ob-^
tlnet & hudatur. Quid tandem fa6lum eft cum D'= ifto
theologo, qui tam mira docuit de angelis, in libro ftio,
de fpirituum exiftentia* ? an non expertus eft fratrum fuo-
rum, pro religione, pro veritate, pro ordiodoxia, zelum ?
mirum, fi impune evadat. A pud nos praslum, quod vi-
deo, nihil pene parturit, quod alieni cives fcire, aut le-



BaUhafar Bckker^

gere



26 FaniiUar Letters between Mr, Locke,

gere multum defiderabiint. Ita obftrepunt undique arrna^
ut inufarum voces vix aiidiantur. Imo lis ipfa theologica
jam confopita magnam in partem conquielcir, utinam cum
animarum & partium concordia. Sed ea fpes vana cflj
nee tarn facile componuntur thcologorum controverfia:.
Bene eft, fi inccrtas aliquando ferant induciar, : iit mutua
charitate rmentur penitus quis expeclabit r Mag!ia mihi
apud te excufatione opus elt, uc tarn diururno fiientio ig-
nofcas. Id tibi perfuadeas velim, hoc nor. alicui volun-
tatis alienationi, non decrefcenti & minus fervida; amicitia:
tribuendum : te ut Temper maxime ^flimo, amo, am-
pledor, femperque amabo. Fac itidem uc facis^ & me
am a

Lond. 14 Nov. Tui (ludiofiiTimum,

1691.

J. Locke.



Philippo a Limhorch Joannes Locke, s. p: d.

Vir amplifTime,

SI ex literarum tarditate de amicltia mea judicaveris,



Online LibraryJohn LockeThe works of John Locke (Volume 9) → online text (page 2 of 51)