John Locke.

The works of John Locke (Volume 9) online

. (page 8 of 51)
Online LibraryJohn LockeThe works of John Locke (Volume 9) → online text (page 8 of 51)
Font size
QR-code for this ebook


illi orthodoxus. Hanc fibi indolcm naturalem agnofcit :
a6liones vero ejus oftendunt, regenerationem (quam fibi
tribuit) admodum eflfe imperfecftam, partemque irregenitam
multum pratdominari regenit^e. D. Clericus edidit Gallice
lua Parrhafiana, in quibus de variis diflerit, & paucis etiam
hunc hominem perftringit : verum accuratiorem illius
refutationem Latinam brevi editurus eft. Prodiit etiam
alterius do6li viri tradatus, quern tibi in Anglia oftendit.
Qurrnam de illo aliorum futura fint judicia brevi audiemus.
Multa fupponit tanquam certa, quas mihi incertifllma funt,
aliis falfa habebuntur.

Legi nuper Camdeni Hiftoriam Anglia: Tub F.lizabeth.i,
in cujus parte II. anno 1579. hajc verba repcri : " I.xe-
*' cranda Matthasi Hammonti impietas, qux in Deum
" Chriftumque ejus, Norwici, hoc tempore debacchata eft,
'^ & cum illius vivicomburio, ut fpcro, extindla, oblivione
*' potius eft obruenda, quam memoranda." Velim Cam-
denus paulo diftinctius impietatcm illarn indicaflet, ut de
criminis, quod tam horrendo lupplicio vindicatum fuit,
atrocitatc conftarc poflit. Scimus innoxios quandoque
errores a theologis blafphemias & impietates cxecrandas
vocari, ut crudelitati, qua in dificntientes feviunt, pra^tex-
tum qujerant. Fruftra ego hac^ccnus in autoribus, qui mihi
ad manum ftmt, exafliorem iuijus Hammonti hiftoriam
qux'fivi : non dubito tamen, quia eain Icriptoribus Anglis

rcperiri



and fever al of his Friends, S5

reperiri poffit. Si fine tuo incommodo explicatiorem illius
narrationem mihi luppeditare queas, rem feceris mihi
longe gratiirimain. Plura illius generis collegi, qu^ in
ordinem redigere ftatui, non ut alios traducam, fed ut oinnes
a fasvitia in diflentientes, quantum in me, deterream.
Guenellonus nofter plurimam tibi falutem fcribi jufllt.
Literas traditurus eft nobili Mufcovitae ad te perferendas,
qui propediem hinc in Anglicam trajiciet, quod tibi figni-
ficari voluit. Salutant te ac Dominum & Dominam
Mafham totamque familiam uxor ac liberi : Francifci
Mafnam epiftola mihi perplacet, fedjam non eft refpon-
dendi otium : a tali indole egregia quasvis expedo. No-
minatim illi, ut & D** Cofte falutem dices a me

Amftelod. 23 Junii, Tui amantifTimo,

1699,

P. a LiMBORCH,



Joami Locke Philipptis a Limb or ch^ s. p. d.

Vir amplifTime,

LITERAS meas, circa menfis Junii finem fcriptas,
fideliter tibi efle traditas nuUus dubito. Indicavit mihi D.
Clericus fibi ate miilum D. Allix tra61:atum Anglicum,
quo probare contendit, Paraphraftas Judseos sternam filii
Dei generationem agnovifle, Nuperrime hie prodiit trac-
tatus ante plures annos, ut praefatio habet, & argumentum
libri clarc oftendit, ab autore ignoto fcriptus, qui duos
fcriptores Rittangelium & Voifinum, idem quod D. Allix
afferentes, impugnat. Commoda mihi, per nautam mihi
notum oblata occafione exemplar illius ad bibliopolam
Churchill tibi porro tradendum mitto, ut hujus cum
tractatu D. Allix collatione inftituta, de tota controverfia
judices. Ego non video cauf^e principali aliquod creari
periculum, etiamfi argumento hoc, ex JudfEorum fcriptls
deprompto, propugnari non pofTet : nee ego tali argumento,
in difputatione contra Judasos, multum tribuere aufim.
Alia iunt majoris momenti, & quic fortius ftringunt :
verum hoc fine occultae cum fidei hoftibus confpirationis

G 3 fufpicione



S6 F..miliar Letters hefjoeen Mr, Lochy

fufpiclone affirmari non patiuntur ortKodoxIas, femel
decretis humanis definitac, jurati vindices, quibus piaculum
eft vcl unum argumcntum, licet elumbe ac ftramineum,
modo a zelotis adhiberi Iblitum, omittere, auc de illius
cvidentia acrobore vel minimum dubitare.

Adfuere mihi niiper aliquot praL^ftantifTimi Angli, dc
quibus, an tibi noti fint, ignoro. Omnes mihi narraverunt

T quendam, juvenem Hibernum, & ut audio, non

magnifice de f. fcripturai divinitate fenticntem, aliquoties
gloriatum de honore, fibi ab aliquot viris eruditis in patria
noftra exbibito : inter alia etiam amicitiam ac familiaritatem
mecum contra^Ttam jactare. Miror quid hominem, nun-
quam mihi vifum, quique ater an albus fit ignoro, moveat,
falfo jaftare familiaria mecum habita coUoquia. Quoniam
autem juftam mihi caufam pra^bet fufpicandi, fimilia eum
de noftra amicitia in Anglia difleminaturum, hac occafionc
id fcribere tibi confukum duxi : ut fi quid fimilejadlet ru-
morem ilium falii coarguere queas. Antehac de D. Clerici
amicitia multum gloriatus efti ipfum hunc bis convenit,
fed femel in alienis aedibus : verum ita a Clerico exceptus
eft, ut de confenfu illius fecum minime gloriari queat. Sub
prselo jam habet D. Clericus aliquot epiftolas, quibus fe
contra criminationes Cavei, Weeyeni, aliorumque defen-
dit. Semel hoc laborc defungi cupit, ideoque pluribus
fmiul refpondet. Vitam Epifcopii a Marco Teute in
Latinum fermonem verfam relegi : quasdam emendavi ;
omnia autem fi emendare cupiam, res magni eflet laboris :
addidi etiam quaedam, quibus Hiftoria noftra exteris
plenius paulo explicatur : verum quoniam non Remonftran-
tifmi, fed folummodo vitas Epifcopii Iliftoriam confcripfi,
intra cancellos rerum ab ipfo Epifcopio geftarum continere
me debui. FortafTe verfio ilia, qualifcunque fit, brevi praslo
fubjicietur. Vale, vir ampliftime : falucem dices Dominae
Maftiam totique familix, u me, uxore, & filia, qui omnes
tibi falucem precantur.

Amftelod. 3 Auguft. Tui amantiiTimus,

1699.

P. a LiMBORCH.

Phillippo



and fever d of hh Friends. 8/

Philifpo a Limhorch Joannes Locke, s. p. d.

Vir amplifTimc,

NUDIUSTERTIUS traftatum contra Rittangelium,
quern mihi rnififti, accepi, Benigne mecum a6liim erit, fi
hoc nomine mihi ignofcas tarditatem refponfi ad literas
tuas, tertio Augiifti datas. Nondum mihi vaciii temporis
fatis datum eft, ut Allixi librum hoc de argumento aggre-
derer, qui mirus plerifque primo audita vifus eft, quod
trinitatis dodlrinam e fynagoga haurire prjE fe fert. Ac-
cingam me quamprimumjam per otium liceatad utriufque
ledtionem j multi enim, ut audio, apud nos diclitant
quaeftionem hanc, prius non intelledlam, jam primum in
lucem produxifle Allixium, & fuis fundamentis innixam
mundo obtulifle. Quas partes hac in controverfia habent
Judxi, perpenfis utrinque argumentis jam vidcbimus.

Hibernum quern nominas, vanse hujufmodi gloriolas
avidum, ex aliis audivi : fi de te tuaque amicitia aliquid
ja6litet apud communes amicos familiarefque meos, quam
omnino tibi ignotus fit, ex me fcient.

Criminationes hujufmodi adverfariorum, quibufcum res
eft Domino Clerico, an negligendae, an refutandas, haud
facile eft ftatuere. Quidam enim non aliud quasrunt niii
calumniandi rixandique anfam. Non dubito quin amicus
nofter fatis habet quod refpondeat. Ego fane laudo tuum
confilium, qui placide juxta ac folide refutaveris quas contra
te mahgne fcripferat Weeyenus. De controverfiarum,
quJE me aliquamdiu exercuerunt, cventu, etiamfi non mul-
tum habeam quod querar, piget tamen pcenitetque tantum
temporis mihi fufturatum, quod aliis ftudiis majore cum
frudu poterat impendi. Si qu^ novse oriantur vellica-
tiones, eas in pofterum mihi negligendas cenfeo.

Vitam Epifcopii latinitatc donatam lubens viderim ;
Belgica enim lingua non fatis mihi nota, ut quam tu
edideris legere polTim. Non dubito quin multa contineat
fcitu &: jucunda & utilia, five mores privatos refpicias, five
reium eo tempore geftarum hiftoriam.

Ha6lenus ad tuas 3 Augufti datas, fed qua excufatione
utar, cum refpicio ad antiquiores, fcilicct menfe Junio

G 4 fcriptas ?



88 Familiar Letters hetzveen Mr, hockey

fcriptas ? Si deliflum confuetudine delinquendi defend!
pofTit, habeo qnod dicam : nofti tardiratem meam hoc in
genere. Fac ut folcs, & inveterafcentem in me delinquendi
moreiTi tu confuetudine ignofcendi vincas.

Cum in noviffimis tuis de viro magnifico ne verbum
quidem, amici rui opinionem pronus ampledlor. Operofe
ab aliis quaerir, non quod domi habet, fed quod nuiquam
adhuc reperire potuit, & quod forfim reperiri pofTit*.

Tradtatus viri do6li, quern in Anglias videram, apud
vos editus, nondum ad maniis meas pcrvenit : de funda-
mentis quibus tanquam certifTimis fuperflrudtum cenfuir,
rninime mihi fatisfecit, cum de iis coram difceptavimus.

F.xadliorem Hammonti hiftoriam qua^fivi, nondum
autem reperi quenquam, qui eam mihi explicarius tradere
pofTit, vel fcriptorem ahquem indicare in quo eam reperire
licer. Non tamen defjftam. Laudo enim confilium
tuum in colligendis hujufmodi exemphs.

Guenelloni noftri Hteras, quas me expedare jufleras, non-
dum vidi, nee nobilem Mufcovitam, cui tradendae erant
ad me perferend.T. Quo infortunio hoc acciderit, nondum
fcio, Doleo interim mihi ablatam occafionem teftandi,
quam paratus efTem infervire peregrino, a tam caro amico
adventanti. Ilium uxoremque ipfius, focerumque ejus
Veenium noftrum, officiofifTime meo nomine quasfo falutes:
imprimis autem uxorem liberofque tuos. Vale, &c me,
ut facis, ama

Lend. 5 Sept. Tui amantilTimum,

1699.

J. Locke.



"Joanni Locke Pbilippus a Limhorcby s. p. d.

Vir amplifTime,

LICET nihil mihi Uteris tuis gratios fir, abfit tamen,
Ml amicum plurimis ac gravifTimis dil'lraflum negotiis, ad
fingulis mcis rcfpondendum conftringi cupiam. Amicitia

* Mirum viro chriflf. latuiffe qux fupcr hac quitftionc mcditatus eft K.
Spinofa. Vide cpift, 39, 40, 4.1 , Sc opcr. pofthum,

arich-



and fever al of his Friends, Sj

arithmeticam illam fcribendi & refpondendl proportionem
non requirit, fed in prompto ac benevolo annici animo
acquieicit, & bene fecunm a6lum credit, quotiefcunque
amicus aliquam a gravioribus curi<j refpirationem nadus,
vel tantillum temporis, epiftolio, licet breviorl, impendir.
Ego ex tuis te rede valere lastus intellexi : Deus hanc tibi
diu continuet valetudinenn. Anonymi librum contra
Rittangelium redle ad manus tuas pervenifTe gaudeo. Ubi
cum legeris & cum Allixii libro contuleris, rem mihi facies
maximopere gratam, fi vel tribus lineis judicium tuum de
utroque ad me Icribas.

D. Clerici epiftolie criticjE, quibus pluribus. qui cala-
mum in ipfum ftrinxerunt, fimul refpondet, brevi lucem
videbunt. Adverfarios habet parum candidos, & eorum
quofdam imperitos admodum ac indo6los; prsefertim i.lum
qui ipfum & me non provocatus invafit. Homo iile om-
nium imperitus de omnibus judicium pronuntiat, quseque
minime intelligit magno cum fupercilio carpit. Contra
Clericum fcribit, Philonem a Spencrro vocari fabularum
fterquilinium : verum quod Spcnct rus fcribit de fic'titio
antiquitatum biblicarum nbro, Fhiloni falso triburo, qui-
que nufqu^m in Philonis operibus ex^at, iile de genuino
Philone difla putat. Et hie heros, adeo in Philone hofpes,
Clericum malse fidei in Philone citando accuTic audet.
Me fibi feditionem objicere putat, quando triumphum in
fpatiis imaginariis agere jubeo, innumerabili ex foccunda
gente Meneni turba currum fauftis acclamationibus profe^
quente : ignarus foecundam gentem Meneni non feditiofos,
fed ftolidos, quorum magna ubique copia efl:, defignare.
Clerico contra talem adverfarium fimilcm, quanquam non
adeo gloriofum, propter adverfarii exiguam eruditionem,
eventum, qualem tu nuper omnium judicio confecutus es,
prasvideo. Scripfit de eo nuperrime ad me do6tus quidem
AngluSj qui me piaeterito anno vidit, his verbis: " Non
" dubito quin jamdudum audivifti de indubitata vidoria,
'* quam amicus tuus D. Locke retulit de epifcopo Vi-
*' gornienfi, in ejus refponfione ultima ad objefliones
" epifcopi, contra librum de intelledu Humano. Epif-
" copus cam vidit, nee multo poft mortuus efl:. Scd
" etiamfi diutius vixiffet, vix credo eum refponfurum
" fuifle : omnia enim iftic adeo sd vivum demonftrantur,
*' ut nullus locus contradidioni rclinquatur."

Exadiorem



JO Familiar Letters between Mr. Locke^

Exafliorem Hammonti hiftoriam qiiasrendo nolo niul-
turn te fatiges : fi abfque tuo incommode earn mihi fuppe-
ditare potuiflfes, gratum fuifTcc. Credidi ego lingua Anglica
exftare hiftorias ecclefiafticas, in quibus hoc h^eretici adeo
horrcndi exemplum praetermiirum ntutiquam eft. Ejuf-
modi enim orthodoxiae de haerefibus triumphos zelorae, in
fuis hiftoriis, magnifice deprasdicare folent. Sed quoniam
illud exemplum tibi obvium non eft, ego brevi ilia Camdeni
narratione contentus ero. Epifcopii vitam jam paucas
intra hebdomadas praslo fubjiciendam cVedo, quoniam
ingens, quod Tub priclo habebat typographus, opus jam jam
inlucem proditurum eft, ut jam illiuspraela hujus opufculi
editione occupari poflint.

De magnifico viro nihil jam audio, nihil etiam ab ipfo
refponfi expedlo. Videtur aliquatenus congrelTum mcum
vitare, fortafle quia me refponfum flagitaturum credit :
verum ego ftatui eum amplius non urgere, ne refponfum,
quod declinet, flagitando importunus videar.

Me Guenelloni, quae de eo fcripfifti, pr^legifle teftes
funt literse ipfius, quibus has inclufas voluit. Ipfe de nobili
illo Mufcovita pluribus ad te fcribit. Salutem quam
officiofiffime a nobis dices Dominie Mafham tocique
familias. Salutant te uxor & liberi, imprimis ego

Amftelod, 2 06V. Tui amantiflimus,

1699.

P. a LiMBORCH.



Philifpo a Limhrch Joannes Locke ^ s. p. d.

Vir ampliftime,

Ql JOD a me petiifti, quasrendo apud veterem hiftoricum
tandem inveni. F,n tibi igitur Hammonti crimen & vivi-
comburium.

Matthjtus Hammont aratrorum faber ex vico Hetharfet,
tribus milliaribus a Norwico diftante, reus fadus coram
epifcopo Norwicenfi accufatus, quod negaverat Chriftum
faivatorem noftrum. Comparcnti in judicio objeclum

eft.



end fever aJ of his Friends, - 91

eft, quod fe-quentes propofitiones hasreticas piibUcafTet,
nempe quod Novum Teftamentum & evangeliumChrifti
pura ftultitia erat, invcntum humanum, & mera fabula.
Quod homo in gratiam reftituitur Tola mifericordia divina,
fine ope fanguinis, mortis, & pafTionis Chrifti. Infuper,
quod Chriilus non eft Deus, nee falvator mundi, fed merus
homo, peccator, & idolum abominandum j & quod omnes,
qui ilium colunt, funt idololatrseabominandi. Item, quod
Chriftus non rekirrexit a morte ad vitam, poteftate luas
divinitatis, neque in caelum afcendir. Item, quod Spiritus
fandus non eft Deus, nee quidem omnino eft. Item, quod
baptifmus in ecclefia Dei non eft neceftarius, nee ufus
facramenti corporis & fanguinis Chrifti. Propter quas
hserefes condemnatus eft in confiftorio, epifcopo fententiam
pronunciante, 13 die Aprilis 1579, & deinde traditus
vicecomiti Norwicenfi. Et quia verba blafphemias (non
recitanda) locutus fuerat contra reginam aliofque econcilio
reginse fandiore, condemnatus eft a judice Norwicenfi
Windamo, & prastore Norwicenfi Roberto Wood, ut ei
amputarentur auriculae, quod fadlum eft in foro Norwicenfi
13 Maii, & poftea 1 2 ejufdem menfis vivicomburium paflus
eft, in fofla caftelli Norwicenfis.

Hadlenus Hollinftiead ad annum 21 Elizabethas. Huic
fimile exemplum reperio in eodem hiftorico, ad annum
Elizabethan 25. Verba authoris hsc funt :

1 8 Die Septembris anno 1583, Johannes Lewes, hasreti-
cusobftinatus, qui negavit deitatem Chrifti, & profeffus
plures alias deteftandas hasrefes, quales fere erant prasde-
cefibris fui Hammonti, combuftus eft Norwici.

Lubet etiam duo alia exempla ejufmodi ex alio autore
fuggerere, quas tibi etiam forte ufui eflc pofllint in eo, quod
pras manibus habes, argumento. Primum eft vivicom-
burium Bartholomasi Legatt Londinenfis, anno 16 11, &
Jacobi primi 9, ob varios errores, hasrefes, & blafphema
dogmata aflferta & publicata, praxipue in his tredecim
pofitionibus fequentibus. Nempe quod fymbolum di6l:um
Nica^num, illudque alterum Athanaiii, non continent veram
profeffionem fidei chriftianae : vel quod ille ipfe non vult
profiteri fuam fidem fccundum ilia fymbola. Quod
Chriftus non eft de Deo Deus genitus, non faflus : fed &
genitus & fadus. Quod nullse fuac in Deitate perfon^.

Quod



92 Familiar Letters between Mr, Locke^

Qnod Chriftus non fuit Deus ab jEterno, fed incipit eflc
Dcus, quando carnem aflumpfit ex virgine Maria. Quod
Mundus non fuit fa6lus per Chriflum. Quod apoftoli
docent Chriflum efle merum honninem. Quod in Deo
nulla fit generatio nifi creaturarum. Quod h^ec afiertio,
Deus fa6lus eft honno, contraria eft fidei regular be blaf-
phemia enornnis. Quod Chriftus non fuit ante plenitudinem
temporis, nifi promiftione. Quod Chriftus non fuit aliter
Deus quam unftus Deus. Quod Chriftus non fuit in
forma Dei ?equalis Deo, i. e. in lubftantia Dei, fed injuftitia
& dando falutem. Quod Chriftus deitate fua nulla opera-
tus eft miraciila. Quod preces Chrifto non funt offerendar.

Hie Bartholoma^us Legatt ab epifcopo Londincnfi,
aftiftentibus confentientibufque aliis reverendis epifcopis,
dodifque clericis, hserefeos condemnatus eft, & brachio
fjtculari traditus, & deinde igni commiflus & combuftus in
Weft-Smithfield Londini.

Eodem fupplicio affeclus eft Edvardus Wightman, in
civitate Lichfield, anno 1611, ab epifcopo Coventrize &
Lichfield, haerefeos damnatus, ob has fequentes opiniones :

1. Quod non eft trinitas perfonarum, patris, filii, &
fpiritus fancfti, in unitate Deitatis.

2. Quod Jefus Chriftus non eft verus, naturalis filius
Dei, Deus perfedus, & ejufdem fubftanti^e, aeternitatis, &
majeftatis cum patre, refpedlu deitatis fuiā‚¬.

3. Quod Jefus Chriftus eft homo folummodo, & mera
creatura, & non Deus fimul & homo in una perfona.

4. Quod falvator nofter Chriftus non fibi fumpfit carnem
humanamexfubftantia virginis Maris^ matrisfuas; & quod
promiftio ilia, " Semen mulieris conteret caput ferpentis,"
non adimpletaerat in Chrifto.

t;. Quod perfona fpiritus fancti non eft Deus, cojequalis,
coeflcntialis cum patre & filio.

6. Quod tria fymbola, fc. Apoftolorum, Nicasnum, &
Athanaiii, continent ha^Tefin Nicolaitarum.

7. Quod ille, nempe Eduardus Wightman, eft propheta
ille, cujus mentio fa(5la eft xviii. Deuteron. his verbis :
" Sufcitabo illis prophetam," &c. Ft quod verba Ifiifu,
*' Fgofolus torcularcalcavi," & Lucne, ** Cujus ventila-
" brum in manu ejus," pertinent proprie & perfonalitA
eidem dido Eduardo Wightman.

8. Quod



and fever al of his Friends, pj

8. Quod ille, nempe Wightman, eft perfona ilk fpiritus
fandi, cujus menrio fadla eft in fcriptiira, & paracletus
ille, de quo loquitur Joannes, c, xvi. evangelii ftii.

9. Quod verba falvatoris noftri Chrifti, de peccato
blafphemige contra fpiritum iandum, de fua perfona Intel-
iigenda funt.

10. Quod Elias ille venturus, de quo loquitur Malach.
c. iv, fuam peribnann defignat,

11. Quod anima ^que ac corpus dormit in fomno
primae mortis, & eft mortalis, refpedu fomni primas mortis,
uti corpus ; & quod anima fervatoris noftri Jefu Chrifti ia
illo fomno mortis dormivit, ceque ac corpus ejus.

12. Quod animae fandorum defun6lorum non funt
membra, qu^ poftident ecclefiam triumphantem in ccelo,

13. Quod Pasdobaptifmus eft ritus abominandus.

14. Quod celebratio ccenae dominicas in elementis panis
& vini in ecclefia efie non debet ; neque baptifmi in ele-
mento aquas, uti nunc in ecclefia Anglicana ufus obtinet.
Sed baptifmus in aqua adminiftrari debet folis adultis a
paganifmo ad tidem converfis.

J 5- Quod Deus ordinavit & mifit ilium, fcil. Eduardum
Wightman, ad exequendum fuam partem operis falutis
mundi, ut fua do6trina fuifque monitis mundum liberaret
ab hserefi Nicolaitarum, ut Chriftus ordinatusfuit & milTus
ad mundum fervandum, & a peccato liberandum morte
fua, & Deo reconciliandum.

16. Quod Chriftiana religio non integra, fed pars folum
illius prsdicatur & admittitur in ecclefia x\nglicana.

Hasc ex lingua Anglicana nimis fidus interpres, verbatim
pene, negledta latinitatis elegantia & fermonis proprietate,
tranftuli, ut dogmata ilia hasretica & capitalia, qu^ fuppii-
cium illud merucrunt, tibi, ut apud nos memorise mandan-
tur, perfede innotefcerent. Si qua alia hujus generis
exempla apud nos extant, fi cupias, ex noftra hiftoriaeruam
& ad te mittam.

Dum hjEC prse manibus haberem, allatamihi eft gratiftima
tua 2. hujus menfis fcripta epiftola, adjundis duabus aliis.
Sentioteeundem femper quem fueras, facilem, dulccmquc
amicis.

Quamprimum per otium licebit Allixii & Anonymi

llbros mihi perlegendos proponam, nee ofcitanter. Quan-

c doquidem



49 Familiar Letters between JSlr, Locke^

doquidem in eo cardine fummam qnseftionis verfari credi-
turn ell. Gaudco D. Clerici Epillolas Criticas propediem
prodituras ; ut brevi confofils adverlariis in pace vacet
ihidiis melioribus. ControveiTiarum cnim tsedium ingens,
fruclus exiguus. Dc magnifico viio idem quod tu plane
fentio, nee ultra flitigandum cenfeo. Guenellonis epiftola^
amicce brevi refpondebo. Hos ambos interim rogo
officiocififlime meo nomine falutes, ut et uxorem tuam et
iiliam ; Dominam Guenellonem, Veeneumque, reliquofque
amicos noilros communes. V'ale, &, ut facis, me ama

Lend. 7 Odlob. Tui amantiflimum,

1699.

J. Locke,



Joiinni Locke Fhilippus a Limhcrchy s. p. d.

Ampliffime vir,

PRO labore, quern mco rogatu lufcepifti, maximas tibi
habeo gratias. Gaudco me ex literis tuis didiciile, quas
epifcoporum illius temporis judicio horrenda ilia crimina
fuerint, non nifi atrociirimo ignis fupplicio luenda. Video
quandoque unum idemque dogma diverlis verbis enuntiari,
atque ita, quod uno comprehendi poterat articulo, in plurcs
diltendi, proculdubio ut plurium hasrefium reatu^ tarn
atroci fupplicio praztexi polTit. Malim dogmata ipfis
eorum, qui ea profelTi fuerint, verbis legere expreila i fic
certus forem, me non legere confequentias, fed ipfa dog-
mata, eaque non terminis odiofis concepta, forte in alienum
fenfum detorta, {^(S. ipfis autorum verbis nude &: candide
cnuntiata, nihilque continentia, nifi quod iple, cujus caufa
agitur, pro fuo agnofcit. Quando autem procedendi
modum video, ad fandli tribunalis inOar omnia cxaifte ede
conformata, non fine dolorc, agnofco. Bartholomxi L.egatt,
fupplicium, verum fuppreflb illius nomine, laudat Cafau-
bonus, in epiftola dedicatoria in Exercit. ad Baronium.
Wightmani lupplicium paucis narrat Gilbertus Gierke, in
Antinicxnifmo contra BuUum, p. 30. Utriufque autem

latius



and Jeveral of his Friends, ^r

latius defcribit Gerardus Croefius Hiftorias Quakerian^,
lib. iii. p. 479. Verum licet non penitus illorum fuppli-
ciorum ignarus fim, rem mihi fecilli longe gratilTimam,
quod pleniorem hasrefium ipfis attribiitariim hiftoriam
miferis : multa hadenus mihi ignorata, & fcopo meo ap-
prime infervientia, me docuifti. Verum unum eft quod
defidero, nomen autoris ex quo hiftoriam Legatti &
Wightmani habes : illud enim in epiftola tua non reperio.
Turn & leviculum erratum, fortafle calami feftinatione,
commifTum eft. Ais Hammonto auriculas amputatas in
foro Norwicenfi, 13 Maii, & poftea 12 ejufdem menlis ilium
vivicombuiium pailum. Atquidies duodecimus antecedit
decimum tertium. Pia^rer h2cc fupplicia legi in Burneti
Hiftoria Reform. Eccl. Kngl. ad annum 1549, Tub Eduardo
VI. vivicomburium Johannas Bocherse, feu Johanna^ de
Kent, & Georgii Van Pare, utrumque fatis diftinde de-
fcriptum : itaque nihil eft quod hie defidero.

Verum in Mennonitarum fcriptis, ad annum 1575,
reperio fub Elizabetha, fasvam, contra Mennonitas e Belgio
profugos, excitatam perfecutionem. Narrant nimirum,
ccetus fuos in Anglia fuifle difturbatos, aliquot fuorum in
carcerem conjedtos, quorum quinque, poll varias difputa-
tiones & comminationes mortis, ad profeflionem reiigionis
reformatas adacti funt : qui nihilominus in coemeterio Divi
Pauli publico fpeftaculo fuere expofiti, fingulorumque
bumerorogus fuit impofitus, quod defignabatur ignis fup-
plicium fuifle meritos. Quatuordecim muHeres navibus
lunt impofitse, juvenis quidam currui alligatus flagris casfus,
iinaque cum mulieribus regno exire juflus, intentata poena
mortis fi redirent. Qninque viri in fqualido ac profundo
carcere detenti funt, quorum unus in carcere diem luum
obiit. Miniftri Belglcaium & Gallicarum ecclefiarum
Londlni reliquos quatuor in fuam fentendam pellicere cona-
bantur. Tandem Julii die 22, duo maximi natu, Johannes
Petri &: Henricus Terwoord, eodem in loco, in quo
antehac reformatis ignis fupplicium irrogatum fuit, vivi
combufti & in cineres redadi funt, &:c. Hiftoriam hanc
fatis diftin(5te, multifque circumftantiis veftitam narrant
Mennonit^. De hifce nihil prorfus fcribit Camdenus :
folummodo ad annum 1560, refertEHzabetham nnabaptiftas
& id genus h^reticos, qui in maricima Anglis oppida ex tranf-

marinis



^6 Familkir Letters between Mr. Locke,



Online LibraryJohn LockeThe works of John Locke (Volume 9) → online text (page 8 of 51)