Copyright
A. (Alfred) Gudeman.

Latin literature of the empire; (Volume 2) online

. (page 11 of 31)
Online LibraryA. (Alfred) GudemanLatin literature of the empire; (Volume 2) → online text (page 11 of 31)
Font size
QR-code for this ebook


Romanos odere omnis dominosque gravantur^,
Quos novere, magis. Sed me fortuna meorum 285

Conmisit mauibus quarum me Gallia testem
11



162 LYCANVS

Tot fecit bellis. Cuius non militis ensem

Agnoscam? caolumque tremens cum lancea transit,

Diccre non fallar, quo sit vibrata lacerto.

Quod si signa ducem numquam fallentia vestrum 290

Conspicio faciesque truces oculosque minaces:

Vicistis. Videor fluvios spectare cruoris

Calcatosque simul reges sparsumque senatus

Corpus et inmensa populos in caede natantis.

Sed mea fata moror qui vos in tela furentis 295

Vocibus his teneo. Veniam date bella trahenti:

Spe trepido; baud umquam vidi tarn magna daturos

Tani prope me superos; camporum limite joarvo

Absumus a votis. Ego sum, cui Marte peracto.

Quae populi regesque tenent, donare licebit. 300

Quone poli motu, quo caeli sidere verso

Tliessalicae tantum, superi, permittitis orae?

Aut merces bodie bellorum aut poena paratur.

Caesareas spectate cruces, spectate catenas

Et caput hoc positum rostris effusaque membra 305

Septorumque nefas et clausi proelia Campi.

Cum duce Sullano gerimus civilia bella.

Vestri cura movet; nam me secura manebit

Sors quaesita manu: fodientem viscera cernet

Me mea qui nondum vicbo respexerit boste. 310

Di quorum curas abduxit ab aetbere tellus

Romanusque labor, vincat, quicumque iiecesse

Non putat in victos saevum destringere ferrum

Quique suos civis, quod signa adversa tulerunt,

Non credit fecisse nefas. Pompeius in arto 315

Agmiua vestra loco vetita virtute moveri

Cum tenuit, quanto satiavit sanguine ferrum!

Vos tamen hoc oro, iuvenes, ne caedere quisquam

Hostis terga velit: civis qui fugerit esto.

Sed dum tela micant, non vos pietatis imago 320

Vila nee adversa conspecti fronte parentes

Conmoveant; vultus gladio turbate verendos.

Sive quis infesto cognata in pectora ferro

Ibit, sen nullum violarit vulnere pignus.



PHAKSALIA 163

Ignoti iugulum tamquam scelus imputet liostis. 325

Sternite iam vallum fossasque implete ruina,
Exeat ut plenis acies non sparsa maniplis.
Parcite ne castris : vallo tendetis in illo,
Vnde acies peritura venit.'



Booh VIIL, 473-711: The assassination of Ponipey in

Egypt.

Iam rapido speculator eques per littora cursu
Hospitis adventu pavidam compleverat aulam.
Consilii vix tempus erat; tamen omnia monstra
Pellaeae coiere donius quos inter Acoreus 475

Iam placidus senio fractisque modestior annis
(Hunc genuit custos Nili crescentis in arva
Memphis vana sacris; illo cultore deoruni
Lustra suae Phoebes non unus vixerat Apis)
Consilii vox prima fuit meritumque fidemque iso

Sacraque defuncti iactavit pignora patris.
Sed melior suadere malis et nosse tyrannos
Ausus Pompeium leto damnare Pothinus,
' lus et fas multos faciunt, Ptolemaee, nocentis;
Dat poenas laudata Fides, cum sustinet,' inquit, 485

* Quos Fortuna premit. Fatis accede deisque
Et cole felices, miseros fuge. Sidera terra
Vt distant et flamma mari, sic utile recto.
Sceptrorum vis tota pent, si pendere iusta
Incipit, evertitque arces respectus honesti. 49

Libertas scelerum est quae regna invisa tuetur
Sublatusque modus gladiis. Facere omnia saeve
Non impune licet, nisi cum facis. Exeat aula
Qui vult esse pius. Virtus et summa potestas
Non coeunt; semper mctuet quem saeva pudebunt. 495
Non impune tuos Magnus contempserit anuos
Qui te nee victos arcere a littore nostro
Posse putat. Neu nos sceptris privaverit hospes,
Pignora sunt propiora tibi: Nilumque Pharumquc,



164 LVCANVS

Si regnare piget, damnatae redde sorori. 5oo

Aegyptiiin certe Latiis tueaninr ab armis.

Quidquid non fuerit Magni, diim bella geruntur,

Nee victoris erit. Toto iara pulsus ab orbe,

Postquam nulla manet rerum fiducia, quaerit,

Cum qua geute eadat. Eapitur civilibus umbris 505

Nee soceri tantum arma fiigit: fugit ora senatus

Cuius Tliessalicas saturat pars magna volueres

Et metuit gentis qnas uno in sanguine mixtas

Deseruit, regesque timet quorum omnia mersit,

Thessaliaeque reus nulla tellure receptus sio

Sollieitat nostrum quem nondum perdidit orbem,

lustior in Magnum nobis, Ptolemaee, querellae

Causa data est. Quid sepositam semperque quietam I

Crimine bellorum maculas Pharon arvaque nostra

Victori suspecta facis? cur sola cadenti cis

Haec placuit tellus in quam Pharsalica fata

Conferres poenasque tuas ? iam crimen habemus

Purgandum gladio, quod nobis sceptra senatus

Te suadente dedit. Votis tua fovimus arma.

Hoc ferrum, quod fata iubent proferre, paravi 520

Non tibi, sed victo; feriam tua viscera, Magne,

Malueram soceri: rapimur, quo cuncta feruntur.

Tene milii dubitas, an sit violare necesse.

Cum liceat? quae te nostri fiducia regni

JIuc agit, infelix? poiDulum non cernis inermem 625

Arvaque vix refugo fodientem mollia Nilo?

Metiri sua regna decet virisque fateri.

Tu, Ptolemaee, potes Magni fulcire ruinam

>Sub qua Roma iacet? bustum cineresque movere

Thessalicos audes bellumque in regna vocare? eso

Ante aciem Emathiam nullis accessimus armis:

Pompei nunc castra placent quae deserit orbis?

Nunc victoris opes et cognita fata lacessis?

Adversis non desse decet, sed laeta secutos;

Nulla fides umquam miseros elegit amicos/ 535

Adsensere omnes secleri. Laetatnr honore
Eex puer insueto, quod iam sibi tanta iubere



1



I



I



PHARSALIA 1G5

Permittant famuli. Sceleri delectus Achillas,

Perfida qua tellus Casiis excurrit arenis

Et vada testantur iunctas Aegyptia Syrtis, 540

Exiguam sociis monstri gladiisque carinam

Instruit. superi, Nilusne et barbara Memphis

Et Pelusiaci tam mollis turba Canopi

Hos animos! sic fata premunt civilia mundum?

Sic Eomana iacent? uUusne in cladibus istis 545

Est locus Aegypto, Phariusque admittitur ensis?

Hanc certe servate fidem, civilia bella:

Cognatas praestate manus externaque monstra

Pellite, si meruit tam claro nomine Magnus

Caesaris esse nefas, Tanti, Ptolemaee, ruinam sco

Nominis haud metuis? caeloque tonante profunas

Inseruisse manus, impure ac semivir, audes?

Non domitor mundi nee ter Capitolia curru

Invectus regumque potens vindexque senatus

Victorisque gener: Phario satis esse tyranno 555

Quod poterat, Romanus erat. Quid viscera nostra

Scrutaris gladio? nescis, puer improbe, nescis.

Quo tua sit fortuna loco; iam iure sine ullo

Nili sceptra tenes; cecidit civilibus armis

Qui tibi regna dedit. Iam vento vela negarat eco

Magnus et auxilio remorum infanda petebat

Littora; quem contra non longa vecta biremi

Adpulerat scelerata manus Magnoque patere

Fingens regna Phari celsae de puppe carinae

In parvam iubet ire ratem littusque malignum 565

Incusat bimaremque vadis frangentibus aestum

Qui vetet externas terris advertere classis.

Quod nisi fatorum leges intentaque iussu

Ordinis aeterni miserae vicinia mortis

Damnatum leto traherent ad littora Magnum, 570

Non ulli comitum sceleris praesagia derant:

Quippe fides si pura foret, si regia Magno,

Sceptrorum auctori, vera pietate pateret,

Venturum tota Pharium cum classe tyrannum.

Sed cedit fatis sociosque relinquerc iussus 575



166 LVCANVS

Obseqiiitur, letumque iuvat praeferre timori.

Ibat in hostiletn praeceps Cornelia puppini

Hoc magis impatiens egresso desse niarito.

Quod metuit cladis. 'Remane, temeraria coniunx,

Et tu, nate, precor, longeque a littore casus 68o

Expectate meos et in hac cervice tyranni

Explorate fidem.' Dixit; sed surda vetanti

Tendebat geminas aniens Cornelia palmas:

'Quo sine me crudelis abis? iterumne relinquor

Thessalicis submota malis? numquam omine laeto ess

Distrahimur miseri. Poteras non ilectere puppim,

Cum fugeres, alio latebrisque relinquere Lesbi,

Omnibus a terris si nos arcere parabas?

An tantum in fluctus placeo comes?' haec ubi frustra

Effudit, prima pendet tamen anxia puppe gqo

Adtonitoque metu nee quoquam avertere visus

Nee Magnum spectare potest. Stetit anxia classis

Ad ducis eventum metuens non arma nefasque,

Sed ne submissis precibus Pompeius adoret

Sceptra sua donata manu. Transire parantem 595

Komanus Pluiria miles de puppe salutat

Septimius qui (pro superum pudorl) arma satelles

Kegia gestabat posito deformia pilo,

lumanis, violentus, atrox nullaque ferarum

Mitior in caedis. Qnis non, Fortuna, putasset eoo

Parcere te populis, quod bello haec dextra vacaret,

Thessaliaque procul tam noxia tela fugasses?

Disponis gladios, ne quo non fiat in orbe,

Hen, facinus civile tibi. Victoribus ipsis

Dedecus et numquam superum caritura pudore eos ||

Fabula: Romanus regi sic paruit ensis. ^

Pellaeusque puer gladio tibi colla recidit,

Magne, tuo. Qua posteritas in saecula mittet

Septimium fama? scelus hoc quo nomine dicent

Qui Bruti dixere nefas? lam venerat horae gio

Terminus extremae, Phariamque ablatus in alnum •

Perdiderat iam iura sui. Tum stringere ferrum ,

Regia monstra parant. Vt vidit cominus ensis.



PIIARSALIA 167

Involvit vultns atque indignatus apertum

Fortunae praebere caput tunc lumina pressit eis

Continuitque animam, ne quas elfuudere voces

Vellet et aeternam fletu conrumpere famam.

Sed postquam mucrone latus funestus Achillas

Perfodit, nullo gemitu consensit ad ictuni

Eespexitque nefas servatque inmobile corpus 620

Seque probat moriens atque haec in pectore volvit:

'Saecula Romanos numquam tacitura labores

Adtendunt, aevumque sequens speculatur ab omni

Orbe rateni Phariamque fidem: nunc consule famae.

Fata tibi longae iluxerunt prospera vitae; 625

Ignorant populi, si non in morte probaris,

An scieris adversa pati. Ne cede pudori

Auctoremque dole fati: quacumque feriris,

Crede manum soceri. Spargant lacerentque licebit,

Sum tamen, o superi, felix, nullique potestas 63o

Hoc auferre deo. Mutantur prospera vita:

Non fit morte miser. Videt banc Cornelia caedem

Pompeiusque mens. Tanto patientius, oro,

Clude, dolor, gemitus; natus coniunxque peremptum,

Si mirantur, amant.' Talis custodia Magno 635

Mentis erat, ius hoc animi morientis habebat.

At non tarn patiens Cornelia cernere saevum,
Quam perferre, nefas miserandis aethera complet
Vocibus : ' coniunx, ego te scelerata peremi.
Letiferae tibi causa morae fuit avia Lesbos, 64o

Et prior in Nili pervenit littora Caesar;
Nam cui ius alii sceleris? sed quisquis in istud
A superis inmisse caput vel Caesaris irae
^Vel tibi prospiciens, nescis, crudelis, ubi ipsa
Viscera sunt Magni; properas atque ingeris ictus, C45

Qua votum est victo. Poenas non morte minores
Pendat et ante meum videat caput. Hand ego culpa
Libera bellorum quae matrum sola per undas
Et per castra conies nullis absterrita fatis
Victum, quod reges etiam timuere, recepi. 650

Hoc merui, coniunx, in tuta puppe relinqui?



168 LVCANVS

Perfide, parcebas? te fata extrema petente

Vita cligna fui? moriar, iiec munere regis.

Ant mihi praecipitem, nautae, permittite saltum,

Aut laqueuin collo tortosque aptare rudentis, 655

Aut aliquis Magno dignus comes exigat ensem;

Ponipeio praestare potest, quod Caesaris armis

Imputet. saevi, properantem in fata tenetis?

Vivis adhuc, coniunx, et iam Cornelia non est

luris, Magne, sni: prohibent accersere mortem, ceo

Servor victori/ Sic fata interque suorum

Lapsa manus rapitur trepida fugiente carina.

At Magni cum terga sonent et pectora ferro,
Perraansisse decus sacrae venerabile formae
Iratamque deis faciem, nil ultima mortis ecs

Ex habitu vultiique viri mutasse fatentur.
Qui lacerum videre caput. Nam saevus in ipso
Septimius sceleris maius scelus invenit actu
Ac retegit sacros scisso velamine vultus
Semianimis Magni spirantiaque occupat ora 67o

Collaque in obliquo ponit languentia transtro.
Tunc nervos venasque secat nodosaque frangit
Ossa din; nondum artis erat caput ense rotare.
At postquam trunco cervix abscisa recessit,
Vindicat hoc Pharius dextra gestare satelles. C75

Degener atque operae miles Eomane secundae,
Pompei diro sacrum caput ense recidis,
Vt non ipse feras? o summi fata pudoris!
Impius ut Magnum nosset puer, ilia verenda
Kegibus hirta coma et generosa fronte decora 68o

Caesaries compressa manu est, Pharioque veruto,
Dum vivunt vultus atque os in murmura pulsant
Singultus animae, dum lumina nuda rigescunt,
Suffixum caput est, quo numquam bella iubente
Pax fuit; hoc leges campumque et rostra movebat, 685
Hac facie Fortuna tibi Romana placebas.
Nee satis infando fuit hoc vidisse tyranno,
Vult sceleris superesse fidem. Tunc arte nefanda
Submota est capiti tabes, raptoque cerebo



PHAESALIA 1G9

Adsiccatn, cutis, putrisqne effluxit ab alto eoo

Vmor et infuso facies solidata veneno est.

Vltinia Lageae stirpis perituraque proies,
Degener, iucestae sceptris cessure sorori,
Cum tibi sacrato Macedon servetur in antro
Et regum cineres extructo monte quiescant, cos

Cum Ptolemaeorum manis seriemque j^udendam
Pyramides claudant indignaque Mausolea,
Littora Pompeium feriunt, truncusque vadosis
Hue illuc iactatur aquis ! adeone molesta
Totum eura fuit socero servare cadaver? too

Hac fortuna fide Magni tarn prospera fata
Pertulit, liac ilium summo de culmine rerum
Morte petit cladisque omnis exegit in uno
Saeva die quibus inmunis tot praestitit annos,
Pompeiusque fuit qui numquam mixta videret 705

Laeta malis: felix iiullo turbante deorum
Et nullo parcente miser; semel impulit ilium
Dilata fortuna manu. Pulsatur areuis,
Carpitur in scopulis hausto per vulnero fluotu,
Dudibrium pelagi, nullaque manente figura 7io

Vna iiota est Magno capitis iactura revulsi.



Book IX., 51-116: Cornelia's lamentations.

Nam postquam frustra precibus Cornelia nautas
Privignique fugam tenuit, no forte repulsus
Littoribus Phariis remearet in aequora truncus,
Ostenditque rogum iion iusti flamma sepulcri,
*Ergo indigna fui,' dixit, 'Fortuna, marito
Accendisse rogum gelidosque effusa per artus
Incubuisse viro? laceros exurere crinis
Membraque dispersi pelago componere Magni?
Vulneribus cunctis largos infundere fletus?
Ossibus et tepida vestis implero favilla,
Quidquid ab exstincto licuisset tollere busto,
In templis sparsura dcum? sine funeris ullo



170 LVCANVS

Ardet honore rogus: manus hoc Aegyptia forsan

Obtulit officium grave manibus. bene nudi

Crassorum cineres ! Pompeio contigit ignis 05

Invidia maiore deum. 8imilisne maiorum

►Sors mihi semper erit? numquam dare iusta licebit

Coniugibus? numquam plenas plangemus ad urnas?

Quid porro tumulis opus est aut uUa reqniris

Instrumenta, dolor? non toto in pectore portas, 70

Impia, Pompeium? non imis haeret imago

Visceribus ? quaerat cineres victura superstes.

Nunc tamen, hinc longe qui fulget luce maligna,

Ignis adhuc aliqnid Phario de littore surgens

Ostendit milii, Magne, tui; iam flamma resedit, 75

Pompeiumque ferens vanescit solis ad ortus

Fumus et invisi tendunt mihi carbasa venti.

Non mihi nunc telliis, Pompeio si qua triumphos

Yicta dedit, non alta terens Capitolia currus

Gratior; elapsus felix de pectore Magnus: so

Hunc volumus. quern Nilus habet, terraeque nocenti

Non haerere queror; crimen conmendat arenas.

[Linquere, si qua fides, Pelusia littora nolo.]

Tu pete bellorum casus et signa per orbem,

Sexte, paterna move; namque hacc mandata reliquit 85

[Pompeius vobis in nostra condita cura] :

"Me cum fatalis leto damnaverit hora,

Excipite, o nati, bellum civile, nee iimquam,

Dnm terris aliquis nostra de stirpc manebit,

Caesaribus regnare vacet. Vcl sceptra vel urbis 90

Libertate sua validas impellite fama

Nominis; has vobis partis, haec arma relinquo.

Inveniet classis, quisquis Pompeius in nndas

Venerit et noster nullis non gentibus heres

Bella dabit; tantuni indomitos memoresque paterni 95

luris habete animos. Vni parere decebit.

Si faciet partis pro libertate, Catoni."

Exsolvi tibi, Magne, fidem, mandata peregi.

Insidiae valuere tuae, deceptaque vixi,

Ne mihi coumissas auferrem perfida voces. 100



PHARSALIA 171

lam nunc te per inane chaos, per Tartara, coninnx,
Si sunt ulla, sequar : quam lougo tradita leto,
Incertum est : poenas aniniae vivacis ab ipsa
Ante feram. Potuit cernens tua fuiiera, Magne,
Non fngere in mortem: planctu contusa peribit, 105

Effluet in lacrimas, numquam veniemus ad ensis
Ant laqueos aut praecipites per inania iactus.
Turpe mori post te solo non posse dolore/
Sic ubi fata, caput ferali obduxit amictu
Decrevitque pati tenebras puppisque cavernis no

Delituit saevumque arte complexa dolorera
Perfruitur lacrimis et amat pro coniuge luctum.
Illam non fluctus stridensque rudentibus eurus
Movit et exurgens ad summa pericula clamor,
Votaque soUicitis faciens contraria nautis 115

Composita in mortem iacuit favitque procellis.



Book IX., 117-214: Cato's eulogy of Pompey.

Prima ratem Cypres spumantibus accipit undis;
Inde teneus pelagus, sed iam moderatior, eurus
In Libycas egit sedes et castra Catonis.
Tristis, ut in multo mens est praesaga timore, 120

Adspexit patrios comites e littore Magnus
Et fratrem; medias praeceps tunc fertur in undas:
'Die, ubi sit, germane, parens; stat summa caputque
Orbis an occidimus, Eomanaque Magnus ad umbras
Abstulit?' haec fatur; quem contra talia f rater: 125

' felix quem sors alias dispersit in oras
Quique nefas audis: oculos, germane, nocentis
Spectato genitore fero. Non Caesaris armis
Occubuit dignoque perit auctore ruinae:
Eege sub impuro Nilotica rura tenente 130

Hospitii fretus superis et munere tanto
In proavos cecidit donati victima regni.
Vidi ego magnanimi lacerantes pectora patris
Nee credens Pharium tantum potuisse tyrannum



172 LVCANVS

Littore Niliaco socernm iam stare putavi. 135

Sed me nee sanguis nee tantuni viilnera nostri
Adfeeere senis, quantum gestata per urbem
Ora ducis quae transfixo sublimia pilo
Vidimus; haec fama est oculis victoris iniqui
Servari, scelerisque fidem quaesisse tyrannum. 140

Nam corpus Phariaene canes avidaene volucres
Distulerint, an furtivus quem vidimus ignis
tSolverit, ignore. Quaecumque iniuria fati
Abstulit hos artus, superis haec crimina dono;
Servata fle parte queror.' Cum talig, Magnus us

Audisset, non in gemitus lacrimasque dolorem
Eifudit iustaque furens pietate profatur:
' Praecipitate rates e sicco littore, nautae ;
Classis in adversrs erumpat remige ventos,
Ite, duces, mecum; nusquam civilibus armis i50

Tanta fuit merces, inhumatos condere manis.
Sanguine semiviri Magnum satiare tyranni.
Non ego Pellaeis arcis adytisque retectum
Corpns Alexaudri pigra Mareotide mergam?
Non mihi pyramidum tumulis evulsns Amasis 155

Atque alii reges Nilo torrente natabnnt?
Omnia dent poenas nudo tibi, Magne, sepulcra:
Evolvam busto iam numen gentibus Isim
Et tectum lino spargam per vulgus Osirim,
Et sacer in Magni cineres mactabitur Apis, 160

Suppositisque deis uram caput. Has mihi poenas
Terra dabit: linquam vacuos cultoribus agros.
Nee, Nilus cui crescat, erit, solusque tenebis
Aegyptum, genitor, populis superisque fugatis.'
Dixerat et classem saevus rapiebat in undas; les

Sed Cato laudatam iuvenis compescuit iram.

Interea totis audito funere Magni
Littoribus sonuit percussus planctibus aether,
Exemploque carens et nulli cognitus aevo
Luctus erat, mortem populos deflere potentis.
Sed magis, ut visa est lacrimis exhausta solutas
In vultus effusa comas Cornelia puppe



PIIAESALIA 173

Egrediens, rursns geminato verbere plangunt.

Vt primum in sociae pervenit littora terrae,

Conlegit vestis miserique insignia Magni 175

Armaque et impressas auro, quas gesserat olim,

Exuvias pictasque togas, velamina summo

Ter conspecta lovi, f unestoqne intulit igni.

Ille fnit miserae Magni cinis. Accipit omnis

ExemiDluni pietas et toto littore busta iso

Surgunt Thessalicis reddentia manibus ignem.

Sic, ubi dejDastis submittere gramina cami^is

Et renovare parans liibernas Apulus herbas

Igne fovet terras, simul et Garganus et arva

Vulturis et calidi lucent buceta Matini. iss

Non tamen ad Magni pervenit gratius umbram,

Omne qnod in superos audet convicia vnlgus

Pompeiumque deis obicit quam panca Catonis

Verba, sed a pleno venientia pectore veri.

' Civis obit,' inquit, ' multuni maioribus impar loo

Nosse modum iuris, sed in hoc tamen ntilis aevo,

Cni noil ulla fuit iusti reverentia; salva

Libertate potens et solus j)lebe parata

Privatus servire sibi rectorque senatus,

Sed regnantis, erat. Nil belli iure poposcit, 195

Quaeque dari voluit, voluit sibi posse negari,

Inmodicas possedit opes, sed plura retentis

Intulit. Invasit ferrum, sed ponere iiorat;

Praetulit arma togae, sed paceni armatus aniavit;

luvit sunipta ducem, iuvit dimissa potestas. 200

Casta domus luxuque carens conruptaque nnmquam

Fortuna doniini. Clarum et vencrabile nonien

Gentibus et multum nostrae quod proderat urbi.

Olim vera fides Sulla Marioque rcceptis

Libertatis obit: Pompeio rebus adempto 205

Nunc et ticta perit. Non iam regnare pu debit,

Nee color imperii nee frons erit ulla senatus.

felix cui suninia dies fuit obvia victo

Et cui quaerendos Pharium scelus obtulit ensis!

Forsitan in soceri potuisses vivere regno. 210



174 LVCANYS

Scire mori sors prima, viris, sed proxiraa cogi.
Et mihi, si fatis aliena in inra venimus,
Eac talem, Eortuna, lubam; non deprecor hosti
Servari, dum me servet cervice recisa.'



i



CALPVRNIVS— NEMESIANVS

It was not till 1854 that the eleven bucolic poems which
had up to that time been attributed to one Calpurnius Sicu-
lus, of uncertain date, were shown by M. Haupt, in a famous
dissertation, to be made up of two sets of eclogues, the first
seven only belonging to Calpurnius, while the remaining
four were the work of Nemesianus.

This separation was based partly upon the testimony of
several MSS., partly on the observation that the two groups
of poems were widely different in metrical and pi'osodical
usage, those of Calpurnius being rigidly exact and closely
modelled upon tlie Eclogues of Vergil. The last four are
not only much less carefully constructed, but they also ex-
hibit palpable imitations of Calpurnius and remarkable co-
incidences in certain stylistic features with the Cynegetica of
Nemesianus.

The date of Calpurnius was also convincingly determined
by M. Haupt, numerous allusions in the seven eclogues clear-
ly pointing to the early years of Nero's reign, while Neme-
sianus, if he be identical — as is all but certain — with the
author of the poem on hunting, mentioned above, lived
towards the close of the third century.

The first, fourth, and seventh eclogues of Calpurnius are
more or less fulsome panegyrics of Nero, the shepherds serv-
ing merely as the mouthpiece of the poet's pati'iotic senti-
ments. The others are strictly bucolic. The second pictures
the delight of a pastoral life, and ends with the praise of a
maiden of whom the two interlocutors — a shepherd and a
gardener — are enamoured. The third deals with a song which
a lovesick but jilted shepherd composed to win back the af-
fection of his sweetheart. The fifth is a kind of pastoral



176 CALPVENIVS— NEMESIANVS

catechism, in which Micon, an aged shepherd about to retire,
liands over his flocks to young Cantlius, with wise precepts
as to tlieir proper care. The sixth describes the mutual rail-
lery of two shepherds, which eventually prevents the friend-
ly singing contest that had been arranged between them.

The four idyls of Nemesianus are similar in content. The
first and second describe two singing contests, the former
sounding the praises of Meliboeus, the latter eulogizing an
imprisoned maiden, Donace. The fourth likewise contains
a love ditty, while the third is a panegyric of Pan, the god
of shepherds, put into the mouth of Bacchus.

The literary value of these bucolic poems, if compared
with those of Theocritus, or even of Vergil, can natui'ally
not be rated very highly ; but when judged — as in fairness
they should be — in the light of contemporary poetic efforts,
they appear to considerably better advantage and amply re-
pay perusal. They, in fact, frequently remind tlie modern
reader of the pastorals of Pope, an equally artificial product
in which an external polish and rhetorical elaboration take
the place of originality, sincerity of sentiment, and spon-
taneity of expression.



CALPYRNIYS



k



Eclogue III.

lollas. Nnmquid in hac, Lycida, vidisti forte iuvencam

Valle meam? solet ista tiiis occurrere tauris,

Et iam paene duas, dum quaeritur, eximit horas;

Nee tamen adparet. Duris ego perdita ruscis

lam dudum nuUus dubitavi crura rubetis 5

Sciudere, nee quidquani post tantum sanguinis egi.

Lycidas. Non satis adtendi : nee enim vacat. Vror,

lolla,
Vror, et inmodice : Lycidan iugrata reliquit
Phyllis amatque novum post tot mea muuera Mopsum.
/. Mobilior ventis o feniina! sic tua Phyllis! 10



Online LibraryA. (Alfred) GudemanLatin literature of the empire; (Volume 2) → online text (page 11 of 31)