Copyright
A. (Alfred) Gudeman.

Latin literature of the empire; (Volume 2) online

. (page 26 of 31)
Online LibraryA. (Alfred) GudemanLatin literature of the empire; (Volume 2) → online text (page 26 of 31)
Font size
QR-code for this ebook


tSed leporem aut capream famulae lovis et generosac
In saltu veuantur aves, hinc praeda cubili
Ponitur: inde autem cum se matura levarit
Progenies, stimulante fame festiuat ad illam
Quam primum praedam rupto gustaverat ovo. bs

Aedificator erat Cretouius et modo curve
Litore Caietae, summa nunc Tiburis arce,
Nunc Praenestinis in montibus alta parabat
Cnlmina villarum Graeois lougcque petitis



404 IVVENALI8

Marmoribns vincens Fortiniuo Jitque Ilercnlis aedem, oo

Vt spado vincebat Capitolia nostra Posides.

Dum sic ergo habitat Cretoiiius, inminuit rem,

Fregit opes, nee parva tamen mensiira relictae

Partis erat. Totaui banc turbavit filins aniens,

Dum meliore novas adtollit marmore villas. 95

Quidam sortiti metuentem sabbata patrem
Nil praeter nubis et coeli numen adorant.
Nee distare putant humana carne suillam
Q,ua pater abstinuit, mox et praeputia ponnnt;
liomauas autem soliti contenmere leges 100

ludaicum ediscnnt et servant ac metuunt ins,
Tradidit arcano quodcnmque volumine Moyses,
Non monstrare vias eadem nisi sacra colenti,
Quaesitum ad fontem solos deducere verpos.
Sed pater in causa, cui septima quaeque fuit lux 105

Ignava et partem vitae non adtigit ullam.



On avarice, vss. 107-331.

Sponte tamen iuvenes imitantnr cetera, solam
Inviti quoque avaritiam exercere iubentur.
Fallit enim vitium specie virtutis et umbra.
Cum sit tristc habitu viil tuque et veste severum :

Nee dubie tamquam frugi laudetur avarus,
Tamquam parens homo et rerum tntela siiarum
Certa magis quam si fortunas servet easdem
Hesperidum serpens aut Ponticus. Adde quod hunc de
Quo loquor, egregium populus putat adquirendi ]

Artificem; quippe his crescunt patrimonia fabris,
Sed crescunt quocumque modo, maioraque fiunt
Incude adsidua semperque ardente camino.
Et pater ergo animi felices credit avaros,
Qui miratur opes, qui nulla exempla beati ]

Paujjeris esse putat, iuvenes hortatur, ut ilia
Ire viam pergant et eidem incumbere sectae.
Sunt quaedam vitiorum elementa, his jirotinus illos



SATIIiAE 405

Imbuit et cogit minimas cdiscere sordis,

Mox adquireudi docet iiisatitibile votuni. 125

Servorum ventris modio castigat iniquo

Ipse quoque esuriens, iieqiie enim omnia sustinet um-

qiiam
Mucida caerulei panis consuinere frusta, .

Hesternum solitus medio servare miuutal
Septembri, uec nou differre in tempora cenae i30

Alterius conchem aestivam cum parte lacerti
Signatam vel dimidio putrique siluro,
Filaque sectivi numerata includere porri ;
Invitatus ad haec aliquis de poute negabit.
Sed quo divitias haec per tormenta coactas, 135

Cum furor baud dubius, cum sit manifesta pbrenesis,
Vt locuples moriaris, egentis viverc fato?
Interea pleno cum turget sacculus ore,
Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crevit,
Et minus banc optat qui non babet. Ergo parutiir 140
Altera villa tibij cum rus non sufficit unum,
Et proferre libet finis, maiorque videtur
Et melior vicina seges, mercaris et banc et
Arbusta et densa montem qui canet oliva.
Quorum si pretio dominus non vincitur ullo, i«

Nocte boves macri lassoque famelica collo
Inmenta ad virides buius mittentur aristas,
Nee prius inde domum quam tota novalia saevos
In ventris abeant, ut credas falcibus actum.
Dicere vix possis, quam multi talia plorcnt, 160

Et quot venalis iniuria fecerit agros.
Sed qui sermonos, quam foeda est buccina famae.
'Quid nocet baec ?' inquit, 'tunicam mibi malo lupini
Quam si me toto laudet vicinia pago

Exigui ruris paucissima farra secantem.' iss

Scilicet et morbis et debilitate carebis,
Et luctum et curam effugies, et tempora vitae
Longa tibi postbac fato meliorc dabuntur,
Si tantum culti solus possederis agri.
Quantum sub Tatio populus Komanus arabat. i«>



400 IVVENALIS

Mox etiam fractis aetate ac Punica passis

Proelia vel Pyrrhum inmanem gladiosque Molossos

Tandem pro mnltis vix iugera bina dabantur

Vulneribus, merces haec saiiguiuis atqiie laboris

Nullis visa umqiiam meritis minor ant ingratae les

Carta fides patriae. Satnrabat glebnla talis

Patrem ipsum turbamqne casae qua feta iacebat

Vxor et infantes Indebant qnattnor, iinns

Vernula, tres domini, sed magnis fratribns liorum

A scrobe vel sulco redeuntibus altera cena no

Amplior et grandcs fumabant pultibus oUae.

Nunc modus hie agri nostro non sufficit horto.

Inde fere scelerum causae, nee plura venena

Miscuit ant ferro grassatur saepius ullum

Humanae mentis vitium quam saeva cupido 175

Inmodici census. Nam dives qui fieri vult,

Et cite vult fieri ; sed quae reverentia legum,

Quis metus aut pudor est umquam properantis avari ?

'Vivite contenti casulis et collibus istis,

pueri !' Marsus dicebat et Hernicus olim iso

Vestinusque senex, ' panem quaeramus aratro.

Qui satis est mensis ; laudant hoc numina ruris

Quorum ope et auxilio gratae post munus aristae

Contingunt homini veteris fastidia quercus.

Nil vetitum fecisse volet quem non pudet alto iss

Per glaciem perone tegi, qui submovet euros

Pellibus inversis ; peregrina ignotaque nobis

Ad scelus atque nefas, quaecumque est, purpura ducit.'

Haec illi veteres praecepta minoribus. At nunc
Post finem autumni media de nocte supinura 100

Clamosus iuvenum pater excitat: 'Accipe ceras,
Scribe, puer, vigila, causas age; perlege rubras
Maiorum leges aut vitem posce libello,
Sed caput intactum buxo narisque jiilosas
Adnotet et grandis miretur Laelius alas; 195

Dime Maurorum adtegias, castella Brigantum,
Vt locupletem aquilam tibi sexagesimus annus
Adferat. Aut longos castrorum ferre labores,



II



SATIRAE 407

Si piget et trepiclum solvunt tibi cornna ventrem

Curn lituis audita, paris quod vendere possis 200

Pluris diniidio, nee te fastidia mercis

Vllius subeant ablegandae Tiberim ultra,

Neu credas pouendum aliquid discriminis inter

Vnguenta et corium; lucri bonus est odor ex re

QnaJibet. Ilia tuo sententia semper in ore 205

Yersetur, dis atque ipso love digna poeta.

" Vnde habeas, quaerit nemo, sed oportet habere."

Hoc monstrant vetulae pueris repentibus assae,

Hoc discunt omnes ante alpha et beta puellae.'

Talibus instantem monitis quemcumque parentera 210

Sic possem adfarir 'Die, o vanissirae, quis te

Festinare iubet? meliorem praesto magistro

Discipulum. Securus abi: vinceris, ut Aiax

Praeteriit Telamonen, ut Pelea vicit Achilles,

Parcendum est teneris: noiidum implevere medullas 215

Maturae mala nequitiae. Cum pectere barbam

CoeiDcrifc et longi mucronem admittere cultri,

Falsus erit testis, vendet periuria summa

Exigua et Cereris tangens aramque pedemque.

Elatam iam crede nurum, si limina vestra 220

Mortifera cum dote subit. Quibus ilia premetur

Per somnum digitis. Nam quae terraque marique

Adquirenda putas, brevior via conferet illi.

jSTuHus euim magni sceleris labor. " Haec ego nuiuquam

Mandavi," dices olim, "nee talia suasi." 225

Mentis causa malae tamen est et origo penes te.

Nam quisquis magni census praecepit amorem.

Et qui per fraudes patrimonia condupliouri. 228

Et laevo monitu pueros i)ro(lucit avaros, 229

Dat libertatem et totas effundit habenas 230

Curriculo, quem si revoces, subsistere nescit

Et te contempto rapitur raetisque relictis.

Nemo satis credit tantuni delinquere, quantum

Permittas; adeo indulgent sibi latins ipsi.

Cum dicis iuveni stultum qui donet amico, 235

Qui paupertatcm levet adtoUatque propinqui.



408 IVVENALIS

Et spoliare doces et circumscribere et omni

Crimine divitias adquirere, quarnm amor iu te

Qiiautus erat patriae Deciorum in pectore, quantum

Dilexit Thebas, si Graecia vera, Menoeceus, 240

In quorum sulcis legiones dentibus anguis

Cum clipeis nascuntur et horrida bella capessunt

Continuo, tamquara et tubicen surrexerit una.

Ergo ignem cuius scintillas ipse dedisti,

Flagrantem late et rapientem cuncta videbis, 245

Nee tibi parcetur misero, trepidumque niagistrum

In cavea magno fremitu leo toilet alumnus.

Nota maDliematicis genesis tua, sed grave tardas

Expectare coins: morieris stamine nondum

Abrupto. lam nunc opstas et vota moraris, wo

lam torquet iuvenem longa et cerviua senectus.

Ocins Archigcnen quaere atque erne quod Mitliridates

Composuit, si vis aliam decerpere ficum

Atque alias tractare rosas, medicainen habendum est,

Sorbere ante cibum quod debcat et pater et rex.' 255

Monstro voluptatem egregiam cui nulla theatra,
Nulla aequare queas praetoris pulpita lauti,
Si spectes, quanto capitis discrimine constent
Incrementa domus, aerata multus in area
Fiscus et ad vigilem poneudi Oastora nummi 260

Ex quo Mars ultor galeam qiioque perdidit et res
Non potuit servare suas. Ergo omnia Florae
Et Cereris licet et Cybeles aulaea relinquas;
Tanto maiores humana ncgotia ludi.
An magis oblectant animum iactata petauro 205

Corpora quique solet rectum descendere funera,
Quam tu, Corycia semper qui pujDpe moraris
Atque habitas, coro semper tollendus et austro,
Perditus ac vilis sacci mercator olentis,
Qui gaudes pingue antiquae de litore Cretae 270

Passum et municij)es lovis advexisse lagonas?
Hie tamen ancipiti figens vestigia planta
Victum ilia mercede parat brumamque famemque
Ilia reste cavet: tu propter mille talenta



SATIRAE 409

Et centum villas temerarius. Adspice portns 275

Et plenum magnis trabibus mare : plus homiuum est iam

In pelago. Veniet classis, quocumqne vocarit

Spas lucri, nee Carpathium Gaetulaque tantum

Aequoi'a transiliet, sed louge Calpe relicta

Audiet Herculeo stridentem gurgite solem. 280

Grande operae pretium est, iit tenso folle reverti

Inde domum possis tumidaque superbus aluta

Oceani monstra et iuvenes vidisse marines.

Non unus mentis agitat furor : ille sororis

In manibus vultu Eumenidum terretur et igni, 285

Hie bove percusso mugire Agamemnona credit

Aut Ithacum; parcat tunicis licet atque lacernis,

Curatoris eget qui navem mercibus im2)let

Ad snmmum latus et tabula distinguitur unda,

Cum sit causa mali tanti et discriminis huius 290

Concisum argentum in titulos faciesque minutas.

Occurrunt nubes et fulgura: 'Solvite funem,'

Frumenti dominus clamat piperisve coem})ti,

'Nil color hie caeli, nil fascia nigra miuaLur;

Aestivum tonat/ Infelix hac forsitan ipsa 295

Nocte cadit fractis trabibus, fluctuque laremotur

Obrutus et zonam laeva morsuque tenebit.

Sed cuius votis modo non suffeccrat auruni,

Quod Tagus et rutila volvit Paetolus arena,

Frigida sufficient velantis inguina panni soo

Exiguusque cibus, mersa rate naufragus assem

Dum rogat et picta se tempestate tuetur.

Tantis parta malis cura niaiore metuque
Servantur. Misera est magni custodia census,
Dispositis praedives hamis vigihire coliortem 8O6

Servorum noctu Licinus iubet, adtonitus pro
Electro signisque suis Pluygiaque colunina
Atque ebore et lata tcstudine. Dolia nudi
Non ardent Cynici; si fregeris, altera (let
Cras domus, atque eadem plumbo conmissa manebit. 310
Sensit Alexander, testa cum vidit in ilia
Magnum habitatorcm, quanto f-'licinr hie qui



410 IVVENALIS

Nil cuperet, quatu qui totiiin sibi iDOsceret orbem,

Passurus gestis aequanda periciila rebus.

Nullum numeu babes, si sit prudentia; nos te, 315

Nos facimus, Fortuna, deam. Mensura tamen quae

Sufficiat census, si quis me consulat, edam :

lu quantum sitis atque fames et frigora poscunt,

Quantum, Epicure, tibi parvis suffecit in hortis.

Quantum Socratici ceperunt ante penates. y2u

Numquam aliud natura, aliud sapientia dicit.

Acribus excmplis videor te cludere? misce

Ergo aliquid nostris de moribus, effice summam,

Bis septem ordinibus quam lex dignatur Othonis.

Ilaec quoque si rugam trahit extenditqne labellum, 325

Sume duos equites, fac tertia quadringenta.

Si nondum implevi greniium, si panditur ultra.

Nee Croesi fortuna umquam nee Persica regna

Sufficient animo nee divitiae Narcissi,

Indulsit Caesar cui Claudius omnia cuius 330

Paruit imperils uxorem occidere iusus.



PERVIGILIVM VENERIS

The author and date of The Night Vigil of Vemis are
alike indeterminable. Many scliolars liavebeen strongly in-
clined to attribute it to P. Annius Florus, who flourished in
the reign of Hadrian (117-138 A.D.), and it must be admitted
that some of his trochaic verses exhibit, indeed, a certain
similarity in sentiment and color; on the other hand, numer-
ous stylistic peculiarities do not favor tliis identification,
but point to a later date of composition, probably the third
century.

The poem consists of only ninety-tlii-ee trochaic septenarii,
which are divided, if the MSS. can be relied upon, into
unequal stanzas by a refrain.

The author exultantly glorifies Venus as the omnij)otent
goddess who in the spring-time reawakens all nature from
the slumber of winter, mucli in tlie same strain in whicli
Lucretius extols the Venus Genetrix in the splendid intro-
duction to the De rerum natura.

This sentimental love of nature ' in all her visible forms,'
a note so rarely sounded in classical literature, tlie pathetic
touch of melancholy at the close, so suggestive of the
'world's sorrow' in the romantic poetry of our time, com-
bined with the haunting music of its versification, liave
justly endeared the Pervigilium Veneris to modern readers.
Its beginning seems, in fact, to have directly insj)ired the
famous lines of Tennyson's Locksley Hall, which is written
in the same metre.



PERYIGILIYM VENERIS



Cras amet qui numquam aniavit quique amavit eras amct!
Ver novum, ver iani canorum, vere natus orbis est,
Vere concordant amores, vere nubunt alites,
Et nemus comam resolvit de raaritis imbribus.
Cras amorum copulatrix inter umbras arborum 5

Implicat casas virentis de flagello myrteo,
Cras Dione iura dicit fulta sublimi throno.

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras umct! s
Ipsa gemmis purpurantem pingit annum floridis, 13

Ipsa surgentis papillas de Favoni spiritu
Vrget in nodes patentis; ipsa roris lucidi, 15

Noctis aura quern relinquit, spargit umentis aquas.
En micant lacrimae trementes de caduco pondore:
Gutta praeceps orbe "parvo sustinet casus sues.
En pudorem tlorulentae prodidornnt purpurac!
Vmor ille quem serenis astra rorant noctibus, 20

Mane virgineas papillas solvit umenti peplo.
Ipsa iussit, mane totae virgines nubant rosae:
Facta Cypridis de cruore deque Amoris osculis
Deque gemmis deque flammis deque solis purpuris
Cras ruborem qui latebat veste tectus ignoa; 25

Vnico marita voto non pudebit solvere.

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet!
Ipsa N3nnplia3 diva luco iussit ire myrteo;
It puer comes puellis; nee tamen credi potest.
Esse Amorem feriatum. si sagittas vexorit. 30

Ite Nymphae, posuit arma, feriatus est Amor.
lussus est inermis ire, nudus ire iussus est.



414 PERVIGILIYM VENEKIS

Neu quid iircii neu sagitta neu quid igne laederet.
Sed tameu, Nymphae, cavete, quod Cupido pulcher est:
Totus est in armis idem quando nudus est Amor. 35

Cras amet qui uumquam amavit quique amavit eras ametl
' Vna res est quam rogamus: cede, virgo Delia, as

Vt nemus sit incruentum de ferinis stragibus. 30

Compari Veuus pudore mittit ad te virgiues: 37

Ipsa vellet to rogare, si pudicam flecteret, 40

Ipsa vellet ut venires, si deceret virginem.
lam tribus choros videres feriaiitis noctibus
Congregcs inter catervas ire per saltus tuos
Floreas inter coronas, myrteas inter casas.
Nee Ceres nee Bacchus absunt nee poetarum dens. 45
Detinenda tota nox est, perviglanda cantieis:
Regnet in silvis Dione: tu recede, Delia.'

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet!
lussit Hyblaeis tribunal stare diva floribus:
Praeses ipsa iura dicet, adsidebunt Gratiae. 50

Hybla, totos fuiule flores, quidquid annus adtulit;
Hybla, florum subderestem, quantus Ennae campus est,
Vt receutibus virentis ducat umbras floribus I 58

Ruris hie erunt puellae vel puellae montium 53

Quacque silvas quaeque lucos quaeque fontis incolunt.
lussit omnis adsidere pueri mater alitis, 55

lussit at nudo puellas nil Amori credere.

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras ametlsv
Cras erit cum primus aether copulavit nuptias. 59

Vt pater totum crearet vernis annum nubibus, co

In siuum maritus imber fluxit almae coniugis,
Vnde fetus mixtus omnis aleret magno corpore.
Tunc cruore de superno spumeo pontus globo 9

Caerulas inter catervas, inter et bipedes equos to

Fecit nndantem Dionen de marinis imbribus.

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet!
Ipsa venas atque mentem pcrmeanti spiritu f'^

Intus occultis gubernat procreatrix viribus,
Perque caelum perque terras perque pontum subditum 05
Pervium sni tenorem seminali tramite



PEKVIGILIVM VENERIS 415

Imbuit iussitquc mundum nosse iiascendi vias.

Cras amet qui numqnam aniavit qnique arnavit eras aiiietl
Ipsa Troianos peuatis in Latinos transtulit,
Ipsa Laurentem puellam coniugem nato dedit, 70

Moxque Marti de sacello dat pudicam virginem;
Eomuleas ipsa fecit cum Sabinis nuptias,
Vnde Ramnis et Quiritis proque prole posterum
Roniuli matrem crearet et nepotem Caesarem.

Oras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet Its
Rura fecundat voluptas, rura V^euerem sentiunt;
Ipse Amor puer Dionae rure natus dicitur.
Hunc ager cum partnriret, ipsa suscepit siiiu.
Ipsa fiorum delicatis educavit osculis.

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras ametlso
Ecce iam subter genestas explicant tauri latus,
Quisque tutus quo tenetur coniugali foedcre.
Subter umbras cum maritis ecce balantum greges
Et canoras non tacere diva iussit alites.

Iam loquaces ore rauco stagna cygui perstrcpunt, ^5
Adsonat Terei puella subter umbram populi,
Vt putes motus amoris ore dici musico
Et negcs queri sororem de marito barbaro.
Ilia cantat: nos tacemus. Quando ver venit mcum?
Quando fiam uti cbelidon vel tacere desinam? o"

Perdidi Musam tacendo nee me Phoebus respicit.
Sic Amyclas cum tacereiit perdidit silentium.
Cras amet qui numquam amavit (piique amavit cras auiet!



i



AVSONIVS

Decimus Magnus Ausonius was born at BuitJigala (the
modern Bordeaux) about 310 a.d. He became the tutor of
Gratianus about 360, and on the accession of his pupil to
the throne of the Caesars, in 375, had niaDv distinctions
conferred upon him, which culminated in the consulship.
After the assassination of his imperial patron, in 383, Au-
sonius I'etired to his native city, where he died towards the
end of the century, highly respected and admired. Though
converted to Christianity, he remained thorouglily pagan at
heart, having probably embraced the new '"eligion merely
for reasons of political expediency. .

The prolific poetic activity of Ausonius belongs almost
wholly to the period of his retirement. His writings are of
the most varied description, including commemorative lines
on deceased relatives, the so-called Parentalia, composed
chiefly in elegiac couplets; the Commemoratio professorum
Burdigalensium, eulogistic verses in a variety of metres;
Epitaphs on the principal heroes of the Trojan war, appai'-
ently a ti'anslation of some Greek original ; the Indus scp-
tem sapientuni, in iambic senarii; mnemonic verses on the
Caesares of Suetonius, and on famous cities; Technopaig-
nion, a curious medley, composed entirely in monosyllables;
a Cento miptialis, made up of Vergilian lines, etc. But the
fame of Ausonius as a poet rests not on these productions,
which are chiefly noteworthy for their metrical ver.satility
and dexterity, but solely on the charming descriptive poem,
entitled Mosella, in which he narrates with much picturesque
detail and enthusiasm a trip from Bingen on the Rhine to
the mouth of the Moselle, and thence up this river to
Treves.
27



418 AVSONIVS

This idyllic epic was liiglily extolled by the disting-ui.slied
Symmaclius, an intimate fi'iend of the poet, and it lias de-
servedly not lacked sympathetic and admiring readers ever
since.

The most i-ecent commentaries to the Mosella are by De la
Ville de Mirmont (Bordeaux, 1890), and C. Hosius (Mar-
burg, 1894).



I



AVSONIVS



I.

Ad lector em.

Ausonius genitor nobis, ego nomine eodem :

Qui sim, qua secta, stirpe, lare et patria,
Adscripsi, ut nosses, bone vir, quicumqne fuisses,

Et notum memori me coleres animo.
Vasates patria est patri, gens Haedua matri 5

De patre, Tarbellis sed genetrix ab Aquis,
Ipse ego Biirdigalae genitus: divisa per urbis

Quattuor antiquas stirpis oi'igo meae.
Hinc late fusa est cognatio ; nomina multis

Ex nostra, ut placitum, ducta domo veniant: 10

Derivata aliis, nobis ab stemmate primo

Et non cognati, sed genetiva placent.
Sed rodeo ad seriem. Genitor stiuluit modicinac.

Disciplinarum quae dedit una deuin.
Nos ad grammaticen studium convertimus et niox 15

Rhetorices etiam, quod satis, adtigiiniis.
Nee fora non celebrata mihi, sed cura docendi

Cultior, et nomen grammatici merui
Non tam grande quidem, quo gloria nostra subiret

Aemilium aut Scaurum Berytiumve Probum, -lo

Sed quo nostratis, Aquitanica nomina. multos

Conlatus, sed non sabditus, adspieercm.
Exactisque dchiuc per trina decennia fastis

Deservi doctor municipalem operam,
Aurea et Augusti palatia iussus adire as

Augustam subolem grammaticus docni,



420 AVSOXIVS

Mox etiam rhetor. Nee enim fiducia nobis

Vana aut non solidi gloria iudicii.
Cedo tamen fnerint fama potiore magistri,

Dum nulli fuerit discipnlus melior. so

Alcides Atlantis et Aeacides Chironis,

Paene love iste satus, filins ille lovis,
Thessaliam Thebasque sues habuere penates :

At mens hie toto regnat in orbe sno.
Cuius ego eomes et quaestor et, culmen honorum, 35

Praefectus Gallis et Libyae et Latio
Et, prior indeptus fasces Latiamque eurulem.

Consul, eonlega postcriore, fui.
Ilic ergo Ausonius : sed tu ne temne, quod ultro

Patronum nostris te j)aro earminibus. 40



MISCELLANEA

Mane iam clarum reserat fenestras,
lam strepit nidis vigilax liirundo:
Tu velut primam mediamque noctem,
Parmeno, dermis.

Dormiunt glires hiemem perennem,
Sed cibo parcunt: tibi causa somni,
Multa quod potas nimiaque caedis
Mole saginam.

Inde nee flexas sonus intrat auris
Et locum mentis sopor altus urget
Nee coruscantis oculos lacessunt
Fulgura lucis.

Annuam quondam iuveni quietem,
Noctis et lucis vicibus manentem,
Fabulae fingunt cui Luna somuos
Continuant.



MISCELLANEA 431

Surge, nugtitor, laceraiule virgis:
Surge, ne longus tibi somnus, uude
Non times, detur: rape membra molli,

Parmeno, leeto. :

Fors et haec somnum tibi cantilena
Sapphico suadet modulata versu ?
Lesbiae depelle modum quietis,
Acer iambe.



To a skilled stenograjjher.

Puer, notarum praepetum

Sellers minister, advola.

Bipatens piigillar expedi,

Cni multa fandi copia,

Punctis peracta singulis, 6

Vt una vox absolvitur.

Ego volvo libros uberes

Instarque densae grandinis

Torrente lingua perstrepo:

Tibi ncc aures ambigunt, lo

Nee occupatur pagina

Et mota parce dextera

Volat per aequor cereiim.

Cum maxime nunc proloqnor

Circumloquentis ambitu, is

Tu sensa nostri pectoris

Vix dicta iam ceris tencs.

Sentire tarn velox niihi

Vellem dedisset mens mea,

Quam praepetis dcxtrae fuga ao

Tu me loquentem praevenis.

Quis, quaeso, quis me prodidit?

Quis ista iam dixit tibi,

Quae cogitabam dicere?

Quae fiirta corde in intimo 25



422 AVSOXIVS

Exercet ales dextera?
Quis ordo rerum taia uoviis,
Veuiat in auris ut tuas.
Quod lingua nondum absolverit?
Doctrina non hoc praestitit
Nee ulla tam velox manus
Celeripedis compendii :
Natura munus hoc tibi
Deusque donnm tradidit,
Quae loquerer, ut scires prius
Idemque velles, quod volo.



On the death of Anso7iiiis's father.

Nomen ego Ansonius, non ultimus arte niedendi

Et, mea si nosses tempora, primus eram.
Viciuas urbis colui patriaque domoque,

Vasates patria, sed lare Burdigalam.
Curia me duplex et uterque senatus habebat

Muneris exsortem, nomine participem.
Non opulens nee egcns, parcus sine sordibus egi:

Victum, habitum, mores semper eadem habui.
Sermone impromptus Latio, verum Attica liiigua

Suffecit culti vocibus eloquii.
Optuli opem cunctis poscentibus artis inemptae

Officiumque meum cum pietate fuit.
ludicinm de me studui praestare bonorum:

Ipse mihi numquam, iudice me, placui.
Officia in multos diverso debita cultu

Personis, meritis, temi3ore distribui.
Litibus abstinui: non auxi, non minui rem;

Indice me nullus, sed neque teste, perit.
Invidi numquam; cupere atque ambire refugi;

lurare aut falsum dicere par habui.
Factio me sibi non, non coniuratio iunxit:

Sincero colui foedere amicitias.
Felicem scivi non qui, quod vellet, haberet.



MISCELLANEA 4;>3

Sed qui per fiitimi non data non cuperet.
Noil occursator, non garruhis, obvia cerneus, 25

Valvis et velo condita non adii.
Famam quae posset vitam lacerare bonorum,



Online LibraryA. (Alfred) GudemanLatin literature of the empire; (Volume 2) → online text (page 26 of 31)