Copyright
Champlin Burrage.

The early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) online

. (page 17 of 30)
Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 17 of 30)
Font size
QR-code for this ebook


Smyth's congregation into their church membership.]^

lestis de ewighe wijsheyt des vaders zij met v, behertichde
hroeder en mededienaer inden heere,

Dus voornemen is welbeminde in Christo v by desen bekent
te maken de gelegentheyt der saken alhier met ons en die
engelse personen, (daer v voor desen wat van bekent is ge-
worden) die de vereniginge met onse Gemeenten van oCier
lange gedilijrichlijck versocht hebben. Vnde eerstelyck
wetet, dat wij deur het vijerich aenlioilden vande personen
voorgenoemt, als oock het aendringen van sommige onser
hroedei-en, by de welcke haer doen en godtsalige wandelinge
best bekent was, soe verre gebracht zyn, dat wij de oore
voor haer niet langer sltiijten en conden met goeder con-
scientien, maer haere sake onse gansche broederschap
hebben voorgestelt, om met onse Gemeijnte te sien, wat
wtcomste ons de genadige Godt verlenen wilde, also ons
hier de sake principalyck aenginck : en hebben eerst wy

' MS. B. 1357 in the Mennonite Archives, Amsterdam. The date
when this letter was written is not given, but only the date when it
was sent. Professor Dr Miiller's translation of this document is given
in Dr B. Evans' "The Early English Anabaptists", Vol. i., London, 1862,
pp. 211-13.



Earliest English Anabaptist Congregations 201

dienaren, wt last der hroederen, dese engelsen voor ons
ontboden. noch eens perfectelyck ondersocht inde leere ter
salicheyi, ende regeringe der Gemeynte, als oock bevraecht
t'fondament en de forme van haer doop, en hebben niet
bevonden datter enich ve?'schil soe in t'een als int'ander
tussche/i haer ende ons was, oock aengaende haer doop voor
antwoort gecregen, datse in haer dopen ogemerck genomen
hebben op'- [i.e., 1.®°] Act: 2, 38, doet boete ende een yegelyck
late hem dopew indew name lesii etc om nade wijse Petri
alhier de boete voor te houden, en t'steruen der sonden,
(oock door den doop beteeckent) grondich te verclaren :
2.®" op Act: 8, 37. gelooffdy van ganscher herte?i soe macht
wel geschieden etc. om t'geloue aen lesum Christtim, dat
hy de Sone godts is, daer by te voegen, en van ganscher
herten te eyssche?i van die boetveerdigen, en daerop hebben
sy gedoopt met belofte vanden dopelinck hem te willew
biiijgen onder het gansche eiiangelium met syne leere, sy
verstondense dan ofte sy verstondense noch niet. Hebben
dan, mercken wij, geen onsuyuere ve?'stande?i geleert, en
dew dopelinck voorgehoude/i, om haer doop op enige mis-
verstande7i te fonderen, gelyck by de andere doopsgesinden
wel geschiet, maer alleen het schriftuerlyck fondament daer
inne gevolcht, ende also eenvuldelyck gehandelt.
Dit alle is daernae op een gesette tijt den hroederen ver-
claert ende onse oordel van haer doop, wt begeerte der
hroederen, also wy de voorstanders der gemeynte geacht
waren, voorgestelt, en den hroedei^en daer op haer be-
dencke??. gegeuen, (gelyckse oock begeerdew,) en vermaent
haer met godt te beraden inder? gebede. en nae enige
weecken wederom te samen gecomen zynde hebben wij
geeyscht by stemmen van persoon tot persoon wat haer
Godt sotide mogen int herte gegeuen hebben, en gevonden
dat meest de hroederen, allee?i sommige wtgenomen, ons
gevoelen, haer voorgestelt, toestendich ware?i, e7ide be-
stemden.

Soe is nil, hoewel wij hier een redelycke wtcomste inde
sake hebben onder onse hroederen, dat wy nochtans, om
beters wille, geaccordeert syn niet voort te varen, voor en



202 Early English Dissenters

all eer wij de sake onse naest gelegene raededienaren
hebben aengegeiien, om soe wy dolen, ons met onse ge-
meente van haer te laten onderwysen metten woorde des
Heeren.

Is dan onse gevoelen ewde naeste insien dat dese engelsen
Bonder wederom te dopen, so Aden aengenomen worden,
eude wij vinden ons te blode, enrfe en soilden niet dorQen
haren doop vernietiwen, gelyck dit met ons van verre
t'meesten#deel der gemeente bestemt is, als geseyt is,
en dat om dese reden ; namelyck, dat wy weten en selffs
gesien en bevaren. hebbe?i datmen al eer die gene, die
vande milnstei-sche, naeckt lopers van Amsterdam, vande
Hazersoiische[?]S ew die van oiide Clooster gedoopt
waeren, niet heeft dortien weerdopen, maer sonder te
weerdopen heeft aengenomen, : en wat voor dopen noch
heden ten dagen voor goedt gekent worden : en op wat
wijse en met wat gront dese liedew haer doop geschiet is,
te weten een veele betere, en Christelijckere, nae onse
oordel, die wij vande sake hebben als wyse teugen mal-
canderen hoGden, dan de vorige die by ons geledew zyn,
ende noch gelede/i worden. 1st nil lieGe hroeder dat v
dftnckt dat wij hier inne dolen, soe doet wel, is onse en
der ganscher gemeente vrfmdelyck en broederlyck bidden
en begeren, en coomt hier en onderwijst ons en de
Gemeynte metten woorde Godts, wij willen ons geerne
van een ygelycke7i laten onderwijsen, soe wy dolen en
hier inne de w&erheyt missen, onderwijst oock de en-
gelsen wtten woorde godts, datse weer behoren gedoopt
te worde7i; want sy presenteren haer wel te willen laten
weer dopen, somen haer wtten woorde godts met reden
bewysen can, dat haer doop min een doop mach strecken
dan de doop der Flamingen, Friesen en andere doopsge-
sinden, (verstaet wel met onderscheyt de doop der gener
die van haer predicker gedoopt is ; want van syn doop,
daer mede hy hem selCie?? gedoopt heeft, hebben wy selue
een ander onderscheijt, dat is een stilck op hem seltle,

* Evidently pertaining to Hazerawoude, a village south-east of Leyden



Earliest English Anabaptist Congregations 203

van de andere is nu de vrage, dit wilt ondescheyden) wij
hebben daer geenen moet toe, also het verstandige luijden
zijn, die niet sonder reden te paijen zyn. Wy bidden v
noch eenmael aenmerckt wat wy begeren lettet[?] op
t'propoost, en bedenckt v wel, hebdy dat gevoelen by v.
dat wy dolen, coomt tot ons en verlost ons vande dolinge,
en helpt ons te rechte : soe niet condy voldoen met stille
stiijgen, en de sake godt en onse conscientie beuelen, [stc]

[A Letter from the Waterland Congregation at Leeuwarden
to the Waterlanders at Amsterdam, dated May 5, 1610 (Old
Style), urging that a union with the Remnant of John Smyth's
Congregation be not too quickly consummated.]*

Genade ende vrede van godt onsen vader ende
den heere lesii christo sij seer lieue beminde hxoederen
met ons alien die daar lieffhebben onsen heere
lesum christiim onuergancklyck Amen

Seer lietie ende In godt beminde broeder mede dienaer Inden
heere Liibbert gerritsz met v lieue mede dienaren wij wenschen
V 1 te samen van haerten alles goets vanden heere met christe-
lijcke groetenisse [.] v 1 brieff aen ons gesonden hebben wij
ontfangen den inhoiit vandien ten deile verstaen dat ghij
1. hvoederen aen ons versoecket begeerende sydt seer ootmoede-
lycken om by v 1 tot Amsterdam te komen op den 23 Maij
stilo noiio die oorsaeke Soe wij verstaen van dien is om met
den engelschen aldaer by v sij ende vrede te maeken, waer op
wij onse 1 hroederen op desen tijt voor antwoort schrieiien dat
het komen, voor ons Luijden nil ter tijt seer ongelegen is, Oock
laet ons mede het ongeiiall op het woort mercken want wij sien
op verscheijde/i tijt doer verschrieuen ende begeerten In hollant
geweest om verscheijden saeken hebbende doenmaels onsen
besten raet dien wij hadde gegeQen, maer heeft seer wenich
moegen helpen dat het tott vrede hadde moegen dienen, lae

' MS. B. 1358 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Professor
Dr Miiller's translation of this letter is given in Dr B. Evans' " The Early
English Baptists", Vol. i., pp. 214-15.



204 Early Englhh Dissenters

maer tot ondanck ende onltlst, dat ons Immers van haerten
leijt is weet die heere, daerom beminde broedere/j ofte het al
gelegen waer geweest voor ons om te komen doer v 1 emstige
begeerten, Soe sijn wij doch oder dese saeke om met den en-
gelschen vrede te maeken, sonder meerder kennisse te hebben
van haerder saekeM niet vrijmoedich tis oock seer bedencke-
lycken ende wel te oiierleggen, watter all aen onser sijden die
noch in vreden sien daer wt soiiden moege/i ontstaen want die
erilarenheijt leert het ons seer wel etc

Hierom dan liede broedereM aoilde onse meeninge weesen in
deser saeken dat wij met onser gemeenten die wij onweerdich
bedienen met open doeren onbedeckelycken soiiden begeeren te
handelen, want het haere Itiijden soe wel aengaet als ons, Ende
ofte wij luijden all by v 1 waeren saegen ende hoorden Soe en
sotlden doch niet gesinnet syn voor onse persoonen in eenighe
saeken te consenteren ofte ten waere dat wij ten eersten van
V 1 schrieftelycken hadden, die cortte bekentenisse der voor-
naemster stucken onser leere ende gebriiijcken der gemeenten
die ghij haer luijden in schrieft gestelt hebt waerop dat sy
Itiijden den vrede soiiden willen aennemen, op dat wij dat selfde
by onser gemeenten ouer all moechten proiien, diewile dat die
saeke 1 hroederen naer v eijgen schrievien wijt ende sijdt loopen
sail sonder diew soiide het veele verantwoordens behoouen,
Daerom souden wij gesint sijen ons voor onse gemeenten ora
te qiiijteren alles wat wij in deser saeken soiiden doen ende
ingaen dat sij dat selfde mede wijsten ende oock in vreden
ingingen op dat wij ons naemaels in geen moeten nochte
onruste en braechten, diewile wij doch sonder de gemeenten
niet en syen nochte sy mede niet sonder ons als een lichaem,
Soe en behooren dan ofte wij alschoen onwerdige dienaers
sijen, Immers sonder haeren voorweten in sulcke saeke^i niet
te handelen want wij kennen lieue hroederen den stant onser
gemeenten alhier seer wel, dit is op het naeste onse eenvoedich
insien van deser saeken [?] hout het ons ten goeden, Sotidet
anders gaen dan wel dat sonde ons van haerten leijt syen voor
dijtmael niet meer dan blyft den heere in genaden te samen
beuolen met vrientlycke groetenisse in den heere des vredens
bidt godt voor ons wij bly&en seer gerne Gwe sch&ldenaers



Earliest English Aiiahaptist Congregations 205

desen 5 maij ouden stijll ann.o 1610 In Leeu warden by ons
ondergeschreuene

by mij Hans raathijs zoon

Ane Anesz Dijrck Doedesz

Ian lans. zoen 1610

Schellinckwoti 5

~ 6~

Yeme de Rijnck

[A Letter of Yeme de Ringh at Harlingen to Lubbert
Gerritsz., Hans de Ries, and Reynier Wybrantsz., dated
May 15 [?], 1610, and expressing the wish that the Con-
fession of Faith of the Remnant of John Smyth's congre-
gation (in 38 articles) might be sent to Friesland for the
perusal of the Waterlanders there.] ^

Den
Eersamen Vromen Man
Renier Wybrants glaes?
maker in sint Lucas op de
Sijngel inde Menniste
Kercke.

Tot
Amsterdam

Loont den boode'

Laus deo XV[?] Mayo 1610 in Harlynghen
Van herten 1 beminde hroederen ende mede Dienaers in
christo Lubbert ger:[ritsz.] Hans der rys Renier Wibrants
vl [v.l.] brieff van t' versoeck om aldaer by v te comen
om d'engelse?i handel te spreeken, is ons geworden de
reste zyn terstont bij mij wort gesonden onse Leraren
behaliien lacob tiewes hebben bij een geweest enc^e haer
menijnge hier Ingaende gesonden an vl / het welcke [?]
vl mocht visiteren / 1 schijnt dat zij liefst d'articulen die

^ MS. B. 1359 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Apparently
not given in Dr B. Evans' "The Early EngUsh Baptists".
'^ This address is not a part of the text of the letter.



206 Early English Dissenters

bij vl dEngelsen syn ouergegeuen : Eerst hadden/om met
den hroederen die zelQe te o&ersien op datter naderhant
gheen moeyte wt en quame soo zij zorghen. Dus de
vrienden connew doeu wat haer Inne geraden Denckt,,
k'en dencke nijet soo wij der schoon al qnamen„dat wij
misschien eendrachtig int verstant souden zijn ende dat
mochte dan wel wat moyten raaken sorgh ich„doch dat
vl hier an de lerareu uwe ouergegeue[ne ?] articule/i sont
en sije [zie] ick nijet voor quaed in. Want mij is zeer lieff
dat syt nijet opt st&ck des doops (soot schynt) nemen
waerom ick hoope soo se met onse geloue ende huys-
houdijnge te vreede?! connen syn, dattet wel door ouer-
schriuen ten goeden einde conde comen soot godt belieft.
Dus bedenct v ten besten / want ick voor myn persoon
hadde wel geem de zahe wat op een ander manijer gesien
als dese / naemtlijch dat syselue getrocken hadden om alle
dynghe^i te hooren en zien/ofte soo se nijet getrocken
hadden dat syt til [v.l.] hadden gantslijch in handen gestelt.
Dan dit soot schijnt en heeft soo wel nijet conne[n?] gaen/
ende dat soo ick merke wt sorgvuldigheijt vande ge-
vieenten hier. Daerom bidde Ick vl doet soo wel ende
schrijft na hare begeeren d'articulen soo ghij se haer hebt
ouergegetien e7ide al waert dattet de dienaer der engelsen
mede ondertekende / te?i soude nijet schaden mijns be-
dencken, doch doet soot v geraden denckt„ick hebbe dit
mede ondertekent oftet wel soo gants na mijn menijnge
nyet is /soo en can ick t toch soo quaet nijet schouwen,
want als wy wat sonder onse gemeenten doen / soo crighen
wij gemeynlich moeijte / want wij hebben vele stijfie
boofden daer wy wat moeten na omsien / en ten is niet
moglyck altyts in twist te leuen want onse gemeenten
bloeye?i nu redelijck god lofF soo dat wy nu [?] in twee
mael yn een maent oft 5 weken tyts / 40 personen onder t
Doopsel gecregen hebben / en t ware ommers [immers] nyet
goet onrtist daer onder te brenghen. Voorder gaet hier by
eenen briefif die ick ter s[ton]t [?] van Rippert ontfFangen
hebbe ende by mij onwetend opgebrooken..en [?] [? nijet al
gelesen / alsoo ick noch op t bedde lach/doen den brieff



Earliest English Anabaptist Congregations 207

quam / dit met al mijn [?] ten besten afneme?? t is onwetenc?

geschiet. nyet meer dan syt hartlyck gegroet met al die v

lieflf zijn.

V. L. D[ienaer] yeme de Rijnck

[A Letter of Willem Janszoon, Teacher at Rynsburg, to
Reynier Wybrantsz. at Amsterdam, dated May 18, (1610),
concerning the proposed meeting on May 23 for discussion of
a union with the Smyth Remnant.]'

De/i
EersaemeJi ende vroemen reijner
Wybrant soen wonende tot amsterdam''

Weest hertelick gegrtiet

Nae wenscinge alles guets vanden here sae laet ick mijn
lieue ende ingodbeminde brueder ende medehelper inden
evangelio reijner wij brant soen we ten dat ick v scriuen
ontfangen hebbe ende hebbe daer wt verstaen als dat
daer soramige iverige herten wt engelant gecaeme7i syn
die daer met v 1 soecken te verenige?i ende dat gy met
haer daer meermaelevi van onse huishoudinge gesproecken
hebt ende wterlick in belidinge met malcanderen enich syt
soe ick verstae ende scrijft aen ons onwaerdich om daer op
den 23 mey met sommige van onse mede dijeners daer te
coemen om met malcanderen te oiler leggen om op het
bequaemste met haer te spreecken ende dat ick sommige
soiide mede brengen die latijn verstaen enc^e spreecken
connen soe laet ick mijn 1 b [lieve broeder] onde mede-
diener weten dat het mijn op dien dach niet gelegen en
comt want mijn woort staet om die dach op een ander
plaetse te comen dat welcke ick niet mach verleggen om
redens wille mer hebbe meester lacob ende Cornelis van
beest daer tue beweecht om dan daer by v 1 te wese?? die
wijle sy latijn verstaen ende spreecken connen ende dat gy
meer helps van haer s&lt hebben dan van ons die wijle wy

1 MS. B. 1360 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Apparently
not given in Dr B. Evans' "The Early English Baptists".

2 This address is not a part of the text of the letter.



208 EarJjj EnrfUsh Dissenters

die spraeck niet en verstaen die heer wil v altesaemen
wijsheit ende verstant geQen dat het mach gescieden tot
eere des euangelitlms tot stichtinge van veele godtvrtich-
tigen ande tot lof Qnde dancbaerheit van gods heylige naem
Glide tot salichkeit van onse dier gecochte siele daer verlene
ens god syn genaede tiie amen.

Willem Ian soen w*^ reynsbtirch den 18 meij [1610.]

[A Letter from Dirk Pieters at Hoorn to Lubbert Gerritsz. at
Amsterdam, dated May 21, 1610, in which he excuses himself,
Abel Hendriksen, Gijsbert Dirks, and Jacob Adriaansz. from
attending the meeting on May 23 concerning a union with
the Remnant of John Smyth's Church.]'

Anden Eersame Clas

lansen briiijn
cm voort tee bestellen
Aen Itibbert gerretzn
Tot
Amster dam^
Drte SS [stuivers] ...
die boede sijn loon

Godts genade voer eenen vrintlijcken groete Amen
Eersame Heer hartelijcke lieiie ende In godt beminde
breeder (vader) ende meede dienaer Inden here Lubbert
Gerretsen Also wij v 1 onder teijckenden brieff vanden
6 deses ont&angen hebben ende den Selle&en met andacht
well oe&er (ende wederoeuer gesien ende met Comer
[Comraer] nae bedacht//. Soo hebben wij met onse
dienaren besproecken (ende onse mede dienaeren / als
Aebell hendericksen Gijsbert Dircksen ende lacop arien-
sen an tboeden [)(?)]/ met haer raet hotidende vinden wij t
voert beste voer onse gemoet (ende voer den heere) om
niet te coemen nae v 1 begeerten // bidde darom wilt het
ons ten besten houden // 1 geschiet niet dat v 1 ons des

' MS. B. 1361 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Apparently
not given in Dr B. Evans' "The Early English Baptists".
' This address is not a part of the text of the letter.



Earliest English Anabaptist Congregations 209

niet werdich en Sijt gensins lae ahvaert noch tien maell
meer dat weet die heere / dan om Sekere gewichtege oor-
sacke dien wij meenen datoe te hebben // Sotieele nou
die Sacke belangt darom wij verschreuen Sijn is onse
eentiuldige [?] raet ende beede dat ghij toch versichtich [?]
ende Sorrchuuldich [?] wilt handelen ende niet licht tot
eenen voort ganck en Consenteert om eenige perijckelen
die darouer ontstaen moegen/op dat wij niet ande eene
kant timmeren ende ande andere velmeer brecken // want
lie&e hroedeT wij Sien well waner all enige gescheijden
volcken tesamen comen hoe Swarlick het valt den Selleuen
in vrede tee behouden gelijck den tegenwoordigen stant
alte veil ons leert // noch tans weten wij dat die vruchten
der gerechticheijt wort in vreden geseijt bijden geenen
die den vrede hoiiden / darom lieiie beminde hroeder laet
ons het geene houden dat ons de heere verleent heeft / op
dat wij niet en verliesen dat wij gewrach[t] hebben maer
voUen loon vanden heere moegen onttiangen / hier toe wil
ons die heere helpen ende bijstaen [?] nu ende in Eewicheijt
amen Sijt hier raede den here beiioelen ende van harten
gegroet raet des heren vrede / dateeri hooren den 2i meij

Anno i6iO

Bij mij dirrick Pieterzn v 1
mede dienar Inden heere



[The Draft of a Letter sent by the Waterlanders at Amster-
dam to the congregation in Leeuwarden, dated July 16, 1610
(New Style), asking for an early answer as to their opinion of
the enclosed Confession of Faith in 38 articles, and also of the
value of the baptism of John Smyth's followers.]^

Gunstige & in Godt beminde hroederen & mededienaren

in den heere Ian Schellingwouv, ofte Hans Mathijs met

vwe medehelperen daer ontrent in den dienst des heren

V wen8che?i wij toe des Heeren vrede, & een genadige

voo7'lichtinge in Christo op alle vwe wegen. Amen

' MS. B. 1362 in the Mennouite Archives, Amsterdam. Professor

Dr Miiller's translation of this document is printed in Dr B. Evans'

"The Early English Baptists", Vol. i., pp. 215-16. This document is so

poorly written as to be most difficult to decipher with exactness.

B. II, 14



210 Early Evfilish Dissenters

Het belieue v by desen te weten dat wy seer verlangeM
nae beseheyt & antwoorde opt'gene wy een tytlanck ge-
lede7i aen v liede/i versocht en begeert hebben, aengaende
de saken der Engelscn, die wy v.l, bekent gemaeckt
hebben., en syn verwondert waerom de sake by v soe
weynich beherticht schynt te worden, daerof wij beschaemt
syn voor de liede7i, naiilych weten wat antwoorden, dat
de sake dus voortrecht. Is derhalQeri onse versoeck &
eernstich begeren aen v lieden, wilt de sake niet langer
voo?'trecken, maer ons cortelyck en binnen veertijen dagen,
tyts nae dato deses antwoorde toeschicken door v comste
selffs in persone, ist mogelyck dat wy soe vele by v gelden.
mogen ofte soe niet, schriftelyck, op dese twe stiicken :
Eerstelyck wat ghij in de bekentenis, die wy v toegesonden
hebben nae v begeren omdat ghij met vwe gemeenten
proeuew wolt metten woorde Godts te bestraffen en weder
te verbeteren hebt; ten, anderen wat wt cracht vant
woort Godts van haeren doope te hoiiden is. nae v ge-
voelew. En van dit laeste sttick hadden wij insonderheijt
opt spoedechste geerne antwoorde; & goedt onderwijs.
Het welche soe ghij ons omtrent de tyt voorgenoemt niet
toe en schickt, soe stillen wy daer voor houden dat ghij t ons
be&eelt en geheel in handen stelt, om te doen en te
laten naedat wy t hier met onse gemeente best vinden
sullen na de wysheijt die wij hebben en dat ghy v daer in
ger&st sult[?] houden, en na der tyt te vreden syn, dus
wilt V beneerstigen [= haasten], is onse bede..., soo ghij
ons met Gront van Godts woort ter eener oft-ter anderer
zyden te waerschouwe[n ?] hebben [= hebt] en ten besten
te ondenvysen hebt, dat ons sulckx ylich [= spoedig] als
geseyt is toegesonden werde, op dat wy te eer hoe beter
ter sake moeten doen gelyck wy schuldich syn. bene&en
ditte niet meer dan hertelycke groete aen v onsen lieuen
hroederen, & mededienaren in den eiiangelio des heren
daer in Frieslant, lesus met syn geest blyiie ewelyck by
V, Amen

In Amsterdam desen 16®" luly Anno 1610. stilo noiio.
by ons



Earliest English AnahaiHist Conifjregations 211

[A Letter, dated July 18, 1610, from the Waterlanders
in Leeuwarden (Friesland), stating their disapproval of the
proposed union with the Remnant of John Smyth's congre-
gation, whose baptism they term something unheard of, " een
noeijtt gehoerde sake".]'

Myn harte is zeer well aen den regenten In ysraell

de daer vriwillich zyn Onder den volke : Sed ne quid Nimis

Naer lieffelike groetenisse %rvde goeden genegentheit Onsers
harten zeer hieue ende wellbeminde Broederen ende mede
dietiaeren aen den Rike gods Lubbert Gerrijtzen samptt vwe
mede dienaeren wij Ondergescreuen mogen v[.] L[.] niet ont-
houden onse verwondernise otier v ijuerich ende driftich
schriuen aen ons gedaen int welke ghij heden vordertt onsen
antwoirdtt bennen — 14 — dagen oft namaels ons gerust te
dragen oiier de aleantije ofte verhandelinge van vereniginge
metten engelschen aldaer by v gehotiden ende voirgenomen etc
wij S3ni L[.] mannen otier dsake zeer bedacht, waerom v L
adiiijs van ons vvt vrieslantt soe driftich ende ijuerich vordertt
ende versochtt hoe well hett een geheel nyewe ende noeijtt
gehoerde sake is. de well behoerlyck maer datt alle Gemeeyiten
In Pruijsen als mede doer duijtslant ende all omme geseten
bekent waer gelyck v Lieue [?] Broederen noch well bekendtt sail
syn watt woorden ende beloften geschiett syn by ons In voerige
verhandelde saken niet meer nyewes sonde r vragaen den [?]
raadt va?i alien t hoiiden, watt opsichtt dese haestige t zamen-
lopinge ofte vereniginge deses volcx mett haer absurden werck [?]
standtt enc^e dienst by verscheiden Gemeenten als particiiliere
personen otier all raaken sail, Condtt ghij self L: Mannen aff
meten is niet nodich int breedste te extenderen, dan Cortelick
voir [voor] ons dochte hett well raaetzaem Onder correctie
In dese sake noch watt te vieren soe yuerich ende vierich niet
te wesen doen wenden vele meer alien mogeliken vlytt arbeit
ende nersticheit aen om de Riiyne schaden verdarff enc^e onder-
ganck der Gemeenten oiler den waterlandeschen vredemakinge

1 MS. B. 1363 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Professor
Dr Miiller's translation of this document is given in Dr B. Evans'
" The Early English Baptists ", VoL i., pp. 216-18.

14—2



212 Early Evglish Dissenters

oft verenigingc datt datt [sic] erst ouer cen side mochte gebracht
worden dien brandtt gelesschett d gemeenten gevredicht ende
wederom In rtiste ende stillicheit gebrocht [gebracht] soGde
ons een hartelike \Tuechde ende blijdtschap des harten syw,
verlaett toch so licht de oiide vriendcn niet met verkiesen der
Nyewen de soelen velichtt [?] noch well soe goett niet syn,
d vermeerderinge des rycx ende verbeteringe der kercken Cristi
is ons van harten lieff kendtt godtt d here, maer mett ver-
stroyinge der vrienden is niet te wenschen, dese schade doett
ons int Harte wee, v onmatigen ijuer heeft datt mede gewrochtt,
wij willen datt daer bij affcorten oft wij well dien angaende
vele meer hadden t zeggen Watt aengaett t versoeck om onsen
aduijs ende Proeiie de ghij begeert oiier de geconcipieerde -38.
gelooflfs articiilen ist vergeefs, d wile d selfde In gedriickte
boeken voir alle man aen den dach syn gebracht mogen wij ntt.
mett V een algemeyn[e ?] ordell van all man daer van ve?'wachten
verstaen daerom Impartinent int besunder va.n ons te vorderen



Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 17 of 30)