Copyright
Champlin Burrage.

The early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) online

. (page 19 of 30)
Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 19 of 30)
Font size
QR-code for this ebook


van ons, geen schriftelyck bcscheijt van v, 1, en hebben
gecregen, hoe onse schriften enrfe mondtlycke redenen, die
wy met tiwe boden gehadt hebben, by den tiwen geacht
waeren, dit wilt ons oock int goede afFnemen.
Wt v 1. schrijuen verstaen wij dat ghij van Ian Morton
met den synen geexcommuniceert, ofte wt haere ver-
gaderinge geworpen syt. De voornaemste oorsaecke sonde
syn V lieder gevoelen vande verdraechsaemheijt der
swacken, ofte cleen verstandigew in schriftfierlycke ver-
standen, die nochtans conscientie&s syn in alles dat sy
waerlyck weeten, en stil en vreedtsaen [sic] inde gemeinte
ayn. etc Dus is leedt geweest sulcx te hooren, en t'heeft
ons van herten misvallen. Wij wenschen die v lieden
verworpen hebben meerder wijsheijt; dat ghij lieden
verdtildelyck draecht alle de iniurien, die v om gemelder
saken otiervallen, die niet weynich verweest en syn, encte
noch niet op en hoUden, enc?e v v^laet op de oprechtichetjY
liwer herten, de goedtheyt Gwer saken, ende de beloften
godts, daer aen doet ghij soe Christenen betaemt, t'is ons
lyeff geweest te hooren, wij vermanen, bidden, en smeecken
V, blyeft op dien padt, vej-gelt geen qQaedt met qfiaedt,
lastert noch iniurieert niet weder, maer hoGdt v inde
voetpaden Christi, enrfe volcht het lydtsaem exempel der
heyligen, ende laet tiwe vrindelyckheyt, gedult, ende
lydtsaenheijt [sic] eenen yderen kenlyck worden, acht het
geringe met Paulo van eenen menschelycken dage geoor-
deelt te wesen 1. cor:4. hebt medelijdeii met sQlcker
lieden onverstant, ende draecht v in sulcke zee-stormen
nade woorden PaQli .1. cor:6. als Dienaers godts met



Earliest English Anabaptist Congregations 225

grote verdtildicheyt, met drtick, met noodt, met anxt. etc.
ende laet tiwe gebeden voor de gene, die v leedt doen, tot
godt opclimmen, nae d'exempel Christi, gedenckt dat ghij
mede onverstandich geweest zijt, ende mogelyck ymandt
te ontydt veroordelt hebt, dit doende sQldij v bewijsen
Christi bryeff te syn, met den vinger des leiiendigen Godts,
inde tafele?i fiwes [?uwer] herten geschreuen, ende tiwe
wysheyt, lydtsaemheyt, ende verdtildicheyt sal den onve?'-
standigen tot een licht, en beter gesicht dienen.
Dat ghy lieden veel middelen gebruijckt hebt om inde
eenicheyt met de gene, die v lieden wtgeworpen hebben,
te blytien, verblydt ons; want t'is Christelyck nae vrede
ende eenieheijt te staen, oft te iagen. De heylige geest
vermaent daer toe, wij beclagen dat ghij in desen te
ve7-geeffs gearbeijt hebt, enc^e dat ghij nii hopeloos zyt in
sulcke lofflycke saecke yet vruchtbaers wt te rechten, hebt
geen beroiiv van alien uwen arbeyt in deser saken ; want
t'sal in V taller tijt veroorsaken een goede conscientie, die
boiien alle schatten gaet ; maer inde gene, die v verdruckt
en ve?'smaedt hebben, droefFheijt en rotiwe, wanneer sy tot
beter kennisse siillen gecomen syn, t'welck wy wenschen
dat haest geschiede, eer den dach bij haer ondergae.
Ghy lieden wildet geerne v saken ten gerechte stellen voor
de Duijtsche enc^e engelsche Gemeente alhier, onpartijdich
wilden wy oock geerne v saken verhoren, ende affhandelen,
op dat de geschillen nedergeleijt[?], ende vrede mocht ge-
vonden werden. Maer hoe sal dat connen geschiede?^ also
lange als v partijen haer daertoe niet verstaen en willen ?
t'moet [?] godt opgedragen, en den tijt beuolen sijn.
Soe Ian Morton, oft ijmant vanden synen hyer tot ons
o&ercomt met vreedtlijeuender herten, ende geseggelycken
gemoede, t'sal ons lijeff syn, ende oft godt gaue dat sy by
ons op soe een wyse verschenen, soe mocht wat goedts door
haer comste veroorsaeckt worden: Soo hot oock op een
ander wijse geschiede, soe en hebt geen gedachten dat sy
lieden hier in onse gemeenten eenige beroerte sullen
aenrechten. onse broederschap is door ervarentheijt, ende
h^t aenmercke« vande menigerleije twisten, die de

B. II. 15



226 Early English Dissenters

twistige volcken ronts ora ons gehadt hebben, enrfe noch
dagelycx hebben, door het dertien van dese vreed-voedende
leere der ve^-drachsaemheyY, geleert geworden, hoe lyefflyck,
costelyck, en goedt het is, dat breeders eendrachtich
t'samen woonen, psalm 133. also dat wij door yemants
comste geen ve^-storinge onder den onsen en bevresen.
Oft wel de sendtbrijeff, die wij tiwe boden medegaiien, en
V lieden, gelyck ghij claecht, onthotiden wort, maer van
twee onser leeraren, namentlyck van Hans de ries en
Reynier Wybrantsen onderteeckent is, soe affirmeren wij
by desen dat den inhoude is het gemeen verstant, ende die
leere onder alle onse gemeenten, insonderhei;^ t'st&ck
vande verdraechsaemheijt, enc?e wort by ons alien gehoftden
als eenen sodanigen artickel, die wij met vreGchden
omhelsen, also de sel&e is een vande bysonderste oorsaken
vande vrede ende eenicheyt, oft t'samen-houdinge onser
gemeenten. Soe Ian Morton, ofte ymant vanden synen
anders seijt, dat moeten wij lyden, ende Christelyck
verdragen. Maer tot ons comende salt inde ondersoeckinge,
gelyck als wij geschreuen hebben, ende hijer in noch
schrijuen, beuonden worden, enrfe niet anders. daerom en
hebben wij geen vreese voor syne, ofte eens anders comste,
als oft wij soQden sorgen, dat ymant onder onse gemeen-
schap, door sGlcken middel, soGde vande vreedtlijetientheijt
affgeleijt worden

Nochtans en sal v 1, niet ve^'staen dat wij de verdraech-
saemheijt onbepaelt drijtien, als oft wij alle onverstanden
hoe groot, oft hoedanich die wesen mochten, onder ons
plaetse soGden giinnen, 6 neen. Maer wij bepalen die
met de heylige schrifture, en proeGense met alle wijsheijt.
Wij verstaen dat v. 1. een genoegen hebt aen de oorsaken
by ons gesteet, waerom wij aen onse Magistraten naer v. 1.
begeren niet gestippliceert en hebben, dat laten wij ons
welgevallen.

Gelyck ons dan mode behaecht t'gene v 1 vande eerste
scheGringe hebt geschreQen, te weten, dat ghij siet dat de
affgescheurdo schult hebben, om dat sy haer aen een
waere Gemeente niet gegeQen en hebben, maer onordentlyck



Earliest English Anabaptist Congregations 227

een van seluen opgerecht, en secten gemaeckt, oock dat sy
de censure Christi raisbruijckt hebben. etc. Also v. 1. door
godts genade soe veele verlicht syt, dat ghij de gemelde
gebreecken siet en kent soe bidden ende ve?'manen wy v,
dat ghij neerstich toesiet, v kennisse wysselyck beleeft,
ende sulcker lieden onwyse drijuinge tot geener tyt niet
gelyck en wort. Wy hebben haer lieden int begin der
scheiiringe genoechsaem gewaerschout, ende sulcke onge-
ordineertheijt affgeraden, ende tot lydtsaemheyt ende ver-
draechsaemheyt vermaent, maer onse redenen en waren by
haer niet ontfanghbaer, tot onsen leedtwesen.
Geeme hebben wij in v schrij&en gelesen, dat ghij niet en
syt van dat gevoelen als noodtwendich achtende alle eerste
dach inde weecke broodt te breecken, maer laten sQlcx in
der gemeenten vrijheijt, alst gelegen zij, gelyck ghij lieden
oock seltie oefFent.

Wt de woorden, gelyck ghij oock selue oeffent, verstaen
wij dat ghij affgesonderde het broot des heeren onder
malcanderen breeckt, ofte het Sacrament des .h. atlontmaels
met den anderen houdt. Soe wij dit recht verstaen, soe
connen wij niet saen oft ghij doet soe doende t'selue dat
ghij in andere berispt, te weten, dat ghij lieden, eer ghij v
aen een waere gemeente hebt gegeuen, ende door de selue
in Christlycke ordeninge gestelt syt, een nieuwe gemeente
oprecht, en valt also int oordeel uwer partijen. Ende oft
wij V. 1 niet te gebieden en hebben, soe vermanen en
raden wij v alien, in sulcke kercklycke saken stil te hotiden,
tot breeder onderhandelinge, op dat alles onder v lieden or-
dentlyck geschiede, ende een schriftuerlyck aensien hebbe,
Voor den aenvangk uwer scheuringe was v lieder gevoelen
dat een particulier broeder, sonder der gemeenten beroe-
pinge, mocht de Sacramenten. wtdeijlen, als mede dat het
niet geoorloft was, in tyde der v^rvolginge in een ander
landt te vluchten, ende aldaer te wonen, wij souden geeme
verstaen, oft hijer in bij v lieden veranderinge is, oft dat
ghij noch staet inde selue meyninge.

Doen uwe boden hier waren, ende wy mondtlyck met haer
spraken, ve7*claerden wij haer dat den strijdt artickcl vande

15—2



228 Early Enf/Ush Dissenters

hercomst des vleeschs Christi by ons gehotiden werde
verdragelyck inden genen, die Chmti menscheijt niet en
versaekten, maer hem beleden warachtich mensche te
wesen ; maer soe ymant dat soe verre wilde trecken, als
oft wij oock verdragelyck hielden Christi godtheijt te
versaken, oft te lochenen dat Christlis waere godt zij, die
sonde ons niet wel, maer qtialijcken verstaen hebben.
Daerom sal v. 1. belietten ons te ontdecken, hoe wij de
woorden in v schrij&en verstaen stillen, te weten, dese : wij
en binden niemant te verstaen ofte vatten van Christo, als
wy van hem verstaen als sommige oft andere doen, maer
verdragen malcanderen etc. geerne wilden wy weeten oft
dit alleen geseijt sy vande hercomst des vleeschs Christi,
oft dat daer onder oock begrepen wort d'artickel vander
godtheyt Christi. ende dat ghij lieden oock verdragelyck
hoGdt, en onder v verdraecht, de gene de godtheijt Christi
versaecken, oft Christum niet en bekennen warachtich
godt te syn inden vader, en met den vader, ende den .h.
geest. v. 1. sal belieQen hier van ons toe te schrijtien Qwe
rechte meyninge ende insien.

Int stack vanden eedt, ende het ampt der o&erheijt schrijeff
v. 1. dat sommige met ons syn, enc^ andere niet. v. 1. sal
ons beliefien te berechten, oft de gene, die met ons in
beijde artickele^i niet en stemmen, wt lyeflfden tot der
gemeenten vrede ende stichtinge, haer wel wilden ont-
hoiiden om haer gevoelen te beleuen, oft dat wanneer sy
gevordert werden, insonderheyt tot het gebrftijck der
wapenen, haer verstant sotiden beleiien willen. wy achtent
noodtwendich hier van te hebben waere wetenschap en
kennisse.

Dat de andere artickelen in onse confessie gemelt, by v
alien voor Christelyck worden gehouden, ende daer door
bekent ontfangen te hebben veel geestlycke verlichtinge,
daer ouer dancken wij den lieuen godt, die den oorspronck
ende aenvanger is alles goedes, ende van wijen alle goede,
volmaeckte gauen affvloijen. wij bidden hem dat hij, tot
syner eeren ende uwer aller heijl, v wil genade cracht, en
gaGen geuen tot volcomen toeneminge, ende opwassinge



Earliest English Anabaptist Congregations 229

inde aengevangen kennisse der waerheijt, hotidt oock
gelyckmoedich aen in een heijlich le&en, met smeecken en
bidden tot den alderhoochstew, gedenckt dat hij getrotiv is,
die syn beloften in v vervullen, iae enrfe amen maken sal.
Met vre&chden en blydtschappen hebben wij verstaen
iiwer aller heijlich voornemen om in onse broederschap
aengenomen te worden, enc^e sichtelyck te vereenigen met
onse gemeenten. wij syn daertoe oock wilvaerdich, ende
des voornemens om t'selue met godes hulpe in goeder
ordeninge te volstrecken, nae dat wij tiwe antwoorde op
desen stillen ontfangen, en^e verstaen hebben dat wij
sodanige gelyckheijt hebben inde kennisse der waerheijt,
daer wt wij vertrotiwen mogen vreedtsaem, als Christenen
toecomt, met malcanderen te mogen leuen.
Van vwe opponenten en hebben wij geen schrijuen noch
clachten, tot v lieder nadeel ontfangen. Soo ons nae
desen yet behandicht wort, soe sullen wij ons, als on-
partydige toecomt, daer in hoiiden en vinden laten.
Wij ve7-staen dat de gelden, die wij tiwe boden behandicht
hebben, wel syn bestelt, gelyck wij tiwe boden sonder
eenich achterdencken toebetrotit hebben.
Aldus geantwoort hebbende op v. 1. aengenaem schrijtien
slfiijten wij desen, en stillen tiwe bescheijden weder ant-
woorde met ve/'langen verwachten. de genade onses heeren
lesii Christi zy otier v alien. Amen.

In Amstelredam desen [blank space] May Anno 1624. onder-
teeckent met consent ende welgevallen der leraren ende
Dienaren der dtiijtscher ende engelscher Gemeenten lesii
Christi aldaer, by ons

[A Letter from Elias Tookey and his Congregation at
London to the Dutch and English united (Waterland) Church
at Amsterdam, dated June 3, 1624, in answer to the preceding
communication, and expressing the hope that they may be
received into the membership of that Church, etc.]^

' MS. B. 1368 in the Mennonite Archives, Amsterdam. Professor
Dr Mailer's translation of this document is given in Dr B. Evans' "The
Early English Baptists", Vol. ii., pp. 21-4.



230 Early English Dissenters

Seer diere vrienden tot ons, weetet, dat wy ontvangen hebben
vwe graue ende gratieus antwoord : het welke onsen alder
sielen groote vreuchde veroorssiect, want ghy hebt onser herten
bequaemlich toe ghesproken daerin : hat [het] selue dat
Godt doet, deur het licht des leuens Christum nae den
gheest ende op het ontvancke van vwen brief (daer wesende
een trouwe bode ghereet) wy versaraelde terstont beyde te
lesen ende ouerleggen wat besceyt [?] aen v. 1. te seynden :
deur wiens snelle afsceydt, wy sijn veroorsaect gheworden alle
vwen wijse schriften ouer te scricken : maer het gheen alleen,
het welke v. 1. van onse begeert, dat wy onsen ghevoelen daer
van scrijuen sonde.

1. Eerstelich wy mercken, dat ghy ons acht ghefaljeert te hebben,
int breaking des broodts ofte het ontvancke des nacht-maels
onder maleanderen sedert onsen w'^werpinghe : etc ~ tot den
welke, wy antwoorden, nae dien dat daer gheen waere voor-
gaende ghemeenten waren, by wien wy ons by ghevoeght
mochte hebben onder een voile order te comen wy hebben dus
ghesinte gheweest, dat in sulke saecken, een gheemeente
mochte die Sacramenten ghebruicken : maer wy willen noch
onthouden (ghelijck ghy ons radet) tot dat wy hooren van v
wederom : hopende die scrifte/i beter gheopent te hebben tot
ons by v. 1. in desen stucke

Wy staen noc ghesint, dat een particuliere broeder mocht die
^' Sacramenten bedienen wanneer die ghemeente hem daer toe
roept, al is hy niet int officie van den pastoorscap : met desen
proviso dat die ghemeente gheen officiers en hebt, maer heeft
sy, dan houden wy dat een particuliere broeder gheensins doen
macht : maer in desen wy sullen willich weesen te leeren /
waerin wy faljeeren.



3.



4.



Wy houden het niet ongheorloft, int tydt der vervolginge te
vluchten in een ander landt daer te woonen, ende soramighe
onder ons hebben noyet so ghehouden.

Wy verstaen dat die heylige ende vreedsame leeringe der
verdraeginge niet misbruickt en wort, hoe well sommige die



Earliest English Anabaptist Congregations 231

still sijn, in die ghemeente blijuen : die als noch niet well en
weeten, wat van Christi godheyt te begrijpen : so sy [?] salich-
heyt alleen deur hem houden, ende in het gheen, waer toe sy
ghecomen sijn, oprecht blijuen : deur welke vruchten der
oprechticheyt wy verstaen, dat Christi Godheyt, hem selue in
haer toont : welke ons versekert, dat sy Gods eygene sijn, hoe
well sy als noch in het vernunft ende cerebro [?], dien verholent-
heyi; of mysterie niet becoomen connen: maer ist dat eenighe die
gheemeen verstant des ghemeents herein \s%c\ opponeren, ofte in
eenighe andere stucken daer een onrustich eende domineerende
gheest, wy houden dat sodanige niet te verdragen worden :
maer om haerder onrusticheyt, ende om dat sy soecken [?] ouer
anderen te hersscen, vermijdt hooren te weesen.

Veerder [?] wy laeten v. 1. weeten, dat daer gheen onder ons sijn
die den Godheyt Christi versaken : maer daer sijn 2 of 3 onder
ons die in haer seluen een weynech anders van ghevoelen, als
wy int generael doen, nochtans all comt op een in het leste :
als wy het verstaen. die generael vatten, dat sijn Godhe3rt
bestaet in den oneyndelich klont alias massa ofte onbegrijpelieh
substantie der goddelich natuer alleen : die andere vatten, het
gheen te wesen all dat w'^vluyt natuerlich (als die licht van
den Sonne) w* dien oneyndelich substantie, ende dat desen w'-
vloet bestaet in veel particulieren : als een lichaem bestaet in
veele lyden : euen so is Christus 1 Cor: 12. 12 ver. ende het is
goddeliche cracht, wijsheyt, ghenade, gherechticheyt etc ~ wien
God w*ghesonden heeft beyde die wereld te maken : ende den
mensch ghevallen sijnde te versoenen : dese int corte is het
gescill in het vernunft [?], aengaende die Godheyt Christi :
ende sullen wy malkanderen ordeelen om desen ghevoeltingen :
het sy veer maer in dien wy eenige sien van onser ghemeente
Christum te cruiscigen of crucificeren, ofte die goddelich natuer
waer van sy deelaehtich sijn, deur die bedroch der sonden : om
desen oordeelen wy, om dat wy sakerlich weten dat die woort
Gods sulken alrede gheordeelt heeft . in dese oock wy sijn
ghewillich te hooren met alder snellheyt, wat God v. 1. hierin
kundich [?] gheiuacht heeft : ende laeten het tot vwen discrete
consideratie.



232 Early Enr/lish Dmenters

Een eedt, wort ons niet dickwills voorghestelt, ende sommige
wy mogen weygeren, sonder veel scult ofte scaede: nochtans
het weygeringe van sommige eedt in onsen land, willen brengen
beyde scult ende scade : als of wy weigeren sonde den eedt der
trouwheyt aen onsen konine : wy souden gheheeten wesen
verraders, ende wilde sy het w'^terste extremiteyt ghebruicken :
sy mochten tegen ons procederen als tegen verraders : waer
deur wy vallen int' pericell haerder wett : ende oock die heylige
waerheyt, welke wy belyden, sonde wesen door boose mensken
quaed gheacht, ende wy ghehouden als commerlich ofte onrustich
persoonen in een stadt, om niet te doen, het gheen, dat wy
versekert sijn, dat wy doen raogen sonder sonde in sodanich
eenen saecke a[l ?]s dese is : wy begeeren van v. 1. te weeten
welke V. 1. ordeelt het slimste te wesen : te weten desen eedt
te nemen ofte te weigeren : oock ofte het so vallen sonde, doet
sommige deur nood-dranck sonde ghebracht werden te nemen,
ofte het door vreede verdragen mochte werden : wederom in
onse landt sonde wy desen eedt weigeren, wy konde niet vrye
borgers ghemackt worden binnen onse steden, noch op eenige
tydt comen w' onsen landt, het sy om traffique te doen om den
cost te crijgen, of te vlieden van vervolginge om der conscientie
wille: nochtans willen wy myden desen ende alle andere so veel
onsen vermogen aengaet, nu, ende euwelich

^ Aengaende magistratie, ende waepenen of crijch-handell, wy
willen in gheender manier aenveerden ofte ondernemen :
sommige van conscientie, ende die reste om der vreede wille
euwelich.

Aldus hebben wy int corde gheantwoort tot vwen begeerten,
niet hebbende tydt te scrijuen yet breeder op desen tydt, ende
ofte wy hadde, nochtans konde wy v. 1. niet vorderen : want wy
hopen dat ghy zijt in, ofte nae by den vullheyt der vreuchte [?],
ofte stant der volkomentheyt, in dien manier, dat wy sien ende
gheloouen: maer als noch veer te corte zijn: maer wy willen niet
ophouden to bidden, dat die gheen die desen werke begont [?]
heeft het sy in v. 1. ofte in ons mochte het volbrengen tot den
dach lesu [?] Christi toe in onse beyde wy alle groeten v herte-
lich in den Heere : genade sy met alien Amen.



Earliest English Anabaptist Congregations 233

Desgelijcks wy bidden v. 1. in dien ghy ons in v. 1. ghemeenscap
ontvangen kont laet het v belieuen; te scrijuen sommighe
woorden aen Ian [lohn] Morton ende sijnen vrienden, streckende
to[e ?] vreede ende order : het sal oock vervordert worden so
veel ons vermocht : ende sommighe die met hem houden, sijn
well ghereet & will-veerdich om sulken vreede, als den stucke
der verdraegsaemheyt ender order te omhelsen. Daer sijn
twee (die aen sijnen kant waren) ghevallen op personael
successie van den tydt der Apostelen: ende wilden gheerne
weeten, ofte eenighe die nu staen waere gheconstitueerde
ghemeenten konnen seggen, dat sy haeren afcomste hadde, van
hand tot hand, van den tydt der Apostelen af. ende ist saeck,
dat dese niet gheprobeert can werden : dan woude sy gheerne
hooren van den opstandinghe of oprijsinghe der alder oudtste
dat nu sy: ende op watt manier: ende of v. 1. die gheene zijt:
ofte van hun. sy sijn goede volke, ende begeeren God te
behagen, ende te leuen in een waere order : daerom, laet hat
[het] v belieuen, te doen wat v. 1. kont om haer te vreede
te stellen.

lunij 3. 1624, V, 1. vrienden alleen, in, ende om die heylige
van London. waerheyt, ende hemelsche Leeuen :

Elias Tookey ende die andere.

[A Letter, dated Nov. 12, 1626, from the Five Early English
Anabaptist Congregations at London, Lincoln, Sarum, Coventry,
and Tiverton, to Hans de Ries, Reinier Wybrantsz., and their
Congregations in Holland, expressing the wish that they might
be united with them in one religious communion.]'

Dilectis nostris amicis Hans de Reys et Reynero wybran-
sono atqwe ecclesijs ex quibus sunt, simul ac Q\im omnibus
alijs Ministris et ecclesijs in eadem via cnm illis ambu-
lantibus remanentibus in Hollandia, atque illis partibus :
Ecclesiae lesu Christi, quae in Anglia sunt, habitantes
Londini, Lincolnise, Sarum, Couentrise, ac Tyuertonise,

^ MS. B. 1372 in the Mennonite Archives, Ani-sterdam. Professor
Dr Miiller's translation of this letter is given in Dr B. Evans' " The Early
English Baptists ", Vol. ll., pp. 26-30.



234 Early English Dissenters

mittunt salutem ex c(5rde optantes cunctas vobis multi-
plicari gratias a deo patre per Dorainu?/! lesuni Christum

Dilecti Amici, post salutationes ex corde optantes vestram
assiduam prosperitatem ac salutew, eh quod Dominum
lesum Christu7/i ac illius benedictam veritatew diligitis ;
cuius gratia, nos ouines eundew dominu7Ai lesum, ac
veritatem eius vobiscu7?i diligentes, decet, omnihiis modis
conari vnanimes [sic] esse, cum omnibus quibuscunqwe, et in
vna cumunione ac societate secu7M ambulare. ideo persuasi
sumus nos in hoc deo gratos fore, nempe in tarn bono
laudabiliqiie opere, vnde bonum domi'ni populo redundet
ad adiuvanduw ac stabiliendum eos in veritate : porro cum
antehac plurimum vobiscuv/i vnionem pacemqtte peractam
fore a nobis et cupiuimus et qusesiuimus, quorum primi
ac praecipui viri nunc mortui sunt ac cum domino re-
quiescunt; nos igitur qui relinquimur, eodem desiderio
affecti promovewdi Dei gloriam, ac populi sui bonum, nunc
denuo idem suscepimus [?], quamobrem hos duos nostroa
dilectos amicos ac fratres, homi;ies a nobis approbatos ob
illorum constantiam ac fidelitatem pro causa christi in
patiendo constanter, longam ac tediosam incarcerationem,
ad vastationem et pene ilIoru7?i ruinam qui vobis nostra?/!
mentem declarabunt, ad vos misimus: (si necesse sit) prajter
quod vobis in hoc scripto nostro patefecimus. /

Quod ad articulos vestras fidei attinet, quos mundo excusos
patefecistis [?], tanqua?n fidem vestrum omnium : (praecipue
in fundamento) ante hac ad nos a vobis missos, nos sedulo
legimus, et considerauimus [?], et cum alta et indissimulata
laude Deo omnipotenti, sanctum nomen suum magnificamus
eo quod differentiae inter nos non sunt maiores : et quod
principia Christi, tam pure a vobis agnoscuntur : attamen
ad vos intellectual nostrum in quibusdam, in quibus aliquid
invicem differre videamur, scripsimus : quibus tameri rect^
intellectis vtrimqwe, nihil differre videatur. idcirco vos
oramus, ad nos vestras mentes per hos legatos nostros
conscriptas mittere, ac eatiam [?] hos nuncios nostros
verbatim certiores reddere. /



Earliest English Anabaptist Congregations 235

1. De differentijs igitur nos dicimus tanquam vos scripsistis,
vnum agnoscentem Christum Deum ac hominem in vna
persona, secundum vestrum articuluw octauum, quamvis
ignoret an substantias a Maria sumpserat, an non ; et nee
opponit nee contendit aduersus fidem alioruw, in re ilia
hunc recipi, manere ac tolerari posse in societate fidelium
sine reiectione seu conde7?inatione

2. De iureiurando nos nullam videmus discrepantiam, cum
informati sumus ac partim noscimus vos legitimum tenere,
veretatem loqui coram Magistratu seu quocunqwe, et super
iustam occasionem Dei reuerendum nomen ad testimonium
sumere, verum esse; secundum scripturas has Ro: 1. 9.
2 Cor: 1. 2. 3. phill: 1. 8. et ali^s fas esse iurare non
teneraus omnino secundum has scripturas, matt: 5. 34.
lam: 5. 12.

3: Oblata iusta occasione impedimenti, affirmamus csenam
dominicam omitti posse donee tollantur impedimenta : aut
aliter non audemus omittere quoque die sabbati quum
convenimus ad prsestandum csetera Dei publici Ministerij :
cuw exemplum [?] Ecclesiarum Dei habemus approbantium
nos hac in re hocque tam pretiosam esse nostras spiritualis
consolationis, ac vnionis cum christo, et mutu6, et coniunc-
tionis invic[e]m partem : quam vllam aliam Dei ministerij
partem: aut aliter cum volumus, faciamus semel in .7. annis
si velimus : et tunc cur non reliquae partes publicse re-
ligionis, quae eiusmodi sunt cxxm hoc, tam diu etiam
deferantur. /

4. Ministrationem sanctorum sacramentorum inseperatim cwm



Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 19 of 30)