Copyright
Champlin Burrage.

The early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) online

. (page 21 of 30)
Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 21 of 30)
Font size
QR-code for this ebook


sijnder ooghen te brenghen in sijn heylichdom sodanighe
onbesnijden persoonen, ende gheen plaets ofte volk hem
gheestelicken ofifenhanden aenghenaem deur les: Chr: op
te offeren. ende dus met dancksegginghe voor v. 1. liefde
biddende den Heere tot een vergeldinghe des selue v te
bewaren ende vermeerderen in waere liefde ende ijever
tot den heerlike Evangelic onses heeren ende salichmaker
lesu Christi dat ghy deur hem mach ghenieten die ouer-
vloedighe gaven sijns h: gheest, tot vwer heylichmakinghe
in dese leven, ende verheerlichinghe in het toecomende
leven : die welke die geuer van alle goede gaven gheve



248 Early Engliah Dissenters

V ende on8 ende alle die den Heere lesum liefhebben.
Amen, ende dus met onse groetenisse saer vriendelich aen

V ende alle liefhebbers der waerheyt, wie [wy] bevelen v des
Heeren bescherminghe ende leydinghe wiens vrede segen-
inghen sy met v euwichlich : (bidden wy) Amen

Lincolne Septem: 5. 1630.

V ongheveynsde liefhebbers in die Heere, die broederen
daer woonachtich.

w* ghecopieert Maij 31, ende lunij primo 1631.
deur V. 1. Dienstwillighen breeder :

Swithune Gryndall.

[A Letter written by James Toppe and Israel, his wife, of
the early English Anabaptist Congregation at Tiverton, to Hans
de Ries in answer to a letter of his dated Sept. 13, 1630.]'

V.l, vriendelick acceptatie mijns brief, ende sorghvuldicheyt
om den selue te voldoen heef my op desen tijdt occasie ghe-
geuen tot v mijn danckbaerheyt te bewijsen, van weghen v.l.
goede regarde neffens my ende alle anderen hier, hiefhebbera
der waerheyt het welke is in Chr: lesu onsen heere. dese daerom
connen ghetuighen, dat Ick ontvanghen heb v.l. vriendelicke
brief ghedateert September 13. 1630. waer in ghy begeert, als
ghy seyt, met ongheveynsder herte, die ijever godes ende sijnder
waerheyt, het welke wy desgelijx met ongheveynsder herten
ernstelich begeeren ende om strijden: maer dit moeten wy weten
dat onsen ijever moet wesen nae kennisse, ende aenghesteken
met het vijer van hemel, ofte anders sonde het worden dwaese
ontsinnicheyt, meerder dan ijever : als wy meughen sien deur
droevich exempell aen het loodtsche volk, die daer hadden
volgens den ghetuighenisse des Apostells die ijever godes maer
niet nae kennis, deur het welke sy waren so onwetentlich
rasende dat sy die Messiah selue kruisde, die sy .so lang ende

' MS. B. 1377 in the Mennonite Archives, Amsterdam. This letter ia
undated but it was translated from Engli.sh into Dutch on June 5, 1631.
Professor Dr Muller's English translation of this Dutch copy is given in
Dr B. Evan.V "The Early English Baptists", Vol. li., pp. 44-51.



Earliest English Anabaptist Congregatio7is 249

so seer waren verwachtende, ende hoopte dat hy Israel soude
verlossen Luc: 24. 21. ende daerom wy vrijelich met v bekennen
dat wy deur onwetentheyt dickwills meiighen dolen jae doolen
int volbrenghen van het ghene dat wy behoren te doen van
weghen kennis, doende menich mael dinghen te haestelich ofte
all te traeghelich het ghene dat wy anders hadden behooren te
doen : nochtans die Heere in sijn woort ons klaerlich toont
sijnder wille, wat wy behooren te doen ende oock raochte doen
so die schult op ons selue niet en laghe : Niet te min hopen
wy dat God ons ghenadich sal worden ende onsen swackheyt
ende onvolcomentheyt, (noch het ghene dat wy des weghen
misdoen), niet toe rekenen wille, wy dagelix strijdende sulks
in ons selue te verbeteren, ende van perfectie tot perfectie te
groeyen : maer indien wy onsen eighen willen soude soecken
te doen, ende ons te vreden stellen met den ghemeene custuyme
ende practijcke van anderen die wy beminnen etc. dan mochten
wy niet verwachten eenighe meerder openbaringhe van Godes
wille tot ons, noch eenighe ghenade van sijn handen. Nu tot
V antwoort op mijnen brief, waer in ghy seyt, die oorsaeck
waerom dat ghy lijdet ofte draeght een broeder nae ver-
maninghe, die daer hoorde een predicatie in England is dese
(als ghy seght) om dat ghy niet en derft, sijn verstant wesende
dat hy mocht hooren, ende deur het hooren ghesticht sijn van
een anders ghesint, leueren sodanighen eenen ouer tot Satan :
om dat den daet des hooren niet simpelich quaedt ofte vleesch-
elich sy, maer die leeringhe ofte persoon welke ghy seght
mach ghedisputable [sic] zijn (ofte twijfellachtich) etc. in welke
woorden van vwen, daer sijn 2 redenen : die eerste is seght ghy
dat sijn verstant was dat hy sulks doen mochte, ende sulks doende
ghebouwt zijn van een teghen ghesinte persoon : die tweede
(seght ghy) om dat die bloote daet van hooren is niet simpelich
quaedt ofte vleeschelich. Tot den eerste wy segghen, can die
bloote verstant van een broeder jae al ware het van den alder-
heylichste heyliche die hier oyet leefde zijn een goede regell,
voor sijn eighen ofte anderen directie in godes diensteT sender
eenighe verseekaringhe w' Godes woort^ wy meynen vastelich,
dat ghy also niet en houdet, want dat ware te maken een
privaet verstant des sterffelicken mensche van ghelijcke waer-



250 Ear} If Englhh Dissenters

die of valeur met den heilighe schrift, welke soude niet beter
woixien als lasteringhe ofte blasphemie : wat boosheyt is daer
indien een mensch sijn privaet oordeel ware die regel, die men
niet toe laten ende excuseren soude deur een schijnsell ofte
andere van goedt^ als die vwen te gaen hooren eenen valsche
propheet (want so oordeelt ghy van haer ofte anders waerom
noemt ghy se die teghenghesinte) om opghebouwt te worden.
wy hebben sommighe hier die het gheoorloft houden te gaen
hooren eenen valsche propheet, maer niet om eenighe loflfe ofte
eer tot God te brenghen, noch goedt tot die menschen, tis
gheseyt dat sulks boosheyt ware te gaen om eenighe sodanighe
ejmdt: maer die vwen houden het gheoorloft te gaen hooren
tot opbouwinghe : can een founteyne seyt S'' lacobus whverpen
soete water ende bitter mede, niet meer (meughen wy vrie-
moedelich segghen [)] can een valsche propheet stichten ofte
opbouwen Christi ghemeente ofte eenighe lidtmaet daer van.
want als die waere propheten Christi, stichten ende opbouwen
het ghemeente Christi, desgelijcks doen die valsche propheten
het kerke Antichristi ofte sijn rijckdom stichten ofte opbouwen:
sy connen niet te samen ghevoeght zijn in des Heeren werke
tot opbouwinghe sijnder ghemeente niet meer jae veel min dan
die heydenen Esra 4. conde ghevoeght worden met die looden
int opbouwinghe van die materiael tempell, alleen Godes volk
die looden mosten opbouwen dien materiael tempell doen,
desghelijx nu, alien des Heeren propheten ofte volk die van
hem ghesonden sijn hebbende haer beroepinghe van haer
Meester Chr: les: bouwen op sijn gheestelicke tempell nu :
simon Magus noch gheen ander valsche propheet wie hy sy,
heeft eenighe deel ofte part in dese werke : wy sijn vermaent
deur S' lude ons op te bouwen in onse heylighe ghelooue :
maer indien wy by die teghen ghesinte soude gaen om op-
bouwinghe wy mochten draghen des Heeren strafFe tot die
looden, daer hy seyt dat sy versaken hadden den founteyn des
levendich water ende haer putten ghemaeckt die gheen water
conde houden, den gheheele loop der schrifte is teghen alle
sodanighe Balaamitische trinckende: so die religie die ghy
belijdet waerachtich sy, dan die religie die den teghen ghesinte
belijdet moet imraers valsche ziju dese reden will v leeren.



Earliest English Anabaptist Congregations 251

Nu tot den tweede, dat die daedt des hooren niet simpelich
quaedt sy, ofte vleyschelich etc. wy segghen indien ghy meynt
die actie van hooren' een valsche propheet, ofte propheten
predikende ofte biddende w* craeht van sijnder gheestelicke
beroepinghe, (ghelijck het scijnt dat ghy doet) want anders
wy achten dat ghy niet lochenen will, maer dat men sondighen
mach int hooren, so well als int sien ofte spreken etc. dan
segghen wy dat alle sodanighe hooren quaedt sy ende vleysch-
elich, niet wesende van het gheest Godes, noch bevestight
deur sijn woort, alse dese plaetsen der schrifture proberen
sullen: ler: 23. 16. daer die Heere radet sijn volke segghende
hoort niet die woorden der propheten die daer propheteren
ende leeren v Idellheyt etc. ende Hos: 4: 15. comt niet tot
Gilgal, noch [?] gaet niet tot Beth*haven : in den eene sijn sy
verboden te hooren met den w'^wendighen oore, ende in den
anderen niet so veel als te comen tot den plaets der valscher
God-dienst om haer te hooren ofte besien : ende die stemme
van hemel Math: 17. 5. seyt dese is mijn beminde in wien Ick
een wellbehaghen heb, hoort hem: ende loh: 10 mijn scapen
hooren mijn stemme, maer eenen vreemdelinch willen sy niet
hooren : ende van die ghene die Chr: w^^stierde, hy seydt die v
hoort, hoort my, maer van die teghenghesinte seyt hy nergens
80 : Daerom wy besluiten, indien Godes volke verboden wort te
hooren die predicatien, ghebet ofte ghebieden der valsche pro-
pheten als dese schrifturen ende veele meer willen betuighen :
dan segghen wy dat het int gheheel ongheoorloft sy die schapen
Christi te hooren der vreemdelinghen stemme, vemamentlich
tot die tijdt, plaets, ende vergaderinghe der ghenen die daer
vergadert sijn in die name Christi : maer ghy seght dat hy het
doet w*" gheloove in hem selue, oh sluit v ooghen niet toe, wy
bidden v, wat ghelooue can hy hebben, wanneer dat gheen
woordt des gheloofs sy daer voor in het gheheel boecke Godes
te weten voor sodanighe een oefifeninghe : want die H. gheest
seyt dat ghelooue compt van hooren, & hooren van het woordt
godes: nu hy heeft gheen woort Godes om dese sijn gheloof
ende daerom heeft hy gheen gheloove daer in : ende het ghene
dat niet van gheloove sy is sonde : ende dat niet alleen, of hy
niet en blijfde in het oeffeninghe van desen quaedt, want so



252 Earhj English Dissenters

ghy selue acht het, anders waerom afradet ghy hem van sulks^
wilt ghy een breeder afraden om yet anders als sonde, het welke
hooren eens ghedaen hebbende, het wort hem sonde, ghelijck
als wy probeert hebben : endc indien hy gheen boete en doet,
verniaont zijnde den 1/2, & 3 mael nae die ordentelich regell
van onsen Meester Chr: les: die eenighe wett-gever sijnder
ghemeente laet hem v wesen als een heyden etc. maer indien
hy boete doet vergheeft hem, anders niet : dese is het wett
Chxisti het welke wie niet gheoorsamen willen, sijn niet waerdich
die name der Christenen, want niemant is een Christen als die
sijnder wetten ende gheboden subject sy ende onderdanich.
want als niemant can ghenoemt sijn des koninck ondersate, die
sijn rechvaerdighe [sic\ wetten niet ghehoorsamen will : so oock
in Chr: gheestelicke coninckrijck daer sijn wetten ghanschelich
gherechtich sijn, die welke wij [?hij] niet.en ghehoorsamet can
niet Christo toebehooren, ende so hy hem niet toe behoort, dan
can hy het gheest Christi niet hebben, ende hebbende niet het
gheest Chr: tis sonder questie dat hy ofte sy selue ende haer
leeringhen syn quaed ende vleeschelich, beyde propheten ende
volke wie sy sijn die andere ofte teghen ghesint sijn die
waerachtich professie Christi : maer ghy acht het bequaem
hem te draghen deur lang-moedicheyt etc. jae den Heere te
bidden voor sijn verlichtinghe etc. als in v.l. duitsche broederen
brief: wy stemnien dat toe met v.l. dat wy met sodanighen
eene moeten handelen. als met eenen breeder, ende hem niet
achten als een vyandt die gheheele tijdt dat hy onder ver-
maninghe sy, maer dit wilden wy van v.l. bidden in v.l. naeste
schrijvens to toonen hoe lang men eenen broeder draghen sal
in sijn sonde, het sy altoos ofte tot dat hy vriendelich vermaent
heeft gheweest den 1, 2, & 3, mael, ofte tot wat respijt des
tijdts. van weghen God ghevende die menschen tijdt tot boete
als hy dede lesabell : tis waer die Heere gheeft som wijlen
die menschen eenen langhe tijdt des boets, sommighe 60 ofte
SOjaeren, jae den gheheele tijdt haerder leven : maer hy heeft
sijn ghemeente ghepaelt met die 3 vermaninghe, ende so hy
dan gheen boete en doet laet hem dy worden als een heyden
etc. ende nochtans is hy deur dese niet berooft van alle mid-
delen des boets, maer dese is het leste remedie die die kerk



Earliest English AnabajHist Congregations 253

ouer hem te ghebruicken heefb tot boetvaerdicheyt, als alle
vermaninghen hem niet dienen will : do dat ghy sien meught
dat Chr: sijn ghemeente eenen tijdt ghestelt heeffc, welke die
ghemeente niet verby can gaen : desghelijcks woude Ick v
bidden te toonen waer die Apostelen ghedooghen hebben lang
(als ghy seght) grooter sonden Ick can sulks niet ghedencken
dat Ick het oyet ghelesen heb dat die Apostelen ofte eenighe
van die eerste kerk ghedooghen hebben eenighe broeder bouen
die ghesette tijdt van onsen salichmaker a[l]s te voren gheseyt
is. Ende waer als ghy seyt in v.l. brief dat die schrifture die
Ick allegeerde van die ghemeente tot Ephesus. Apoca: 2. 2. my
niet en diende, Ick moet hersegghen dat het my dient, want
hoe cont ghy het daer toe binden te we ten van quaede leeraeren,
wanneer die woorden sijn generael, ende dat ghy contse niet
draghen die daer boose sijn, ende particulier ende hebtse onder-
socht die daer segghen dat sy Apostelen sijn, ende en zijnse
niet etc. welke leste woorden ghy neemt, ende beduitse te
wesen die boose te vooren ghenoemt : hoe well dat sy te samen
ghevoeght sijn met een woordt van byvoeghsell die haer te
samen voeght : so dat alle quade worden ghemeynt int generael
ende by name die ghene die daer seyden dat sy Apostelen
waren, & waren niet. te volghen den regell van Godes woort,
is die beste & behoudenste wech te wandelen tot reformatie
beyde van minder ende meerder sonden, tot den welke, ist dat
wy opsien, wy sullen sekerlich niet qualoch doen : hoe well in
menschelich pollicie wy mochten nemen andere weghen, maer
pollicie die daer menschelich sy moet gheen plaets hebben in
Chr: kerke. so wy ghewillich sijn reformatie te soecken, dan
moeten wy het doen nae sijnder woort, dan sullen wy seker
gaen, in den reformatie des minder quaedts des meerder te
voorcoomen : als mede den ghemeente Christi in der liefde te
bouwen : ende hoe meughen wy onsen broeder meerder liefde
toonen, als hem w'^ sijn sonde te plucken ofte trecken, ende
vernamentlich door sodanighe middelen als Chr: selue voor-
ghestelt heeft. so een vleeschelick vriendt soude int ghebreck
leggen, so dat sommighe lidt most afghesnijden worden, ofte an-
dersins het woude het gheheele lichaem bederven, soude men hem
niet veel grooter liefde bewijsen, om het gheheelich aftesnijden,



254 Ear J II EufjUsh Dissenters

dan deur teerheyt [teederheid] beteen te laten tot perijkell des
gantsche lichaem etc. ende van sodanighe nature is die sonde
so men het been laet gaen, ende dat men het toelaet in die
ghemeente, het will versueren den gheheele deegh treckende
van boven die gramschapp Godes ouer den gheheel ghemeente,
als ghy sien meught in die ghemeente tot Corinthum, om dat
sy toelieten den onkuische persoon onder haer boven het gheene
dat betaemde 1 Cor: 5. die so het schijnt, oeffende het selue
leeringhe der draeghsaemheyt als ghy doet, ende waren daer
ouer scherpelich van den Apostell berispt ofte beschuldicht.
Van weghen die vnie ofte eenicheyt (ghy seght) het faljeert
aen onsen cant, om dat sommighe onder ons houden ende
oeflfenen het raateriael sweert, het welke (ghy seght) noch Chr:
noch sijnder Apostelen oijet oefFenende : het welke hoe ghy
het versaken cont weten wy niet, nae-dien dat die schrifture
bewijst dat effen onder die longheren Christi die hem altoos
vergheselschapte, daer waren swaerden, als wanneer onsen
salichmaker een weynich voor sijn lijdinghe ofte apprehensie
in die tuine, doe hy sijn longheren onderwijsinghen ende
directien gave wat sy doen soude nae sijn afscheyt : segghende
doe Ick V w'^stierde sonder buydell sender tessche ofte schoenen
hebt ghy oock yet ghebreck gehadt etc. maer nu wie een
buydell heeft etc, ende die niet en heeft die vercoope sijn
rocke ende coope eenen sweert, ende sommighe onder haer
seyden Heere siet hier sijn twee sweerden : ende Petrus had
een sweert doe hy het misbruickende snijdc af Malchus core,
tot dat hy het misbruicktc, was hy noyet berispt om dat hy
het hadt: ende sonder twijfell sommighe wcttelich ghebruick
had hy daer van te voren, ende dan oock, als made nae-maels
ofte anders waerom waren sy gheboden sweerdten te hebben,
jae haer rocken te vercoopen, ende sweerdten te coopen, so dat
in sommighe saeck ofte in eenighe dinghen sonder twijfell sy
mochte se ghebruijcken. wederom doe die soldaten tot Ian
quamen met het ander volke sy vraeghden hem wat sy doen
soude hy seyde haer dat sy niemant gheweld soude doen etc;
daer hy leerde [?] haer hoe dat sy haer draghen soude in haer
plaets als christenen, ende nochtans behouden haer beroep als
soldaten.



Earliest English Anabaptist Congregations 255

Indien ghy noch seggen soude dat noch Christus noch sijn
Apostelen oyet ghebruickde die materiael sweert: dan bidden
wy in v.l. naeste schrijvens te toonen nae v.l. verstant wat sy
deden met haer sweerden te vooren vermelt, so sy se op
gheenderley wijse ghebruicken mochte, dan bekennen wy met
v.l. volgens die schriftuer plaetsen by v.l. ghe^allegeert met
veel meer daer toe streckende in v.l. brief, die sulks beve-
stighen : dat die materiael sweert het gheestelicke rijckdom
Christi niet toe-behoort: desghelijcks oock noch buidell noch
tessche noch schoenen etc noch verscheyde [sic] andere dinghen
van diergelijcken aert, nochtans mach men se als wy sijn vleesh
ofte menschen van deser werelt wettelich ghebruicken tot
maintenantie ofte onderhoudinghe van onsen natuerlich leven,
welke wy ghehouden sijn te behouden ofte te beschermen, eve
ofte efFen als onse salichmaker doe hy w*' dese werelt scheyden
soude, nu seyt hy die daer een buydell heeft, laet hem het
nemen etc onder het welke daer was een materiael sweert:
nochtans sien wy dat sy het niet en mochte ghebruicken int
bescherminghe van haer christelicke professie of van haer
Meester Christo : wanneer hy Petrum strafte, seggende steecht
V sweert in sijn schee etc. noch en houden wy het wettelich
te ghebruicken tot defensie van ons als wy sijn belijders des
evangelie, voor het welke wy moeten, hebben, ende noch lijden
vervolginghe : noch om te verwerven eenighe aerdsche croon,
ofte wereltsche digniteyt die wy nae haecken: maer volgens
onsen schuldighe plicht tot onsen Coninck & landschapp in
alle civijle dinghen ende wettelich, ende als wy aerdsche onder-
danen sijn van sijn aerdsche rijck tot defensie van sijn persoon,
digniteyt ende rijck wy ghebruicken die materiael sweert : op
sodanighe wijse houden wy het gheoorloft te ghebruicken :
nochtans segghen wy ende oordeelen dat indien wy noyet
occasie sullen hebben te ghebruicken dat sulks beste ware :
noch en oordeelen wy v.l. noch eenighe andere die sulks wey-
gheren eenichsins te ghebruicken : maer wij sijn versekert (als
wy meynen) so wy het in sommighe saken ghebruickte, dat wy
niet sondighen soude. Maer ghy heden oordeelt ons gheheel
onweerdich eenighe vnie ofte ghemeensaemhe}^; in Chr: kerke.
van weghen dese onsen verstant ende ghebruick : hoe well dat



256 Earhj English Dissenters

ghy lieden siet dat wy bcvestiginghe hebben daer om w*^ Godes
woort : ende willen niet toe laten dat wy met v.l. ghemeen-
schapp sonde hebben tot dat wy boete doen van weghen het
ampt der ouerheyt, ende het ghebruicke des w'^terlicken
sweerts. het ampt der ouerheyt leert den heylighe gheest is
die goede ordinantie Godes ende woude ghy hebben ons ofte
eenighc die gheworden sullen een lidtmaet der ghemeente
Christi, boete te doen van het ghene dat goedt sy, ofte hem
anders niet toe te laten7 het sy verre, niet maer sonde can
yemant onbequaem maken een Christen te worden, van het
welke hy moet boete doen, hoe cleyn het sy, want so het sonde
sy so is het des wetts ouertredinghe, ende een yeder trans-
gressie oft ouertredinghe daer van sal een rechtvaerdighe
vergeldinghe des loons ontvanghen, te weten het toorne ende
vloecke Godes, sonder boetvaerdicheyt. maer te gaen hooren
een valsche propheet so het niet en worde der broederen
erghenisse, ofte vervolginghe te mijden etc. welke niet te min
is openbaerlich quaedt, als te voren ghetoont heeft gheweest :
voor dese acht ghy hem niet weerdich in den ban te doen, hoe
well hy gheen boete bewijst om dat hy sulks doet maer acht
het leuen [?] bequaem, hem te draghen ofte haer (hoe well dat
sy boose sijn) die daer boose zijn, om welker oorsaeck wy oor-
deelen dat die schult op v leyt, ende dat het aen v Cante
mankeert ofte ghebreckt dat daer gheen eenicheyt en sy
onder ofte tuschen ons : want hadden wy gheweten dat ghy
lieden sondanighe verstant hadde ghehadt doe wy eenicheyt
met v.l. sochte wy souden eerstelich v.l. reformatie, voor
eenicheyt ghesocht hebben. daerom wy bidden v.l. van ghene
dat hier gheschreven staet te considereren, als mede van het
ghene dat onsc vrienden ende beminde broederen van Lincolne
gheschreuen hebben tot antwoort van v.l. brief tot haer ende
so te stieren ons ouer v.l. verstant van weghen dese saecken
dat so ghelijck als wy alle een dingh meynen ende om strijden
te weten oprechticheyt in die professie des Evangeliums, wy
mochten te samen alle eens ghesint worden, als die ghene die
daer sijn van den huisghesin des gheloofs, ghegrondt ende
ghebouwt op die fundament der Apostelen & propheten Chr:
lesus weaende die vemaemsten hoeck-staen : ende also in hem



Earliest English Andba^ytist Congregations 257

opgroopen tot het euwighe leven. van weghen eenen Eedt het
was (mijns heugens) tot dese ghebracht doe \vy lesten met v
waren, dat daer gheen onderscheyt was in onse houdinghe,
alleen wy noemden dat eenen Eedt, ende ghy lieden niet :
want ghy 1. desgelijcks willen ghetuighen die waerheyt van
een saeck voor den ouerricheyt nemende die Eer-waerdighe
naem Godes tot ghetuighenisse, ende dese houden wy gheoor-
loft te doen wanneer wy daer toe gheroepen sullen worden &
niet anders. Ende dus met ongheveynsde groetenisse aen v,
ende v.l. huisvrouw ende die reste van onse beminde vrienden
met V woonachtich by namen Alexander Hodgkin Ian Drew
met haer wijven & die reste als ghenaemt, niet verghetende
die 4 Oudtsten aen wien Ick bidd v maeckt kondich den
inhoudt deser brief, als mede van dat ander gheschreuen van
ons lieve vrienden te Lincolne. die Heere leyt v altoos in die
waerheyt Amen.

Van Tyverton gheschreuen. v.l. lieve ¬Ђ& ghetrouwe vrienden

in die Heere altoos :
Ouerghesett w'^ d'Engelsche spraeck lacobus Toppe : & Israel,
lunij 5. 1631. sijn huisvrouw,

pe;- V. 1. D.[ienaer ?] Broeder Swithune Gryndall.

[A Letter from Leonard Busher to Abram Derikson, dated
Delft, Dec. 8, 1642, giving certain facts concerning Busher's old

Age.Ji

Den[?]

Eersamen vroomen

Abram Derikson in

de gecroonde Reed

tot

Amsterdam*

poort

In Delph de 8 december 1642.

1 MS. B. 1378 in the Mennonite Archives, Amsterdam.

2 This address is not a part of the text of the letter.

B. II, 17



268 Early English Dissenters

Ongunstige (Ik wou dat Ik (met waerheit) mogen seggen
gunstige breeder in Christo, Abram Derikson, Salut: Ik
heb diverse^ brieven aen ul.[ieden]gesonden, maer geen
Antwort become7i; Ik heb ooc van tho: CQyp niet
gehoort, sedert September doe hy wt England quam :
Sin heb ic hem een brief gesonden, de 18 November,
maer geen Antwort; Ik begeere dat ul. hem dat seggen,
om dat ic mogen weete?i hoe het met hem is : Hem ul.
sal believer my antwort te gewen, op my brieven aen u
& ul. confraters gesonde/i, Ik ben een o&t swack man, diep
in de 71 yaren, end liggen onder myn Pack ongeholpen,
bedenct so het ubelieven, of" hierin u & ul. Confraters,
Gods geboden houden, die gebiet u nasten lief te hebben
als u selven, end hem te helpen, so als onder sijn Pack, hy
mogen niet bliven liggew : vl. kent my staet wel, beyde
nade geloof & na de weerlt, nochta/is in beyde, laet ul. my
onder myn Pack liggen ongeholpen, overleg het wel, of
God daerom niet vertoornt is ? gylieden verstaen dat ic
onder doolingen ook liggen, nochtans help u my niet wt,
welc Godde meer mishaegt, om dat Ik dicwills aen ul.
help versocht hebbe; haet my niet om dat ic ul. alle
lief hebbe, end u niet flattere : gelijc de Schriftge-
leerde/i & Phariseen christum & sijn discipulen gehaet
hebben : ul. mogen vremt dincken, dat ic u alle breeders
1. loh. 5. noemen, gy sijntet, of gy meet niet* gelooven dat lesus de
Messias is, na dien ul. sulx gelooven, & Ic geloovet ook,
so moet wy breeders in christo sijn, of ul. moot bewysen,
dat ic daerin ongeloovich ben, welc ul. niet doenlic is : dan
na dien wy alle sulx gelooven, en dat de Apo: seyt, die
sulx gelooven, is wt God gebooren, so hebben wy een



Online LibraryChamplin BurrageThe early English dissenters in the light of recent research (1550-1641) (Volume 2) → online text (page 21 of 30)