Copyright
John E. B. (John Eyton Bickersteth) Mayor.

The Latin Heptateuch : published piecemeal by the French printer William Morel (1560) and the French Benedictines, E. Martène (1733) and J. B. Pitra (1852-88) online

. (page 24 of 27)
Online LibraryJohn E. B. (John Eyton Bickersteth) MayorThe Latin Heptateuch : published piecemeal by the French printer William Morel (1560) and the French Benedictines, E. Martène (1733) and J. B. Pitra (1852-88) → online text (page 24 of 27)
Font size
QR-code for this ebook


752 read dedita cessit. 753 read dissociaNS...in-

feNsa. 754 marked as incomplete by Pitra, is, reading auOLat,

a complete line (with refagit for repetit) of luv. VI 226. cf.

lo Spicil. Solesm. I 252 1032. 755 read REuocare. 756 read

duclt. 758 read hlandeQVE fouet.

With p. 202 of the Analecta we pass to " dTroaTrdcr/jLaTa
omissa in Spicilegio Solesmensi."

Fr. 1. Levit. 12. A fol. 126. C. 57 v° ad fin. (following
15 Spicileg. I 225 ver. 36).

1 viscerA. uiscevE C.

2 si puerum genera t, septlMo in lumine sordet.

septENO C.

3 corpore cum toto. sed cum Reuerterit axis.

20 8e uerterit C. cf Num. 184 n.

4 octauVS quO soleMnE ESt truncare pudenda,
pelliculam deMet ueretri atque inde sedebit
terdenis tribusque dehinc iam feta diebus.

4 octauA qui sole nitet C (though Pitra attributes
25 qui sol nitet to ABC). Read octauO and pudendaM. 5 de-
Bet C. 6 read terdenisQ VE. Then we have :

4 octauo qui sole nitet, truncare pudendam
pelliculam debet ueretri, atque inde sedebit
ter denisque tribusque dehinc iam feta diebus.
30 7 ne quae sanctificis adOletur cultibus, audax

polluAt aut uisu aut foedo altaria tactu.

7 "adVletur ABC " Pitra. No, C has adVleNtur.
Pitra is right in the verb, wrong in the number. 8 pollutant C.
Read :
35 ne quae sanctificis adolentur cultibus, audax

polluat cet.



232 LEVITICUS. [c. xii—

9 quod si concepta laxaret membra puellaE,

obseruans geminum tempus, nil fraudis habebit.
'puellaM C. Read laxarlt . . puella abl. and under-
stand I membra of pregnancy. In 10 habebit is accurate, but
prosaic. Exod. 886 n. haerebit is used in the same place in the 5
sense wanted here, and so no doubt the poet wrote.

11 quo deinde expleto, confestim dona FAuebit,
turturls. 11 VOuebit C. 12 turturEs C.

12 cf. 32. 50. Num. 273.

15 morborum quoque effigies et signa docentur. lo

Read m. q. ET e. cet.

16 dumtaxat, quos lepra creat, quOS corpore toto
ANtea pOlleutE perfundit uiscera TABO.

16 Read quAE with C, 17 LVtea pAllAntI (i. e.
palanti) p. u. PESTE C. 15

19 ut quia per domini nonnumquam EXaestuat iram.

Maestaat iram C, by a reminiscence of Maestus.
Then read perhaps quaE.

20 hoc medicante fugam capiat corpusque relinquat
orantEs pro noxa uiri munusque ferentEs 20
paupertas quod praestat ouans, quae Munere diVes
saepe solet dominus, uotum quaE simplicis Haurit.

21 orantIs...ferentIs C. 22 quae tilnCere diTes
C. 23 saepe solet, dominus u. quia simplicis aurit (i.e. au-
Dit) C. 25

26 ut uitulo coniungat oueM His praecipit omne.

oueS IVs...omneM (the last by mistake) C.

27 poUine cum tenui quVm sparsit riuus oliui.

quAm 0. po/^e?i is fern, also in Judges 282. For
riuus oliui cf. below 137. 30

28 haec diues offerre potest, sed munera parum

parua manent : nam[que] aut uitulum mactabit ad

aram.
parVum and namque (without gap) C. cf. Hor. ep.
I 7 44. It is not necessary to transpose : haec 0. p. diues. 35

31 aut quiddam do farre pRo quo miscEt oliuO,

turturls aut geminos, similes AVT FORTE oolumbas.



xviii] J. B. riTRA (1888). 233

31 plo quoD misclt oliuVM C tiirtuvES... similes
NAMQVE C.

See 12 where the same line enA?, similes aut terga columhas.
Possibly here similes PLVMaque columhas.
5 33 quin etIAM somnos hominum, quAE saepe uoluptas

per nocteni DEludit, tenero si forte ueretro
semina distillant, fit corpus turpe iacentum.

33 PER s. and quIA C, rightly. Read also quin et.
34 eNEr C. Read ILludit and tAeTro.
lo 36 donee iam uesper IN aethra. AB G.

38 nee solum foedo deturpantE corpora nOeuo.
deturpant . . . nA euo. C

41 redeat ut puritas. C in right order ^J- ^'- ?'• So Hil.
Gen. 184 ueritds.

15 42 testea quin etiara ius est perfringere uasa

contactu maculata uiri, aC facta metalll
diluere ac uitreo sordes dEducere riuo.

42 testea. Gael. Aur. tard. iii 23 testea uascula,
quae Graeci ampJioras uocant. il 1G8. v 134. Cass. Fel. 1
20 p. 8. 52 p. 102. m p. 161 cet. 43 aT...metallO G. 44 dldu-
cere G.

45 hae etiam liciti coitus sub lege piantur.
haEc G, by mistake.

50 uotique reus. Aen. v 237. Spicileg. I 231 ver. 251
25 uotique implere reatum.

53 et quiDquid tangit [MENSIS] dum septimus exit
Lucifero redeunte dies.

et quiCquid tangit, MAGVLAT, dum cet. G without
gap. See Levit. 15 19.
30 56 Observe the gen. reati.

58 ex his quOs domino constat placuisse uolucres.
quAs G.

Fr. 2. Levit. 18. G 59 v° ad fin. (follows on Spicileg.
I 226 ver. 58).

35 60 in quo nupta iacet nullumque agnouerit usum

excepta pietate sui mens sedula nati.



234 LEVITICUS. [c. xviii—

usus often denotes carnal knowledge. With GO cf.
luv. VI 269.

With all the verses from 62 — 4 repeat from 59
ciibili acconinioda non est.

62 et quae paternis nonnumquam Amplexibus haesit. 5

Eead quaeQVE p. n. COmpl. h. Exod. 849 n.

63 hoc germana modo eOdera DE matre creata,
aut neptis suscepta tibi natoue nataEue.

65 non amita affectu nee sit matertera foedo.

SAnctior in uenArVm noxalis luxus AbHOrret. lo

uel nuptaM quam frater habet, non noueriT usu.
filia quAM genetrix lectoVe incubat eodem
uni mixta uiro iunctaQue nomina turpet.
70 si noueNa fiat carorum feta nepotum

Et quae j)riuigno coniungitur. 15

63 eAdem VEL matre G. 64 nataiieC. QQ IVnctior
in uenOrVm (i.e. Venei'em). ObErret C. 67 usum C. Read
nuptaM usu, or nuptaE usuM and noueriS. 68 Read J\^e.
C supplies quO and incuMhat. 69 uiro CONiunctaue C. 70
noueRCa C. 71 read Vt. 20

60 iunctior in uenerem noxalis luxus oberret.

Here noxalis must have the force of a predicate.
'Debauchery with next of kin, would stray into amours to its
ruin.'

67 uel nuptam quam frater habet non noueris usu. 25

(or nuptae usum).

68 filia quo genetrix lecto ne incumbat eodem,
uni mixta uiro, coniunctaue nomina turpet.

70 siQVE nouerca fiat carorum feta nepotum,

ut quae priuigno coniungitur, — et duas uno 30

germanas cohibere sinu, — res absona iuri est.
73 VeL quam coniuncta Vobis de plebe capessit
proxinius aut natus, detur seruire potenti,
ne uetito nomen domini uioletur in actu.

73 Nobis C. Read NeV. For the passage para- 35
phrased is Levit. 18 20 cum uxore proximi tui non coibis,
nee seminis commistione macidaberis.



xxv] J. B. PITRA (1888) 235

76 masculus obsceno ne sit mixtus amore.

PERmixtus C.

77 quadrupes. Spicileg. 244 ver. 748. Prud. apoth. 212.

79 crimina quae propter domiuum laCTAre potentem
5 gentes multiraodae, terra qiiAe his omnibus

exhibet et sordes quibus est infecta refutat.

79 LaE8Ere C. 80 terraque his omnibus IRAS. C
Fr. 3. Levit. 24. C f. 62 v° (following Spicileg. i
228 after ver. 142. ver. 82 here is 143 there.)

lo 82 pendeat e tholO lYCHnus laquearibus altis,

p. ANTe tholVM II Gnus I. a. C.
Fr. 4. Levit. 25 25. C 62 v° (follows Spicileg. I 229
ver. 152).

86 indigus alterius quoties uult sumere uummos,
15 pignore deposito SYrus addixerit illi,

cuius poscit opem, reddit sibi credita promptim,
cum fuerit ditata mauus, NEque ilia receptet,
90 quae fuerant transcrijDta prius in pROpete uita.

87 si rus C. 89 ATque C. 90 pERpete C. In
20 88 read reddEt.

95 ne post emissum dimittat praedia tempus.

praeSIdia C.

96 sic tVnC orantum danda est pecunia dextris.

sic tAMEn orXantum, C (Pitra attributes orNatum
25 to "codd."). Read sic t. orantum est d. p. d.

105 ac sic ceu domini imperio distractus abibit.

distr. 'sold '. Gen. 1397 n. Paulin. Nol. c. 21 702.

106 proximus hunc redimat, aut, si non adfuit ille,
CONtribulis quicumque sui commercia fratris

30 VIsus agat, iugumque uiro seruile sequestret.

107 — 8 tribidis...IVSsus C. Read:
proximus hunc, aut, s. n. a. i., trihulis
VEL quicumque sui redimat c. f.
iussus agat MiSEroque i. s. s.

35 110 seruiAt. seruiEt G.



23G LEVITICUS (c. xxv xxvii). NUMBERS, [c. vii—

112 aut si parua fuit nummorum sninma, labore

compleat hanc proprio manuum quAm praestitit actu.
sic HabEat quAEcumque uolet secumque reducat
libera securOs pariter cum coniuge natos.

]13 quEm C. 114 ablat (i.e. aheat) quOcumque C. 5
115 securVs C.

Fr. 5. Levit. 27. C f. 64 r° ad fin. (follows Spicileg.
I 229 ver. 183).

116 quae deinde in uotis maneat taxatV dragmae.

taxatIO C. Spicil. 230 ver. 217 n. lo

120 seu domus aut fundus, seu quiDquid mente dicatur,
cum secura deo gaudet mens Credere summo ;
seu cum sollicitVs agitur permota periclis.
in quibus implicitus ne sese inuolueret error,
pars expressa manet, pars est concredita uaSi. 15

120 quiCquid C. 121 reDdere C. 122 sollicitis
C. 124 uaTi 0.

127 donantis sub iure fuit, mox pendAt ad altar,

commoda quae pretiis indVCunt concordia nummi.
127 pendEt C. 128 IndVunt C. Read ijidunt 20

Explicit liber Leuiticus.
Fr. 6. Numbers 7. C f. 68 r°.

130 discretos habuere dies.

" discretAs codd." Pitra. C has discret only. cf.
144. 25

131 sunt quinQVAglnta simul uiginti et milia bina.

Head quingEnta.

132 bis Denis ducenta uiris, quorum ordini primo.

Senis. ordinE C. The number of Israel in Exod.
28 36 and Num. 1 46 and 2 32 is 603,550 ; in Num. 26 51 3°
601,730. Here we seem to have 522,212. I leave the problem.

134 in quo uasa dedit argento insignia FuLVo.
' red (or tawny) silver ' ? Read PuRo.

137 sacrorum ex more riuo uiridantis oliui.

"codd. oliuo" Pitra. C has oliiii cf. 27. Numbers 35
236.



vii] J. B. PITRA (1888). 237

188 praemadida. aira^ Xe'yofievov.

139 arietemque simul, haedus cui iungitur albens,
qui peccata leuAt, simili cum fronte iuencVs
una dIEs quae sacra ViuVnt coniuncta saluti.
5 140 Read leuEt, and with C iuuencAs. 141 read

with C dVAs and iuuAnt, or rather iuuEnt. See Numbers
7 17 cet. in sacrijicio pacificorum boues duos. I take una as
the adverb, and punctuate :

simili cum fronte iuuencas
^° una duas, quae sacra iuuent coniuncta saluti,

* two heifers, to help (give efficacy to) the sacrifices
which are combined with (which by divine decree carry with
them) healing.

142 arietes quinque, hircosque agnasque sequentes
^5 consimili numero.

Aid metre and sense by reading hircos QVINque
(qulq.). Num. 7 17.

143 primiS sunt muneris ista. primi C, rightly.

144 discretis diebus 130.

2o 145 dona dedit, nusquam fraterno IN munere discors.
Read A munere discors.

146 omnibus in uasis pariter si summa LoCetur.

Possibly right, but I should be glad if a ms. sup-
plied NoTetur or PVTetiir.

25 147 at uero in gabatiS.

" gahati" PiTiiA, without stating the source. C has
gabatiS.

148 uiginti centumQae fiAnt per pondera librae.
centumne fiVnt C. See 70 and Numbers 7 86.

30 149 haec ubi deuouit sacrorum INsignia uatEs.

" sacrorum signia uatis codd." Pitra. C has IN-
signia uatis, the latter being almost always nom.

150 Effantem. Affantem C.

152 atque cherubin osteNdat dogmata legis.
35 a. cheruhinos INteR dat d. I. C.



238 NUMBERS. [c. viii ix

155 cliiiii braclua pandVNt

aiirea ccrcforum. pandit C.
157 interea Leuita, manuS donavia tractans.

Read manu, as Pitra apparently wished to do, for ho
cites manuS as the reading of the mss. See Numbers 8 5
24—26.

159 et qui seruitium iam denis quiuquies annis
explerit, domini uacuus sit cura parendi.
Read dominO.
IGl inquG locvim iietuli iuuenTVs succedat et adsit. lo

iuuenis C.
1G2 quorum rore leui redduntur corpora pura

fluminis aut fontis, ACYTI ET lamina ferri
caesarEAm comAE, si criuis sordluit ingens.

caesarlEm comlT. soi^duit C. Read in 1G2 e^ 15
acuti laMmina ferri. of Judges 688.

166 nequaNDO occultim maculcnt contagia corpus.

ne qua VEL C, rightly, occultim Josh. 42. Only
known hitherto to lexx. and Neue ii^ 664 from one passage of
Solinus. 20

169 exorant procerem, si possenS pascha sacratum.
jjossenT C. See Numbers 9 7 — 12.

172 mandatumque refert quod CVnctis crimine iusSA

TInctis... iusESTC.

173 insignem sERVare diem. 25

insignem s AG Rare diem C.

174 quem Mox laeta monet decurso cONuenit anno.

NoxC. cVMuemtC.

175 at uero innocuus populi si festa Retractet.

See Numbers 9 13. Read Detractet. 30

177 crimen habet mortis, lex est haec omnibus uNa,
AEQua C.



ADDENDA.

Genesis.

3 inmensus dominus also Spicil. i 243 ver. 692.

6 fiuntyfiant, cet. are more common than I thought in
our author. Retain lux fiat et laeto cet.

43 vii^itim keeps its true quantity Joshua 405.

5 911 have restored domni at the end also of Joshua 474.

105 cf. Prud. perist. xiii 57 ille ego, uipereis quern tu
bonus oblitum uenenis.

140 from Hor. s. I 1 28 ille grauem duro t err am qui
uertit aratro. Hertz.

lo 188 Tobellum. Gen. 4 22 ©oySeX. Aug. c. D. xv 17
Thobel. vulg. Tubalcain.

212 Arevalo, I observe too late, conjectured demere.

240 cf. luv. XIII 100 n.

248 cf. 292. Num. 580 confirms the reading of edd. ac
15 uelut in totos pariter nex una ueniret.

272 ueliendVs C.

303 post hunc albentera mittit per stagna columbam.
Alcim. Auit. IV 579 2^'^^otenus albentem mittit de sede
columbam.

20 319 C has secVndo, but Arevalo and Migne secAndo.

326 — 7 cf. Hor. s. i 2 89 breue quod caput, ardua ceruix.
Hertz.

350 cf 1122 n.

869 see Judges 288 n.



240 ADDENDA.

4C9 niunere pro tanto, (luo uatuin gignat inorti

corpore, iam gclidis decursa ob tempora membris.
admouitus uitulam iam trimi TEMPoris aptat.
On the repetition (in 5th foot) tempora -is, cf. 424
— 5 n. Read iam trimi ROBoris. 5

502 Num. 467 C reads promlserat for promPserat.
545 Gen. 19 19 LXX (Lot to the angel) 6 vraU aov. Lugd.
puer. vulg. seruus. PauUn. Nol. ep. xiii 7 f (of David, after his
son's death) sciscitantihusque pueris suis, quos obstupefecerat
tain inusitatus patriae 07'do jnetatis, . . . respondit. ^ o

547 cf. Hor. ep. i 15 4 5 gellda cum perluor unda ] jyer
tnedium hi gns. Hertz.

553 tum uitulus tumida procuruans cornua fronte.

cf Hor. c. IV 2 54 57 uitulus. ..fronte curuatos
imitatus ignis. Hertz. 15

598 cf. Cypr. Sodoma 79 80.

612 in uerbis domini numquam se adiungere mendum,
i.e. mendaciuui, which is C's reading. Levit. 62 n. Aedilvulfi
c. 6 47 — 8 namque ego coiifiteor, nullus me dicere mendum |
aestimet. 20

615 cf. Exod. 547.
620 sarcina. Paulin. Nol. c. VI 138.

685 C has nOminis wrongly for nVminis 653, and nOmen
twice instead of once, Judges 252.

688 trisyllabic forms of uado, like other molossi, are so 25
often shortened at the end of the line, that I should not now
alter any of them for merely metrical reasons.
759 Philistina, begins the line as 684.
770 cf Judges 593 n. No correction is needed.
803 et uenerans structa dominVM mox supplicat ara, 3°
C rightly dominO ; the m is by reduplication from
mox.

901 and 919 soceris. Verg. in lexx. Ov. met. ill 132.
Sen. Tro. 1005. VF. vi 274. Stat. Th. xi 217. xii 201.
dig. XLVill 9 4 (during betrothal), cf. xxxviii 10 6 1. 35

911 C has CastaliOs.



ADDENDA. 241

910 tandem sera deus largituR dona Rachclae.
aetliereas tenerum losephum gignit ad aras.

Read with C largituS, and place a comma after
Rachclae.
5 933 herem is cited in lexx. from Naeuius and an inscr.

945 pariter pariterque. ' Aen. X 756.' H. N.

955 ecce uiae medio uates uidet ardua castra. Gen. 32 2
LXX fcal ava/3\eylra


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 24 26 27

Online LibraryJohn E. B. (John Eyton Bickersteth) MayorThe Latin Heptateuch : published piecemeal by the French printer William Morel (1560) and the French Benedictines, E. Martène (1733) and J. B. Pitra (1852-88) → online text (page 24 of 27)