John Wycliffe.

Joannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) online

. (page 24 of 34)
Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 24 of 34)
Font size
QR-code for this ebook


27. li.xod. 6\ 14. Ibid. 3, 15.



CAP. XXII. DE ENTE PREDICAMENTALI. 2 i 3

ciam sif^nilicans ut [ironomeii. kieo signanter dicil .lob

de l^eo: "Quod .si non ille est, qui.s erpo est?" .lob. 9°.

In ista crt;o materia sunt tres modi dieciidi, tiuorum Three ways of
,••' ] • i - ^,. 1 iinderstaiidinL'

primus dicit, quod animus limitat commune quodcumque -pixscnt tunc

5 verbum prescntis temporis ad connotandum siiinulariter '• ''"i'^* t"''^,^'-"'

I ' ' . tune to the

presens tempus modo quo tactum est superius. Et actual instant.

)• • rs ^ n r i ii • So BiaJw ardiiie

istam sentenciam dicit Doctor Frolundus Iu)ro prime ^avs that we

capitulo 24", uln sic: ''Nos autcm propter debilitatem ^'''^"^ ""^ instant
i . . . as our point ot

intellectus nostri non possumus distincte cognoscere comparison,

loomnes particulas temporis semper lluentes et continue illustrates this
succedentes; ideoque accipimus presens instans, quod in' a mer, as

' T ' ' _ _ _ ' * to which we

de toto tempore est actuatum et nobis notissimum, et speak ot above

.,11 J • ^ ^ 1 • ^ and below with

ponimus illud pro quodam signo et tunc nobis certo ,cteience to the
per comparacionem, ad quem intelligimus presencia, p^nt ''pposite

i5preterita et futura, quare proposiciones nostre, signi-
ficantes cum tempore, necessario significant isto modo,
scilicet relative ad presens instans quodcumque. Ideo-
que hec preposicio: "Christus patitur" continue diversum
et diversum significat, secundum quod diversa instancia

20 fiunt presencia successive, sicut et hec: "Christus pacie-
batur" consignilicant pari modo; sicut species in oculo
fixo vidente in certo situ partes fluminis continue de-
currentes, continue significat diversam partem fluminis
et diversam, sicut tales proporciones in anima sic videntis;

25 ista pars directe michi obicitur in hoc situ, et ista est
inferior ista, quia superior; semper alia et alia repre-
sentant in comparacione ad varias partes variis sitibus
oculo presentatas.

Unde hec proposicio: "Christus pacietur",que aliquando Answer to

„ - . . r 1 1 • /-.I • Bradwardine:

Sofuit vera, lam est ralsa, et econtra de ista: Christus
paciebatur; et quia sciencia, credulitas et opiniones
nostre sunt per proposiciones huiusmodi, variantur con-
tinue, sicut ille."

Et inter alia dicta Doctoris miror de isto non modi-

35 cum, cum patenter sequitur ex dictis suis et plana

12. actualissimum textiis Bradwardinensis, i3. pro signo et terniino
quodam certo textus Brad. 14. ad quod sen quem /. B. i5. quare et /. B.
17. scilicetl cod.: si; ib. relative et comparative I. B. 20. sicut om. t. D.
21. paciebatur et pacietur /. B. 24. et sicut /. B. 2?. situ et haec pars
est superior, liaec vero inferior, vel haec pars est prior, et haec posterior
semper t. B. 27. sitibus| vicibus t. B. 29. Unde] quare et t. B.;

ib. pacietur aut patitur t. B. 3o. iam] nunc /. B. 3o, 3i. et - pacie-
batur] et haec propositio Christus paciebatur, quae aliquando fuit falsa,
nunc est vera t. B. 3i, 32. opinio nostra t. B. 32, 'i'i. continue] simi-
liter /. B.

2. Job. 9, 24. 7. Cf. Thomac Bradwardini De causa Dei
I 24 (Ed. Lorid. 243, BQ.



2 14 JOHANNIS WICf.IF CAP. XXII.

If timi; Hows vcritate oppositum huius sensus; mirandum namque

like a river, it ^ j j- •.. ^ ^ • ,t

cannot possibly ^st, quomodo dicit omnes partes temporis semper fluere
be included in ^.^ succedere, cum hoc posito oportet alia esse extra
instans actuatum, quia non potest vere dici, quod omnes
partes temporis semper fluunt et succedunt in eodem 5
instanti. Item, quod posterius assumitur instans esse
notissimum, patet quod non: nam pauci vel nulli phi-
losophi consenciunt in instanti ut aliqui dicunt, quod
non potest esse, alii, quod est celum, et sic de quot-
libet opinionibus. NuUus ergo animus creatus est causa lo
agilis, ut continuo accipiat discrete novum instans, ut
post dicetur. Item, si preterita dicuntur esse priora,
ut sunt a tali instanti | remociora, et futura, ut sunt F. 241'
presenti instanti propinquiora, ut dicit Doctor, allegans
ad hoc Aristotelem 5° Metaphisice 16": Patet ex de- i5
ductis superius, quod sequitur huiusmodi preterita et
futura esse infinito magno gradu prioritatis esse aliquod
futuri; ideoque oporteret ponere primum instans mundi
pro certa mensura citeritatem omnium temporaliter
posteriorum. 20

Bradwardine's Item, quod additur, hanc proposicionem "Christus

example . ,, . .^ ,. . .

"Christus patitur signihcare diversa secundum variacionem m-
not^the'vai'Ting ^tancium, videtur mirabile, quia nee ex parte signi, nee

meaning he ex parte vcritatis, nee mixtim potest contingere tam
assigns to it. , . . . . '^

crebra variacio; non ex parte signi, cum pure natura- 2?

liter, quantum in se est, representat in differenciis, sive

signatum suum sit, sive non. Nee alias ostendi de

significacione intencionum universalium. Non enim sic

i3. et] cod.: ut.

1 5. Cf. Thomae Bradward. De causa Dei 1. c Omne

verbtim coiisigni/icat tempus. Currit enim consignificat tevipus
praesois, scilicet nuuc esse cursum, ciirret vero vel cuvrebat,
quod coniplectitiir scilicet praeteritiim vel fuiunan; et hoc
manifestum est, quia currebat signijicat fecisse cui-sum prius
secundum tempus, curret vero futurum cursum posterius; et,
ut patet /) Metli. 16, prius secundum tempus in praeterito est
remotius a nunc praesenti, infutui-u vera, quod est propinquius
ipsi nunc, ipso nunc ut principio et primo ente, ad quod alia
comparantur. Nos autem propter debilitatem . . . . et qusq. cf.
supra p. 213,8. Allegans ad hoc Aristotelem 5 Metaphisice 16J Est
libri IV (in edd. ant. V), cap. 1 1 {noyi K!), iam supra commemora
turn, pag. 204, col. 367 {Ed. Par. II 523, 17 ss.): Ta 6s xara
%()6vov TK [.18V yaii ra TtoQQCozSQCo xov vvv, oJov 8nl xav
yFvo^iiviov {TTQOTfQa yaQ to: Tqco'i'xk tcov Mti^txcoi; I'm tioqqco-
TFQOv cnrJyFi rnv vvv), rk ds rep tyyviSQU) tov vvv, olov ml

TCOV (lelku VTWV.



CAP. XXII. DE ENTK PREDICAMENTAF.I. 2 i 5

variaret mocionem suam, nisi motam ab instanti succe- The words
dcnte vel alio, quod non est fingendum movere signum mcaniii'l^.'^nor'
vel virtutcm cius. Nee ex parte animc, quia ipsa non ""^ "V"'^/'''''"^''
apprehendit, nisi ut est mota ad apprehendendum; ideo ilicm.

5 oportet signum prius naturaliter movere animam ad sic
varie apprehendendum, quam sic de facto apprehendat.
Ncc potest dici, quod reciproce iuvant se signum et
anima per impotenciam vel habitum quicscentcm in
anima, quia in ipso est universalis et olim lapsa in

lo preteritum. Ideo, si impotcncia iuvaret, oporteret pro
quolibet instanti innovare impotenciam, ut signum sic
signiticet; et cum hoc non posset fieri, nisi primo limi-
tate intelligendo instans, ut succedit, videtur impoten-
ciam superfiuerc, cum impotencia foret propter signi-

i3ficacionem novam innovandam et antiquam exuendam,
que prius naturaliter habetur, antequam sit talis im-
potencia; et de habitu constat, quod est impertinens,
ut verbum significet quodcumque instans; ideo numquam
tarn prone limitaret ad instancia, ut sunt presencia,

2o nisi aliunde adiutus, et de illo adiutorio est conclusio.

Item multi componunt continue in tempore, qui non Many men go
. . . . . on piittinfr

percipiunt successionem temporis, cum tamen luxta together acts
istam viam omnes eque distincte componentes cum verbo ''"'^ '^^iP|[^^*j'°"*
de presenti eque distincte tempus perciperent; ergo perception of

2.T posicio ralsa.

Assumptum patet de dormientibus in sardis, quorum
ymaginativa viguit componendo ut supposito; sic enim
sompniant multi componendo continue per verba de
presenti, ij^norando lapsum temporis.

3o Multi tamen distincte componunt cum verbis de pre-
senti ipsis existentibus in leticia vel opinantibus, quod
nullum tempus potest esse, sicut et alii penaliter com-
ponentes, quibus apparet tempus longum, et idem patet
de bestiis satis distincte componentibus mediantibus

35 verbis de presenti, que vel non percipiunt tempus, vel
non punctatim, ut partes eius succederent.

20. Cod. : n' ad aliiide.

26. sardis] sivc potius sargis, quam vocem Ducange sic
explicat: „Panni species variis usibus applicata, tapetibus
nempe cndicibiis cortinis" atque affert ex Reg. visitat. Odon.
archiep. Rotomag ex Cod. rcg. 1245, f. Bc.- Juvenimus in dormi-
torio (ccinnniconim Sagiensis ecclesiae) sargias sive tapetia
inhonesta, ut pote radiata.



2 I f) JOHANNIS WICLIF CAP. XXII.

No lime c;m ho Ex isto videtLir, quod nemo p(Jtcst iudicare tempus
actually 'is.' '^^''><^ longius, quam de facto est, quia, si sic, tunc
aliquod signum representaret plura tenipoi-a vel in-
stancia succedere, quod est impossibile iuxta banc viam,
cum prccipua et per se causa variacionis in signilica- 5
cione temporis sit variacio temporis vel instantis; non
ergo potest esse illusio sensus interioris. Unde moverctur
ad iudicandum tempus esse diuturnius, quam de facto
erit, quia tunc verbum, mediante quo componeret,
significaret pro aliqua parte illius temporis instans vel lo
tempus esse, quod de facto non tunc foret, quod est
contra responsionem. Non enim representat se aliquid
naturaliter erronee, nisi propter defectum in medio vel
defectum in specie vel organo. Sed secundum istam
viam tempus representat se naturaliter ymaginative sine i5
figura vel specie; ideo non superest; unde erronee quo
ad eius diuturnitatem.
All verba de Et ex istis apparet Veritas minoris assumpte. Nam

^s'lfcces'sion^and* on^J^i^ verba de present! eque distincte signilicancia,
therefore eque distincte movent ad apprehendendum successionem 20

magnitude 111 ^ . ^ ^ . ,• •

time. temporis, et per consequens virtus eque distincte appre-

hendit successionem, et sic magnitudinem temporis, et

tunc facile esset tempus percipere, cum talis percepcio

consequitur ad quamlibet composicioncm.

According to Item iuxta istam posicionem vidctur, ut supra, quod 25

posiTion'^ "s'e^ seiisus interior solum capit de tempore unum indivisi-

•sliould be bile, scilicet instans, et per consequens non sentit
conscious ot . 1 . . ^ • I-

the instant and tempus, sicut nec | motum. Si enim plus caperet inr.242

succession, presenti, tunc plus esset in presenti, et per consequens

verbum non continue innovaret significacionem suam, 3o
et excederet ab antiqua proporcionaliter ad successionem
temporis; tunc enim nullum tempus representaret se-
cundum se totum, cum tempus, ut desinit esse, desinit
representari, et ut incipit esse, incipit representari, et
per consequens, cum omne tale tempus incepit et desinit 3')
per remocionem de presenti, scquitur, quod pro nullo
instanti representatur aliquod tempus secundum se totum;
solum ergo secundum instans continue representatur.
So properly Ex quo vidctur, quod non tempus, sed instans signiti-

tCeiii'staiu'is catur per verbum huiusmodi de presenti, vel si tempus .|o

signiiied bv the secundarie significatur, consequenter ad instans, tunc
verbum de . ^ . ^ . -r-

preseiiii. quodlibet instans dati temporis signihcaret continue

3. Cod.: representaret ubi plura. 3i. Cod.: excideret. 33. Cod. : desit
esse (= desint esse).



CAP. XXII. DE KNTE PRKOICAMENTALI. 2 i 7

illud Icnipus mancre conlinuc sii^natuni per illud vcrliuiu 'I iic idea oi

, . ,. ^ J ^- time only comes

de presenti, et per consequens non oportet, quod continue i„ secondarily.
excidat assignando tcmpus continue. Nee est vcrum,
quod instans siynitieat naturaliter tale tempus, quia
b per idem sit^nillcaret omne tempus si\ e fuerit sive non.
Nee est verum, quod omne tempus sii^natur tali verbo
per se, quamdiu manet, quia, ut alias declaratum est,
existencia signati est impertinens, ut significetur. Ymo
tunc quodlibet tempus haberet propriam signirtcacionem,

10 et per consequens virtus apprehenderet inlinita tempora
quodlibet propria intelligencia et distincta, quod non
potest virtus linita facere, quia plura scimus et tantum
unum intelligimus secundum Philosophum, et tunc pro
quolibct instanti una signiticacio instantanea inciperet

1 3 esse et una significacio instantanea desineret esse; et
sic, ut videtur, continuum componeretur ex instantibus,
si significacio instantanea foret eiusdem racionis cum
successivo. Si autem dicatur, quod non variantur signifi-
caciones temporum per verba, sed eadem connotacione

20 significat verbum omne tempus, quod significabit, plane
tunc sequitur, quod omne verbum eque communiter
signiiicat tempus, cum eadem signiticacione potest
quodlibet tempus signiticare; et ilia eadem signiticacio
non potest nunc terminari ad unum significabile, et

23 nunc ad aliud, priori dimisso eo, quod est de genere
respectivorum.

Et ex hoc videtur, quod signiticacio verbi pure de
presenti terminatur pure ad instans sine pluri, ut
tactum est superius de significacione motus, que non

3o potest primo fieri super indivisibili in motu.

Ulterius videtur, quod utrumque exemplum capit Bradwardinc's

, . • 1 ,^ • 1 n • lirst example

calumpniam; primum, quia oculo fixo vidente tiuvium (of the river)

vel aliquod visibile decurrens continue per foramen, detective, as
" _ . the eye would

foret continue nova, et nova species, et per consequens see many parts,
.,. , . -c .-• ^ not one.

.-)3 non eadem in numero signmcare continue partes succe-

dentes dimissa significacione priorum. Nam nullum tale

collocatum representaret se visui, nisi mediante specie,

et per consequens pari evidencia, qua una pars ageret

suam speciem in oculo, et quelibet eque activa non



1 3. Cf. Arist. f:ih. Nic. VI, X [XI] {Ed. Par. II 72, 42 ss.).
36. Cf. Vilcllionis Mathematici doctissimi ngQi onri-x^g 3, 48 ct 49
{Ed. Sorimber^. 15<t-''>, f. 68'): "Nullum visorum simul totum
videtur^' et " Impossibile est plura simul aequaliter videri.""



2i8 JOHANNIS WICI.IF CAP XXII.

aliunde impedila; nove ergo partes obiecte noviter
immutarent, ut patet in perspectiva. Hie autem quiescit
eadeni proposicio et idem verbum in anima; ideo appli-
cando exemplum ad propositum, diceretur, quod continue
representaret se virtuti attendenti secundum unum indi- 5
visibile eius, et gigneret continue novam speciem sicut
et actum; sed nulla virtus, et specialiter organica, est
tarn acuta, quod sufticit tam spissim alternare intuendo
pure unum indivisibile, quia oportet talem virtutem
propter eius obtusitatem fieri primo divisibile, quod lo
solum est sensibile servata apprehensione indivisibilium
intellectivorum, ut dicit Augustinus in De Quantitate anime
de apprehensione puncti; et patet sentencia de signifi-
cacione motus.
As to the Et quo ad secundum exemplum patet ex dictis, quod i5

second example ...

(Christiis proporcionaliter, ut vanantur partes, vanantur propor-

patitur) the ciones, quibus componitur istam partem vel istam nunc
variation is not . . . .

in the words aut sic esse in hoc situ sic, quod non eadem proporcio
themselves, but -r-

in the signihcat nunc pnmarie, nunc ista, et nunc ista esse

circumstances jj^ ^.^jj yel tali situ, sed secundum variacionem circum-20

relating to . '

them. stanciarum variantur proporciones et actus, et per

consequens significaciones. Ymo posito, quod eadem

proporcio sic varie \ significaret, oportet illam iuvari ex F. 242'

presencia circumstancie sensibilis, que propius significat,

quia movet ad taliter apprehendendum cum principium 20

propinquum per se notum sit aput philosophos, quod

nulla creatura potest noviter movere, nisi prius naturaliter

mota et limitata ad sic movendum.

Bradwardine's Ulterius patet respicienti ad dicta Doctoris, quod
lani^uage , . .... , . „

implies plane sequitur ex lUis, multa esse extra mstans presens. ?o

„f^'fjt"fL Nam, ut dicit immediate consequenter, Deus ex infini-

outside the _ ' ...

present instant, tissima claritate comprehendit omnia simul, et sic omnes
partes temporis, sicuti sunt verissime per se ipsum,

.|. Cod. : dicere.

12. C/. Aug. De Quant. Animae X[ 18 {Migne XXXIl, 1046):
Siquidem est, quod nullam divisionem paticitur .... est ergo
signum nota sine partibus. Vide supra p. 55 et 56. 2q. Cf. Tho-
mae liradwardini dc Causa Dei I 24 (Ed. Lond., p. 243 D):
Deus auteyn ex sua infinitissima claritate comprehendit omnes
res particulares et omnes particulas temporis, sicuti sunt, ve-
rissime per se ipsum: Non enim indiget comparatione vel rela-
tione praeteritorum vel futurorum ad praesens instans, more
infirmitatifi hrm-anae, sed intclligit omnia simul et praesentia-
liter aeque dare.



/



CAP. XXII. OK ENTE PRKDICAMENTAI.I. 219

cum essencia divina omnia uniformiter et invariabiliter



d

oves
s



reprcsentat. Ideo dicit, quod Deus nichil potest novitcr For God

,.,. 11- 1 • 1- 1 • c -^ ^ 1-.. cognizes, lo

dilit^cre vel odirc, sed si ahquando sic lacit, eternaliter ;,„d |,ate

sic facit ad intra, ut patc-t corrolario capituli 2 3". Cum ,'iJ^'""ii'[.^ts"of

3 cr£;o diligere rem sit velle sihi bonum et sic ad inviccm lii.s love &c.
.." . ^ 1 r 1 1 -1 1 I • must have an

sibi esse, quod est tundabile bonum, patet, quod scquitur, existence; not

si Deus quicquam dilit^it, tunc illud habet esse. Et a'-^i^^^jj^t^j,,

cum non oportet omne, quod Deus diligit, semper tempore suo.

actualiter esse, quia sic nichil posset incipere esse,

10 planum est, quod oportet omne dilectum a Deo esse
in tempore suo: unum prius, et aliud posterius. Et
confirmacio istius est, quod apud Deum omnia sunt
presencia, ut Augustinus et iste Doctor cum aliis dicunt
concorditer. Aliter enim non plus diceretur Deus com-

i5prehendere omnia simul, quam homo intelligere omnia
simul; patet ergo, quod si partes temporis sunt apud
Deum, tunc vere sunt.



4. Cf. Bradw. ibid. I 23 Corr. {Ed. Loud., p. 240 E): Unde
sequitur ^nanifeste, quod Deus nullum noviter diligit neque edit.



CAPITUM CONSPECTUS.



pag.

Caput primum i

Caput secundum i5

Caput tertium 2 5

Caput quantum 3o

Caput quintum 34

Caput sextum 48

Caput septimum 61

Caput octavum 76

Caput nonum yq

Caput decimum ()4

Caput undecimum 102



pag.

Caput duodecimum 107

Caput tertium decimum 118

Caput quartum decimum i25

Capiut quintum decimum i?i

Caput sextum decimum ...... 142

Caput septimum decimum iSy

Caput octavum decimum 168

Caput nonum decimum 179

Caput vicesimum 189

Caput vicesimum primum 199

Caput vicesimum alterum 211



JOHANNIS WICLIF



XllI QUAESTIONES LOGICAE ET PHILOSOPHICAE.



I.

Utrum Deus, qui ereavit mundum sensibilem whether God

, , . , . , . , , . could liavc

in primo instanti temporis, potuit ipsum prius created the

-^ , . . ^ ^ . , . . world earlier

producere et eommunieare creanciam alieui than he did.
pure creature.

F. 177 Arguitur, quod non: nam nullus Deus ereavit mundum

sensibilem in primo instanti temporis, ergo questio quo

ad suppositum est falsa, et per consequens tota questio;

consequencia est nota, et antecedens patet per Philo-

5 sophum 8° Phisicorum.

In oppositum arguitur sic: Deus ereavit mundum sen-
sibilem, ut dicit Plato, et non prius, quam in primo
instanti temporis, ut notum est; ergo questio quo ad
suppositum vera; et quo ad alias partes patet ex eo,
10 quia Deus eternaliter est omnipotens, ergo eternaliter
potuit et eciam creanciam pure creature eommunieare,
et per consequens tota questio est vera.

Ista questio est valde difficilis secundum tres partes Three

^ • .• ^- • ,•/•/:• •, - difficulties:

suas, tnplices eontmens omnmo dirhciles questiones,

1 3 ultimas duas diffieiliores prima.

Nichilominus tamen prima de creacione mundi sen- l- Whether the
• I •!- ^ - •..•.• ^ • ^ 1 • 1- ^ IT/- world and time

sibiiis et primo instanti temporis tales implicat dim- were created

cultates, que totum ingenium humanum videntur trans- together.

cendere, cum secundum Philosophum 8° Phisicorum

20 solus Plato generat mundum cum tempore. Nam omnes

philosophi naturales naturaliter loquentes senciunt con-



5, 7, 10, 19. C/. Arist. Nat. Ausc.VIII i, 10 (Ed. Par. II 343, 31 ss.J
. . . Kal dici TOVTO ^rjiu'riiQitos rs SsLxvvaiv tag advvarov aitavtu
ysyovavca- xbv yccQ •^qovov aysvrjzov Hvca. TLlaz(ov d' ccvruv
y&vvu fiovog' cifia (ikv ycxQ avrov r& ovQavco ysyovtvai,
xov S' ovQcevov ysyovsvoci. cprjoiv.



224



Johannis Wiclif



Quaest. I.



corditer ex nichilo nichil fieri, ut patet primo Phisicorum,
non potentes ingenio naturali scienciis suis, que ex sensatis
ortum habent, invenire quidquam fieri, nisi ex aliquo
vel de aliquo, cum ex sensatis ingenio naturali non
poterant invenire aliquid fieri, nisi ipsum, quod sic fieret, 5
esset talis faccionis et mutacionis, que faccio et mutacio
esset recessus alicuius ab aliquo et accessus ad aliquid;
et illud, quod in tali mutacione vel faccione sic recederet
ab aliquo, et accederet ad aliud, scilicet ad terminum
faccionis, esset subiectum, de quo vel ex quo faciendum lo
fieret. Quod autem posuit Plato mundum factum cum
tempore, hoc forte fuit ex communicacione cum theologis
in Egipto, a quibus de ista materia creacionis mundi
et aliis plurimis materiis difficilibus in theologia contraxit
aliquale genus vel scintillam fidei et credulitatis | etF. 177'
exhinc ita posuit.

Descendendo tamen ad decisionem questionis aliqualem,
iuxta tres partes tytuli tres erunt articuli.

Q.UO ad primum articulum, utrum Deus creavit mundum
sensibilem in primo instanti temporis, noto, quod creare 20
sumitur multipliciter: aliquando generaliter pro producere,
et creari pro produci iuxta illud Ecclesiastici 24° : 'Ab
inicio et ante secula creata sum', id est producta. Ali-
quando sumitur generaliter pro facere et econtra, iuxta
illud Gen. i": 'Et vidit Deus cuncta, que fecerat', id 25
est creaverat, 'et erant valde bona'. Aliquando capitur
pro constitucione alicuius in aliqua potestate. gradu vel
dignitate, que non de potencia ipsius rei educitur vel
producitur, sicut proprie dicitur creare cardinales, sic
I'roperly it dicuntur creari publici notarii. Alio modo sumitur proprie, 3o
oiu'of nothln"^ ^^ est quo ad quid nominis ex nichilo vel de nichilo
aliquid producere vel facere, et sic capitur in exordio
Biblie, cum dicitur: 'In exordio creavit Deus celum et



Different

meanings ot

'create'.



3. Cod.: fi ex nichilo nisi ex aliquo. i|. Cod.: difficillibiis.

20, 21. In marg. cod.: "creare capitur niulti|Miciter.

I. Cf. Arist. Nat. Ausc. I 8, i (Ed. Par. II 258, 40 ss.J:
ZrjTovvTfg yaQ 01 xam rpiloaocpiav TtQcoroi ttjv KXtjdsiav xat
rijv (pvaiv rr/v rcov uvzcov h^fTQiinrjaav vJov oSov xiva cilltjv
ccncoaO'kVTSg vno anfiQcag, %ocl cpaalv ovts ylyvsa&ai rcov ovtiov
ovSsv oiirs (p&sisjFaO-at, Stk xb avayxaTov fisv sivai yiyvfa&ai
TO ycyvonst'ov y f| ovzog ri fx ft^ uvzog, lii Sh tovtcov a^iq)OT^QCov
advvKTov Hvca- ovtp yaQ to ov yiyvi^ad-ai. (fivni yciQ ySij), i-x
T8 fi >/ iivxog ovShv av ysi'sa&ac, VTCOKeladai, yccQ xi Ssl.
22. Eccksiast. 24, 11 2'?. Ceii. I /it. 33. noi. /, /



Quaest. 1. Quaestiones logicae ct philosophicae. 22 5

terram' et illo modo utar propric illo vcrho crearc in

isto articulo primo; et ultimo creare capitur improprie;

de quo modo expresse dicam in articulo ultimo.

Secundo note, quod ille prepositiones 'de" vel 'ex" in When wc say
. , • • • , • • - » ^ -1 • "niake out of

.■) descripcione quid nommis creare non important ibi nothing",

circumstanciam subiecti, ut nichil vel nichilum habcret nothinj; is not

a siibicct but

racionem circumstancie subiecti respectu factibilis. Sed the negation ot
illis denominacionibus ex nichilo vel de nichilo importatur substance,
abnegacio subiecti, abnegacio circumstancie subiecti, ab-

lonegacio substancie, de qua vel ex qua res produceretur, vel
tamquam a suo principio originaretur, quemadmodum
dicunt theologi. Dicunt duas personas divinas, non ex
nichilo vel de nichilo, nee ex subiecto vel de subiecto, sed
ex substancia vel de substancia produci divina. Sicut igitur

I ."^ hec preposiciones 'ex' vel 'de' non solum important subiec-
tum vel circumstanciam subiecti, sed eciam substanciam,
ex qua vel de qua res habet produci vel tamquam a suo
principio originari, similiter illis denominacionibus ex
nichilo vel de nichilo importatur abnegacio non solum

2o subiecti vel circumstancie subiecti, sed eciam substancie,
que non habet racionem subiecti, ex qua res haberet
produci vel tamquam a suo principio originari.

Tercio noto : mundus sensibilis dicitur unum de omnibus '• ''^' world'
corporibus et speciebus integratum aut aggregatum, omnes snccitic material

25 res corporales et sensibiles ac formas earum ad plenum lorms, and all

. ... species of

continens et amplectens. Itaque iste mundus sensibilis bodies.



Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 24 of 34)