John Wycliffe.

Joannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) online

. (page 3 of 34)
Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 3 of 34)
Font size
QR-code for this ebook


■•j» 3 -^ ^ ^ ^ 1- I- • plurality must

nisi reducatur ad unitatem, patet, quod sicut aha omnia be reduced to

predicamenta rcducuntur ad iicnus substantie tanquam ,V"'^^'. ^°^ '.^
'^ . . . ...".. . . tli^ origin ot all

primum, sic primum simpliciter illius generis est primum predicaments.

3o simpliciter cuiuslibet alterius generis, et sic Deus est

primum simpliciter cuiuscumque generis, ut patebit

respicienti solidius. Ista scntcntia patet primo Meta-

32. primo] cod.: lo.

7, 8. ,,Dc Univcrsalihus" quae coiiscripsit Wiclif a Shirley I. c.
hunc in modum enumerantur : p. 2, operis ,,l)e Ente" libri prioris
pars 4: ,,Tractatus purgans errores circa univcrsalia in communi".
p. .■?; eiusdem libri pars .).- ,,1)0 I'nivcrsalibus". p. 4: ,,RcpIicatio
de Univcrsalihus". ibid.: ,,l)c Univcrsalibus"; ex his libellis qiicm
potissimum Wiclif hoc loco in animo habuerit panim liquet.
'i2. Cf. Arist. Met. I 2, lo (Ed. Paris. II, p. 471, 25 ss.J, 6 xs
yK() &e6g SoTCH T(ov cdziojv naatv nvni xorl (^QXt'i Tig x«t xijv
TOiavxtjv Tj fiovog y fid/JGz' av '^ypi 6 &cug. Item Arist. Met. \'ll, i, 3
(Ed. Par. II, p. 558, 12 ss.J- '"jErt ciXloig x6 ysvog ^ud?.ov rav
sldcov xal x6 za&olov xaiv xad-' s'y.uGra. Toi Sk xu&oXov zal xco
ycvsi xal ai 18 sac aoi'cinTovaiv.

1*



4 JOHANNIS WICLIF CAP. I.

phisice capitulo secundo et 7° metaphisice capitulo
primo. Causa autem finalis simpliciter, ut Deus, vendicat
sibi in omni genere illud, quod est perfeccionis simpli-
citer, secundum quod principiat illud genus.
An entity may Tercio supposito, quod, sicut accipitur predicamentum 5
a ge'ifus^in^hrce pro ordine per se predicabilium a genere generalissimo
ways; by itselt. usq^g jjj speciem specialissimam, sive pro illo eenere

bv accident and " '...'.. i- • •

by reduction to supremo, tnpliciter dicitur aliquid esse in genere,
Its origin, scilicet per se, per accidens, et per reduccionem. Per

se, scilicet quando ipsum per se est illud genus, ut 10
per se homo est substancia, et per se albedo est
qualitas; per accidens, quando unum aggregatum ex

rebus diuersorum generum , ut homo albus,

superficies figurata etc. Et per reduccionem, quando
ipsum non est illud genus formaliter vel essencialiter, i5
sed eius principium vel effectus. Prima inexistencia
respicit predicacionem formalem, secunda essencialem,
et tercia causalem.

Ex ista supposicione patet, quod omnis substancia
cum quolibet eius principio est in quolibet novem 20
generum accidentis, et per consequens est in illo genere,
lit causa in suo causato. Sequitur eciam econtra, quod
singulum novem generum accidentis est in qualibet
substancia per reduccionem eo, quod quodlibet illorum
generum est eifectus cuiuscumque substancie, est ergo 25
in illo, ut forma in suo subiecto et res in suo fine,
non ut puri debent termini esse in termino, quia
certum est, quod nuUo modo inexistendi, de quo
Philosophus loquitur 4° Phisicorum capitulo primo, est
iste terminus homo in isto termino substancia, sed 3o
primo signatum eius in primo significato, sicut species
in suo genere, vel pars subiectiva in suo toto universali,
et omne tale vocatur res illius generis, cum genus sit
formaliter illud. Et patet, quod non obest ad sensus
equivocos idem esse in diversis generibus, cum forte 35
quidlibet sit in quolibet genere eo, quod natura amat
communicacionem et odit impertinencia, cum quidlibet
sit cuilibet cathcna aurea collicatum.

c

6. Cod.: gn'a'""f usqz. 8. aliquid] cod.: ad. i3. /70s/ generum in
codice lacuna 12—14 litterariim.

28. De ,,modo inexistendi" atqiie ,,terminis in termino" lo-
cutus Wiclif fortasse meminit Aristotelici Nat. Ausc. IV i (3), 8.
(Ed. Paris. II 285, 50 s.) yiSvvazov S'f- aa^ia sIvccl rbv xonov
Iv rcii'tb) yc<Q civ rh] r^vo ach^iazci.



GAP. I. DE ENTE PREDICAMENTAF.I. 5

Istis suppositis patet, quod restringendo ens predica- The Categories,
mentale ad illud, quod per se est in aliquo decern pre- justification in
dicamentorum, sunt quotlibet encia, quorum nullum est general,
formaliter ens predicamentale, ut patet de Deo, unitate
5 et puncto, cum aliis principiis extra genus. Secundo patet
idem de quotlibet privacionibus, que, quamvis non sint
aliquod lo generum formaliter, tamen omnia sunt
accidencia substancie, cui nata est forma in esse, cuius
est privacio. Tercio patet idem de aggregatis per acci-

lo dens, de multitudinibus et multis similibus, que oportet
omnem loquentem ponere, ut patet tam de artiiicialibus
quam naturalibus. Quarto patet idem de pretericionibus,
futuricionibus, potenciis et negacionibus, que, quamvis
dicerentur accidencia vel posteriora ipsis subiectis

z 5 secundum esse intelligibile, tamen non possunt dici
accidere alicui substancie secundum esse existere. Et
idem patet de aggregatis ex veritatibus yppoteticarum,
cuiusmodi sunt veritates coniunccionum, disiunccio-
num etc.

2() Ad primum dicitur, quod non sequitur, hoc in- All percepts
complexum significat substanciam, quantitatem aut the'^ca'tegodes'

qualitatem etc., ergo suum primarium sienificatum est ''"' ^'^'* '^°'^*
^ J -n ^ i^ _ «^ _ not mean that

aliquod lUorum generum. Nam restrmgendo mcomplexa any entity is

ad cathegoremata, cum sincathegoremata consignificant °en genera."^

25 et nichil per se significant, patet, quod licet incomplexa
significant privaciones, multitudines, aggregata per
accidens, et talia, que non sunt aliqua istorum lo generum,
verumtamen significant aliquod istorum lo generum
secundarie eo ipso, quod cathegoremata incomplexa,

3o quia omnis privacio vel negacio, pretericio vel futuricio,

potencia vel passio est de aliquo istorum lo generum.

Omnis ergo terminus subordinatus actui simplici

apprehendendi rem extra animam, significat aliquid

F. iQi'horum lo. Sed non exinde est color concludendi, quod

35 omne ens sit aliquod horum i o. Non enim sufficit ad
veritatem talis proposicionis, quod eadem res significaretur
per subiectum et predicatum, sed omnem proposicionem
proprie significare veritatem actu entem. Quod si
obicitur quemlibet terminum significare substanciam,

40 et sic non oporteret multiplicare 10 terminos, conce-
ditur assumptum, cum omne signum accidentis significat
substanciam implicite vel explicite; verumtamen non

i3. Cod.: po"sAnecoibj.



6 .lOHANNIS \\1CLIF CAP. I.

superfluit ponere lo terminos, cum sint lo genera

capitalia, non subordinata formaliter, quamvis cathegoria

substancie sit prima, et ab ea qualibet alia signata, ad

quam alie reducantur, ut patet post. Nee est intencionis

Aristotelis distinguere terminos secundum suas signifi- '?

caciones, sed manuducere in noticiam lo generum per

hoc, quod omne signum significat aliquod horum i o,

que realiter distinguuntur, ut ipse declarat postmodum

in processu.

Past and futiiit; Ad secundum conceditur, quod omnis pretericio, lo

futuricio et possibihtas vel ahquid signabile de po-

sitivo est accidens substancie secundum racionem

eius intelligibilem, licet non secundum esse existere,

sed ut sic est quodlibet tale posterius ydea, et prius

actuali existencia suppositi, et per consequens non est i5

sibi accidens, cum omne accidens sit natura posterius

suo subiecto. Nee est inconveniens concedere accidencia

talia esse eterna, sicut et proprias passiones subiectorum

eternorum. Sicut enim subiecta habent esse intelligibile

eternum, sic et eorum accidencia. Sequitur eciam ab 20

inferiori ad suum superius sine impedimento: hec

pretericio aut futuricio est accidens isti intelligibili,

ergo est accidens. Antecedens patet ex hoc, quod

fundatur in illo, et potest adesse et abesse postquam

infuil preter subiecti corrupcionem. Nee est repugnancia 25

ad sensus equivocos concedere talia esse accidencia,

et alias negare ipsa esse accidencia. Non enim accidunt

substancie secundum eius esse existere, cum sint priora,

nee pretericio primo adesse et post abesse eo, quod si

adest, necessario semper aderit, et si futuricio adest, 3o

non est compossibile quod aliquando abfuit; ideo dieeret

equivocans, quod talia non sunt accidencia, cum genus

eorum non potest multoeiens adesse et abesse preter

subiecti corrupcionem, sicut seiencia in Deo est accidens

sibi, quamvis possit inesse et possit non inesse. 35

Threefold Unde pro notieia intelligendi autores et dicenda

meaning ot the ^ . ^ , ^ "^ , . , .. • r •..

word accident, postenus notandum est, quod accidens tripliciter

accipitur.

3i. compossibile) cod.: Qpo'«.

5. Meminisse videtur Wiclif ultimae categoriarum sententiae,
cap. XII [X\'j 10 {t^d. Par I 24, 16 ss.) "lacog Ss av :ica cikwt
TLi'fg cpavsirjoav rov sxeiv rgonot.' ol dh dcad-otsg XSysad'aL,
g^fSov aTtciVTFc; xarrjijid'ii.tjVTai.



CAP. I. DE ENTE PREDICAMENTAI.I. 7

Primo modo communissime omne, quod a posteriori 1. General;
adiacet vel inest alteri, potest dici sibi accidens, et '"Vs'adled' to'^''
isto modo omnis propria passio dicitur accidens another.
subiecto, ut patet 5° Metaphysice ultimo, et isto modo
5 divicie dicuntur diviti accidere, et Deo singule creature.
Patet ista significacio per beatum Augustinum in Dyalogo
ad Felicianum ; declarando, quomodo lilius est incarnatus,
et non pater, sic scribit: ,,lllud proprium est lilio,
quod per accidens sue noscitur evcnisse persone" et

losequitur: ,,Non enim utrisque commune est, quod ex
homine natus est; homo enim accidens speciale est,
quod plerumque sine preiudicio communis nature neuter
habere docetur in altero." Et eadem sentencia patet
83 questionum,questione7o",et concordat modus loquendi,

1 3 quo dicitur bonum accidere possidenti, et indubie tunc
sunt accidencia.

Secundo modo dicitur quecumque forma alteri II. Any form
contingenter inexistens, sive eternahter, sive ex tempore, continc^cntlv in

another; i' e.
, which exists in

0. sue] cod.: suo. it, but might be

4. Cf. Arist. Met. I\' 3o, i (/-; edd. antiquis libri V, cap. 30
et ultiynum, ed. Par. II 533, 24 ss.) Zlvn(j£^t]Kbg laysrca, o
vndQxsv fif-v rivi xort o:Xi]d'hg fItzsIv, ov fUvzoi ovt' f| avayx.rjg, ovx
STcl TO Tiolv- olov Si' Tig SQVTZCov (pvroj (jo&qov, svqs Q"rjaavQ6v
rovTO TOLVvv aimpsjjtjxog roi UQvztovtt xuv (jo&qov to svqsTv
Q-jjaccvQOv. Cf. etiam Arist. Met. V 4, 2 {Ed. Paris II,
p. 537, 31 as) ... to ^i&v cog avfif^sj^rjuog xal to mg altj&sg ov
cccpsTsov TO yaQ cci'tiov tov f^isv ccoQiaxov xov 8h xfjg SiavoCag

TL TCK&Og, XkI cqicpOTSQa TlSQi TO loiTlOV ySVOg TOV OVTOg ....

6. Cf. Aug. contr? Felicianum de Unitate Trinitatis liber cap, IX
{Migne, curs. Patrol, ser. lat. XLII, col. 1164): Et propterea
totum inter eos simile dicimus, quod pertiuet ad cummunionem
naturae: illud proprium, quod per accidens uni (sic) noscitur
evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Jilius cum patre,
quod pater est; sed non cum filio pater, quidquid specialiter ipse
perpessus est. Non utrique fsic) commune est, quod ex homine
natus est homo, sed accidens speciale, . . . etc. 14. Cf. Aug.
]')e diversis Quaestionibus LXXXlll, quacst. I, XIX (non LXX) i
(Migne XL, col. 74): Sed quoniam multa etiam secundum, pro-
prietatem personae, excepto quod attinet ad susceptionem ho-
minis, de illo ita dicuntur, ut patrem ncn aliud quam patrem,
et filium non aliud quam filium intelligi oporteat, putant haere-
tici in iis, quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem
esse non posse . . . et qu. sequ. 17. Cf. Anselmi De Divinitatis

Essentia -Vlonologium cap. 25 (no)i 27) (.W/gne Cursus Patrol. CLVIII,
c. 178): Sicut igitur summa natura accidentibus mutationem
efficientibus numquam in sua simplicitate locum tribuit; sic se-
cundum ea, quae nuUatenus summae incommutabilitati repug-
nant, aliquando dici aliquod non respuit, et tamen aliquid eius
essentiae, unde ipsa variabilis intelligi possit, non accidit.



8 JOHANNIS WICLIF CAP. I.

sive possit moveri per forme adquisicionem, sive non

esse accidens illi, cui inest, et taliter volucio rerum ad

exemplum divinum; et quotlibet talia insunt Deo, ut

patet Monologion 27*^, et 7" De Trinitate capitulo ultimo.

III. Most Sed tercio strictissime et propriissime quelibet forma 3

^nherent"form inherens substancie, per cuius adquisicionem vel deper-

by whose dicionem est ipsa mobilis, dicitur: et isto modo locuntur
presence or . . ' . ' . , ' . .

absence the philosophi, Ut dictum est m hue tractatus primi. Patet

niade*Mi"b^ecMo ista distinccio Monologion 27". Sic ergo intelligendo

change (1. e. accidens analovce nichil obest concedere pretericionem 10
mobihs). ..." • , • -J

et luturicionem esse accidencia rei secundum esse

intelligibile. Nam omni ydee, sicut et Deo, qui essencia-
liter est oinnis ydea, contingenter inest fore aut fuisse,
et per consequens futuricio et pretericio; ergo est dare
talium contingenter inexistencium formaliter aliqua, que i5
possunt vicissim, quociens libuerit, nunc inesse, et alias
privative deesse: et ilia sunt proprie accidencia. |

Est in secundo gradu dare alia, que possunt inesse F. 192
postquam defuerunt, vel deesse postquam infuerunt, sed
repugnant subiectis suis, quod perdant prima aut 20
adquirant secunda, sicut sunt pretericiones et futuriciones,
et ilia, que possunt dici extense secundo modo acci-
dencia; est ergo dare aliqua, que contingenter insunt;
sed subiectum non potest incipere vel desinere in-
formari illis, ut quotlibet Deo inexistencia, cuiusmodi 25
sunt sciencia, ordinancia, volencia etc. respectu rerum
producibilium. Accidens ergo contractum ad novem
genera accidentalia est forma accidentalis substancie
extenta, et sic non contingit alicui, quod Deo inest
formaliter, ut sciencie divine, pretericioni, futuricioni 3o
vel alicui huiusmodi, quod non presupponit existenciam

19. Cod.: post defuerunt. 27. Cod.: cctu.

4. Cf. Aug. De Trinitate, c. XVI [Migne XLII 922 sq). Si
ergo nummus potest nulla mi mtitatione toties did relative, ut
ncque cum incipit dici, neque cum desinit, aliquid in eius uatura
vel forma, qua nummus est, mutationis fiat, quanta facilius de
ilia incommutabili Dei substantia debemus accipere, ut ita dicatur
relative aliquid ad creaturam, ut quamvis temporaliter incipiat
dici, non tamen ipsi substancie Dei accidisse aliquid intelligatur,
sed illi creature, ad quam dicitur? 9. Cf. Anselmi ubi supra
[Migne CI.VIII, c 17%): Omnium quippe quae accidentia di-
cuntur, alia non nisi cum aliqua participantis variatione ad-
esse et abesse posse intelliguntur, ut omnes colores; alia omnino
nullam vel accidendo vel recedendo mutationem circa id, de
quo dicuntur, efjicere noscuntur, ut quaedam relationes.



ot



CAP. I. \m: KNTi; I'RKDICAMENTAI.I.

substancie create, sed solum forme accidental!, que
adest et abest substancie preter cius corrupcioncm ; et
isto modo locuntur philosophi de accidcnte. Unde
5'" Methaphisicc i3" ct 14" dividit Philosophus ens in
3 ens secundum se, ut sunt decern figure vel predicamenta,
et ens secundum accidens, cuiusmodi sunt veritates extra
genus. Omne enim genus principale est quodammodo
per se de intento nature principalissime suhiecta, et
consequenter 9 accidencia ad ipsam perficiendum

10 positive; ideo in omni genere est per se predicacio,
licet non per se existencia, ut patet primo Posteriorum
capitulo 4^. Quiditas enim accidentis per se egreditur
a sua causa, ut dicit Linconiensis, et sic universalia
accidencium dicuntur per se eciam secundum dici et

i3causari, non autem secundum existere, ut substancie.

Privaciones vero et neeaciones sunt per accidens Pi^^sent and

^ . ^ . . tuture do no,

intente a natura ideo, cum non smt nature positive, exclude each

sicut oportet omne genus esse; patet, quod non per se ins/ant^oftinie
constituunt genus, nee per se continentur in eenere; ''">■ "^^Y ""^

^ ' ^ D ? present, tuture

and past.

7. Cod : enim genus genus principale.

^ 3^ Cf. Aristot. Met. IV [V] 7; i et 4 {Ed. Paris 520, 44 ss.).
To uv '/.ayerca to ^thv y.axcc avfi^s^tjxog, to Sk zad-' avxo • v.ark
avfif^FJ^rjubg ^liv, oiov top Sr/.caov fiovaixov dvaC cpa/xsv, -/.ai tbv
av&Qconov ^ovainov Kcd tov ^ovaixbv av&Qanov, TtaQmthjauog
Xtyovxsg coanSQ xuv ilovglkov olxoSofislv, oxi GVf.i§t{hy^s xco oixo-
Su^ico novGiKoj dvca, i} roj fiovGL/Ctp oixoS6fi(p- xo yc^Q xodf sivat-
xoSi- ayjiiaivSL xu avit(j!-lj)]-/Jvcii raj^f x68s Ka&' ni'xa Ss

dvuL l&ysxai oaaTC'^i) G7]fiaCv8i. xa Gj(^fiuxa xfjg xaxrjyoQtag-
OGcixmg yccQ }Jysxai, xOGai^xay^&g xb 8ivai Grj/xaiVSi' STtsl ovv xatv
TiKxrjyoQOVfitvcov xk fisv xC sGXi Gtjfialvei, xa ds noiov, xcc Ss
TtOGov, xa Sh TiQog xi, xa 8h notelv 7] Ttaa^Siv, xa Ss nov, xa Ss
noxF, ly.aGxa) xovxcov xb sivai xavxb Gi](iaCvs(.. 10. Cf. Arist.

Analyt. post. I 4, 4 {Ed. Par. I 125, 10 ss.). Ka&' avxcc S' oca
vnaqy^SL xs sv xoi xi SGxiv, olov XQiyavco yQai.ii.iij xal yQafi^ij
Gxt^'^ij {rj yaQ ovglu avxatv sk xovxcov sgxl Kal sv xm loyco xm
Isyovxi xi SGZLV svv7taQj(St) xa) oGoig xcov svvnaQ'^ovvcov avxolg
avxa sv zco Xoym svvnaQxovGi xco xi saxt Sr]7.ovvxi. Cf. etiam
eiusdem capitis sectionem undecimam. 14. Cf. Commeiitaria

Robert! Linconiensis in libros Posteriorum Aristotelis. Cum textu
seriatim inserto. Venetiis 1404, Cap. 4 (f. 4): Dicitur etiam
per se esse, quod per sitbiectum non est; et sic dicitur omnis
substancia et sola per se esse; est autem per ss alterum de
altero et dicitur per se alterum de altera, cum quiditas unius
essencialiter et non per accidens a quiditate alterius egreditur.
Id autem, cuius quiditas essencialiter et non per accidens a
quiditate alterius egreditur, esse suum habet ab eo. a quo egre-
ditur sicut a sua causa., vel efficiente, vel materiali, vel
formali, vel fmali.



lO .lOHANNIS WIGf.IF CAP. I.

Therefore ct de quando, preterite, et future dicetur, quod non

ftmirTbehig distingwuntur ex opposite, cum omne quando sit

independent oi presens, prcteritum et futurum, racione tamen sunt

llie subject are . ' . .

not in diverse, ut post dicetur. Et ex isto patet, quod omnes
Vccid'ents.* pretericiones et futuriciones, cum sint eterne indepen- 5
Much less arc Jentes ab existencia substancie, non possunt dici ac-

nef^atives ... . ^

accidents. cidencia substancie create, et in multo magis negaciones,

ut patet tractatu de Veritate capitulo 4°. Nulla enim

negacio est formaliter positivum, ut me non esse

asinum maneret, si per impossibile Deus et omnis 10

afFeccio desineret esse. Ideo solet dici consequenter,

quod tales termini negativi possunt intelligi simpliciter

quasi affirmative pro veritate negacionis, quam primo

significant, et nulla talis est pars universitatis create,

cum ipsa, sicut omne per se genus sit positivum. i5

Secundo potest intelligi negative, quasi in predicacione

secundum essenciam, et sic omne ens est me non esse

asinum, et quotlibet talia, cum convertuntur cum trans-

cendente, et refert multum sic accipere, quia negative

accipiendo concedendum esset, quod quidlibet aliud ab 20

homine est nullum hominem esse; sed affirmative

accipiendo nichil est nullum hominem esse, quia

illud non est.

Negations exist Non ergo Sunt negaciones per se in genere, cum
only as entities •..••■ '^n

of intellect ^int encia racionis, nullum genus ponencia; patet ergo 2.->

(encia racionis). ^^ dictis, quod primum et perfectissimum, secunduni

genus, quod Deus potest adextra producere, est sub-

stancia, et per consequens genus; vel substancia est

primum omnium generum vel predicamentorum possi-

bilium, et per consequens est omnibus aliis predicamentis 3o

metrum. Unde ad considerandum genus oportet primo

et principaliter considerare naturam positivam adextra,

: si univoce, quiditative et per se communicatur multis

speciebus, et tunc est genus; ut si requiritur ad hoc,

quod tu non sis vel ad aliam huiusmodi negacionem, 35

quod sit natura substancie, que per se sit te non esse,

tunc te non esse est simpliciter in genere substancie

per se, et si accidens detur, quod requirit substanciam,

cui insit formaliter positive, tunc ipsum est in aliquo

28. Cod.: vel n» substantia delevi nulla.

<S. „De veritate sacrac scripturae", 71// tractatiis inter libros
Summae Theologiae Wiclifianae sexto loco ponitur a Shirley
I. c. p. 7.



CAP. I. DE ENTE PREDICAMENTAI,!. i i

genere acciJcntis, ut accio, passio, locacio, duracio,
scssio, dominium ct causa per sc in genere accidencium
sunt forme accidentales positive, presupponentes substan-
ciam, cui formaliter insunt. Numquid credimus, sic
3 esse de privacionibus, que per accidens intenduntur a
prima natura et a qualibct alia natura ipsas intcndcnte?
Numquid sic est de accidentibus, que insunt principiis
substanciarum, que principia non sunt in genere
substancie, sed per reduccionem, ut unitas, punctus et

lo cetera huiusmodi? Accidens enim dicitur per se ens
propter tria. Primo, quia est natura positiva, per se
intenta a Deo. Secundo, quia est formalis denominacio
substancie per se entis, a qua habet proporcionale esse,
quod est inesse. Et tercio, quia per se dicitur vel

i5subicitur in dato predicamento. Patet enim ex 5" meta-

phisice 21°, quod numquam dicitur aliquod totum com-

plexum et perfectum, nisi quod erit natum habere naturam

essencialem perfectam aut denominacionem accidentalem;

F. iQ2'et habet omnem talem vel simpliciter, ut Deus, vel in

20 genere, ut homo, vel eius accidens completum. Unde
accidens principii substancie, quod non est formaliter
substancia, non est pocius per se ens in genere ac-
cidentis, quoniam suum subiectum est per se ens in
genere substancie, cum ab illo principaliter haberet esse

23 per se, si tale haberet subiectum ; ergo puncti, subiecti,
informacionis, vel talis accidentis, quod inest principiis
substancie, cum ipsum non sit per se substancia, sed
tamquam pars incompleta per reduccionem in genere
substancie. Patet, quod ipsum non dat suo accidenti

3o per se esse in genere accidentis.

Nam quattuor modis dicitur aliquid per se esse, ut A thing is said

^^ • T-.^- '^i .. ^ z r, in ^ ^o exist by itself

patet pnmo Postenorum capitulo quarto et 5° Meta- ,„ four ways.

14. Et tercio] cod.: zg3'>.

•4. Cf. Arist. Metaph. IV [V) i(3, i [Ed Paris. II, 527, 42 ss.).
TeXsLOv Isysrai '^v fikv ov fiij sanv f^co n la^Hv firjSe sv (ioqiov
olov XQ^^os rirlsiog h/.ccaxov ovtog, ov /.itj saxiv h'^cj la§Hv %q6vov
zivci, og rovTov (leQog sari tov xQovov xal to y.ax' ccQStijv /cn:t
rd sv, fiij f^xov vtibqIjo/.tjv TtQOg xb yevog, olov rsketog [axQOg xai
x£?.Biog avl.Tjxrjg, oxccp •Kdxci xb sISog xfjg ol'KSiag ccQSxijg firj&hv
skkecncoaiv. 3i. Cf. Arist. Analyt. post. I 4, 4 (Ed. Par.

J 125, 10 ss.). Alludit enim Widif ad locum, quem supra ex-
scripsimus {p. I), not. ad lin. 10) neque aliud est, quod Meta-
phisicorum loco hie allato signijicare voluit atque indicatum est
nota praecedente; quapropter 21 numerus male ex hac pag.
repetitus.



1 2 JOHANNIS WICLIF CAP. 1.

phisice capitulo 2i°. Primo dicitur per se ens, exclu-
dendo causam efficientem, ut solus Deus. Secundo modo,
excludcndo causam materialem, ut angekis. Tercio modo,
excludendo subiectum, cui inhereat, ut quelibet substancia.
Et quarto modo habet commune per se esse vel dici 5
de altero, sed per se causatur ab eo; quod contingit
dupliciter: vel sic, quod predicatum dicit essenciam
subiecti, vel sic, quod subiectum dicit essenciam sue
passionis predicate, et non sunt plures modi predicandi
per se, qui eciam dicunt in accidentibus modos essendi lo
per se.
Diit'crencc Pro solucione tercii argumenti oportet notare dicta

commune'and tractatu primo capitulo 4" de multitudine generis et
universale, speciei. Secundo oportet supponere, quod fiat limitacio

ad per se et proprie genus ac species; sic enim i5
supponendum est predicamentum denotare per se genus
generativum, quia aliter oporteret vagari, ponendo quasi
infinita predicamenta tam positiva quam privativa, ut
sophiste arguunt. Dicitur enim predicamentum, quod
autonomice per se et principalissime predicatur, ut res 20
summe communis in quid predicata, quia adhuc secun-
dum loquentes de predicamentis, que sunt signa,
recurrendum est ad res signatas, ne coordinacio
signorum sit predicamentum, vel quilibet terminus
communis sit universale, quia deficiente signato non 2?
habebunt signa talem denominacionem. Tercio supponitur
ex dictis, quod predicamentum substancie sit exemplar
et mensura cuilibet generi accidentis. Et istis notatis
patet ex secunda suppositione, quod minor est falsa,
cum non sit dare per se genus puncti, unitatis aut 3o
talium, que sunt prima generum. Ideo, sicut dictum
est tractatu primo, capitulo primo, non oportet, si
aliquid sit commune, quod ipsum sit universale;
deficiente enim genere mensurante positivo, oportet,



Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 3 of 34)