John Wycliffe.

Joannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) online

. (page 7 of 34)
Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 7 of 34)
Font size
QR-code for this ebook


forma non est nisi eandem essenciam actualiter existere
vel informari, et unio istorum non est nisi eandem
essenciam esse unum ex hoc, quod formaliter est id,

1 3 quod est ad eius potenciam, et totum hoc est ilia
essencia.

Ex quo patet, quod quelibet essencia est perpetua;
quia non posset desinere esse, nisi per anichilacionem ,
sed nichil potest anichilari, ut hie supponitur; ergo etc.

■:o Secundo patet, quod accidit essencie, quod sit ignis,
aer vel aliud corpus quodcumque, ymo quod sit con-
tinuum vel discretum. Nam materia prima non cor-
rumpitur propter generaciones huiusmodi formarum ;
sed manet sub qualibet, contrariis formis pro diversis

2? temporibus; ergo et essencia, que est ilia materia, cum
materia dicit ultra essenciam relacionem ad formam
in communi. Tercio patet, quod quelibet essencia est
terna, quia quelibet talis est tres res, quarum quelibet
est eiusdem communis essencia, scilicet potencia, actus

3o et unio eorum etc.



CAPITIS QUINTI APPENDIX PRIOR.

Sed contra hec tria dicta obicitur per ordinem. Solution of

l^rimo contra racionem substancie supradictam aj-m^i_ 'luce obicctions

^ . ^ made apainst

mentatur sic: de nullius absoluti racione formali est our position.

^.^relacio; sed substancia quecumque est absolutum, ergo

non habet relacionem de racione sua formali; sed racio

supradicta ponit formaliter relacionem potencie ad

actum, ergo etc.

!o. Cod.: ma z tor. i*). Iiic] end.: h^ (= habet). 3o. Cod.: unio
iIl(MTim eorum. 32. Cod.: Inc. o3. Cod.: r'laco Pro supdcla f ^>ba.



44 JOHANMS WICI.IF CAP. V.

Item videtur, quod talis potencia sit eterna, et per
consequens nichil est creabile, cum neccssario materia,
que est potencia, sit eterna formaliter, consequens Deum
et ydeam.

Item omne substare rei elementis suis presupponit 5
esse superstantis; ergo substancia prius habet actualiter
esse, antequam habet esse substanciale; et cum omne
adveniens enti in actu sit accidens, sequitur, quod
omnis forma substancialis sit accidens.

Ad primum dicitur, quod omnem creaturam precedit lo
relacio, idco assumptum est falsum, cum nullam crea-
turam contingit concipere secundum eius racionem for-
malem, nisi concipiendo relacionem, quamvis non
oportet distincte concipere relacionem vel racionem
cuiuscumque ad hoc, quod ipsum distincte concipiatur. i?
Nichil ergo obest, quod absolutum presupponat rela-
cionem, quam dicit in sua racione formali. Verumtamen
nulla relacio posterior substancia est de eius racione
formali, et talis est omnis relacio per se in genere
relacionis, ut patebit tractatu de relacione; sicut enim 20
substancia est analogum ad signandum Deum et raciones
vdeales, et ilia, que per se sunt in genere substancie,
sicut est de relacione et ceteris principiis.

Ad secundum dicitur, quod duplex est posse, scilicet
posse lovcum, quod fundatur in ydea vel re, cuius est ^r
posse secundum esse suum intelligibile, et illud non est
materia, nee pars substancie. Est aliud posse actuatum,
quod I incepit esse per creacionem. Nam primo omnium F. 199
creatum est esse nedum in communi, sed de quocum-
que singulari esse actuali, quod est eius forma com- ?o
munissima; contra essencia est id, quod est; est prin-
cipium in essencia. Essencia tamen precedit quodam-
modo quodcumque esse suum singulare, quia nunc
habet unum et nunc aliud, ut mutatur de una forma
substanciali in aliam; et potencia, quam habet essencia ?3
ad esse vel formam substancialem in communi, vocatur
materia, si potest vicissim recipere multas formas sub-
stanciales, ut patet de massa sublunari ; et si determi-
nata sit essencia ad unum inseparabile, ut creditur de
celo, tunc vocatur subiectum, ut sentenciat Commen-40
tator in lihro suo de Substancia Orbis; et patet, quod

41. Cf. Averrois Cordubensis Sermo de substantia orbis c. 2
[in editione AristotcUs opp. Vencta Vol. IX 4 et -J): Cmpu:;



CAP. V. DE ENTE PREDICAMENTAF.I. 45

potencia, que est pars rei, cum presupponit essenciam
addens rclacioncm, non est etcrna.

Ad tercium dicitur, quod coiisequencia non valet,
cum substancia quecumque presupponit suum esse in-
3 telliLjibile eternum, nee minus creatur, cum sit sine
aliqua materia preexistente; nee est aliquod ens ac-
cidens predicabile, nisi adveniat formaliter subiecto,
manenti ens actu tam sub forma, quam sub aliqua
mensura ante formam. Et hec est racio, quare forma

ii> substancialis non est accidens predicabile; quamvis
enim accidentaliter adveniat essencie, presupponit cius
corrupcionem, ipsa tamen essencia non ut sic est ens
actu, quia non ut sic determinat sibi aliquam formam
singularem, secundum quam foret individuum actuale

> -■' alicuius speciei substancie, et omne accidens predicabile
presupponit substanciam talis racionis; ideo dicunt
philosophi, quod forma substancialis non est accidens
alicuius novem generum, quamvis accidat materie
prime. Et si obiciatur ex dictis, quod eadeni essencia

20 non est vera essencia ....



CAPITULI QUINTI APPENDIX POSTERIOR.

Dubitatur autem, si iuxta sextam signacionem est
dare substanciam aggregatam, et videtur, quod sic.
2? Primo ex hoc, quod nomen, verbum et oracio est vox
significativa ad placitum, ut dicitur primo Perihermeneias;

F. 199' et certum est, quod non est vox nisi aggregative, Substance can

sicut nulla vox alia potest esse; ergo est dare quali- '^ '^botlf ^"^^
tates, quarum quelibet est aggregatum ex multis quali- '^""'P?"'"^^/'*"'^

. ' ^ 7 00 o T iinivcrsals

3o tatibus et per idem substancias. Item omnis quantitas present

discreta habet substanciam sibi subiectam, sicut omne 'co'nectfvV^'^

unum accidens a subiecto habet unitatem: sed constat, ""jtics, arc

. ' ' subjects or

quod numerus m actu non habet substanciam sibi quantiiv, and



substances.



II. presupponit] co.i.: p' ; locus labcm quandam traxissc videtur.

autem caeleste est quasi materia istius formac abstractae, quia
est materia existeus in actu. Et ideo non assimilatur materiae
nisi in hoc tantum, quia est materia Jixa ad recipiendum
formam; et ideo dignius dicitur subiectum, quam
materia. 22 Cf. supra pag. 88. ScJ sexto accipitur subslaiicia
aggregative etc. 2 5, C/". Arisl. de Interpretatione i, 2 et 2, i— 1-!
{I'd. Par. J 24 sq.).



4G JOHANNIS WICI.IF CAP. V.

subiectam, nisi que est multitudo vel multe substancie;
ergo etc.; quandocumque enim est aliquid pertec-
cionis in causato, illud est eminencius in sua causa;
unitas ergo numeri est eminencius suo subiecto. Item
domus, pannus et cetere res artiticiales personaliter in- 3
telligendo sunt singula earum substancia, et non nisi
substancia aggregata; ergo etc. Assumptum patet eo,
quod figura artificialis, domus, habet unum subiectum
artificiatum; et negare, quod omne tale artificiale est
aliquid, est nimis onerosum, quia per idem hoc dice- lo
retur de cervisia, de quibuscumque confeccionibus, et
breviter de quolibet corpore mixto, cum omne totuni
sit sue partes quantitative et in quolibet mixto sunt
elementa partis quantitative. Item universale est quot-
libet suorum singularium, ergo est omnia ilia, et que-ir
libet pars eorum usque ad individuum; sed quotlibet
partes talium sunt multitudines, ergo universale est
multitudo, ut homo, populus, et per consequens omnis
talis multitudo est aliquid subiectum quantitati discrete.
Patet talis unitas 8" metaphisice 5", et patet ex modo 20
loquendi, quo concedimus populum currerc, ambulare
et exercere opera vitalia, ac subiectare accidencia per
se, que sunt solius substancie. Item tota substancia in-
tegralis est sue partes quantitative, cum aliter materia
prima esset anichilabilis per divisioncm, et continuatio 2.-)
superaddita foret forma substancialis, ut patet alibi;
ergo, cum nulla talis substancia potest esse non-sub-
stancia, quia tunc accidentaliter esset substancia; ergo
sequitur, quod facta divisione in multas partes manebit
substancia aggregative, que prius. Item subiectum in- 3o
mediatum forme superaddite est una substancia, quia
est corpus vel materia forme substancialis, et illud est
substancia uno modo, ut patet 5" ct 7" Metaphisice, et

9. Cod.: artifi'^'^ 11. Cod.: dTl-ia c'liifia.

20. C/. Aristot. Met. \\\ 3, 8. (In antiquis edd. VI !!■'>, Ed.^
Par. II 5GI 2 <;s): (PavfQov Sf kuI Sioti, d'nsQ dai ncog aQt&juoi
al ovai'ai, oihcoe f>a\ y.al ovx "^ ^^^^^ XiyovoijiovaScov o rj

Met. IV 8: [In antiquis edd. V 8, Ed. Par. II 52t.o3): Oi^a
Ur^rm r« rs anXa aco^iara, olov y? ^^^ ^''Q ''''' vdcoQ^^m. oaa

rs y.al Smtiovicc y.ai r« ft6,o^« rovrwv. 'A^ccvrc^ be rccvra l^ysra
ohaia on ov -.ud-' vnoy.si^hm^ P.^'r^mt, ccua y.cau tovto^v r«



CAP. V. HE ENTE PREDICAMENTAI.I. 47

tamcn non est unum, nisi aggregative; ergo talis ag-
gregacio sufficit ad hoc, quod substancie aggregate con-
stitLiant unam substanciam.

Minor patct ex hoc. quod omnis unitas substanciaiis
5 est a forma substanciali; sed diverse forme substancia-
les in specie non constituunt unam nisi aggregative,
quia aliter esset processus in infinitum in formis, ergo
subiectum immediatum forme superaddite est solum
aggregative unum, et per idem servare posset unitatem

10 facta separacione, cum distancia et propinquitas sunt
impertinencia ad constituendam substanciam. Item est
dare substancias sibi invicem succedentes, que consti-
tuunt unam substanciam successivam, ergo multo magis
convcnit substancias simul iuxta positas constituere unam

1 3 aggregative. Antecedens patet ex hoc, quod lumen,
sonus et motus possunt successive continuari, dum sub-
iectum eorum est percibiliter ingenerari; cum ergo
oportet omne tale accidens habere proporcionaliter sub-
iectum denominatum, sequitur, quod oportet esse sub-

20 stanciam successivam, et per idem, cum sonus sit in-
terpolatus, stat substancim interpolatam succedere
subiectando solum. Et contirmacio huius est de succes-
sione generis relacionis in quotlibet linearum substancie.
Item ....

16. Co^i.: 1110'.' (=: mo^ius). 17. pcib' (jrercibilitcr) locus suspc'clux.

tdla et Met. VII '}.. {In antiqins edd.) VII 2, ed. Tails II r,/).9, 21:
AsysTca S' r) ovaia, n ^ir/ nlsovaj^cog, ccXX' ev rsxTaQGi yp (uoagtu-
y.al yc<() to xi ijv sivui- y.al rb ■/mO'oIov xal to y&vog ovaia doy.ft
tivca i-AUGTOv xal xbtaiiTOv xovxov to vTtoy.£i(i^vov. To 6' vno-
y.f-iiisvov tan x«9'' ov xu ciXla ?Jysxc<i, h/.Hvo ds avxb firjxixi
y.ax' ci/.Aov.



CAPITULUM SEXTUM.



On quantity, Post substanciatii sequitur quantitas, que est imme- F. 200'
' "^ i'ui-thcM- ^ tiiatum et proximum genus accidentis; repugnat enim
accidents, genus substancie esse integrum, nisi fuerit tarn sub-
stancia corporea quam incorporea, et per consequens 5
tam quantitas continua quam discreta. Et quod sit
prior qualitate, patet ex hoc, quod qualitas quecumque
presupponit quantitatem, ymo eadem species quantita-
tis, ut corporeitas, est disposicio ad quotlibet genera
qualitatum, causans figuram, acuciem etc. Ideo solet 10
dici, quod quantitas sit basis cuilibet alteri accidenti.
Moaning ot the Notandum tamen, quod quantitas dicitur multipliciter.
woi qiiantiiN • Pj-Jj^q pj-o quantitate virtutis aut perfeccionis essencialis,
ut immensitas vel infinitas Dei, et eius quantitas, que
realiter est divina essencia principians genus quantita-i3
tis, sicut et genus substancie; et proporcionaliter que-
libet substancia habet quantitatem, que est essencialis
sibi, cum sit realiter sua essencia, et per consequens
non accidens sibi. Secundo modo accipitur quantitas
pro forma accidentali, qua substancia est formaliter ac- 20
cidentaliter quanta et ut sic est genus primum acci-
dentis. Tercio modo accipitur essencialiter vel materi-
aliter pro subiecto quanto, et ista significacio est famosa,
quia solum accepta ab illis, qui negant quantitatem
distingwi a subiecto quanto. Quarto modo accipitur pro 25
quacumque denominacione forme, secundum quam ipsa
est formaliter quanta, ut alia est quantitas qualitatis,
alia motus, et sic dc aliis formis tam substancialibus,
quam accidentalibus. Quinto modo accipitur aggregative
vel collective pro aggregate ex multis formis, quarum 3o
aliqua est quantitas; ct isto modo crcditur tempus dici
quantitas; dicit eniirt tempus pretcr quantitatem, motum
et per consequens accionem et relacioncm; ideo crcdi-
tur non esse principaliter quantitas, ut linea vel nume-



CAP. VI. OK 1-:NTE PRFniC.\MFNT.\[.I. 49

rus, et sic dc loco, dc oracionc ct multis similibus.
Facta ergo limitacione quantitatis ad secundum modum
signilicandi, ct supposito, quod substancia sit commune
ad substanciam aggregative unam vel substancialiter
3 unam, modo, quo dictum est superius, patet, quod quc-
dam est quantitas continua, et quedam quantitas dis-
creta. Quantitas continua est quantitas, qua sulistancia
est continue quanta, ut linea, superficies et corpus,
quod quidam vocant crassitudinem, quidam altitudinem,

'"et quidam profunditatem vel ternam dimensionem. Nam
quomodocumque vocetur, certum est, quod multum equi-
voce differt a corporc, quod est species substancie. Quia
autem utrumque membrum quantitatis continet sub sc
genera multum disparata, ideo dividit Aristoteles genus

1 3 quantitatis per signum neutri generis, ac si intenderet,
quod generis quantitatis aliquod genus intermedium est
continuum, et aliquod discretum; et quamvis quantitas
discreta credatur naturaliter prior quantitate continua,
tamen quantitas continua est naturaliter prior in ordine

2o cognoscendi; et preterea perfectissima ac completissima
substancia, que est mundus, habet quantitatem conti-
nuam pro tine et complemento cuiuscumque quantitatis
discrete.

Primo ergo distint^uitur distinccio quantitatis continue Quantitv is an

' ,. ' • •, accident disiinct

2? a subiecto, supponendo supradicta de ventatibus, et tVom the
quod quocunque individuo existente accidens tota sui confirmaUon

species est accidens. Nam eundem hominem contingit fi'op An^iistine

. . ^ and concluBions

nunc esse maiorem et nunc minorem, quod non posset drawn from his

esse, nisi magnitudo et per consequens quantitas esset words.

3o sibi accidentalis; ergo etc. Et si est sibi accidentalis,

tunc est accidens eidem; ergo quantitas hominis est

sibi accidens, et cum eiusdem racionis sint quantitas

hominis et cuiuslibet substancie corporee quantitas, se-

quitur, quod cuilibet substancie corporee inest quantitas,

ij. Cod.: mebrum | acciW^ qnti'P.

7. Hanc quoque WicUfii expositionem paene verboteniis ex
Aristotelis praeceptis pendere colligitur ex Cat. IV i — 2. [Ed.
Par. I 6, 42 ss.): Tov Sh noaov to ubv hart Si(OQiaiibvov, to (ih
Gvv^^hg, y.ca xo fisv f/C Q-bOLv txovtcov TCQog cuXrj).cc rcop h> aurorg
(lOQicav avvtazyxB, rb Sk Ovx a^ h%6vTcov &£at,v. "Ean Si- Stco-
QiOfitvov fiav, oiov ccQid-fiog y.al /.oyog, avvsj^f-g di-, olov ytjaf^ifiij,
sniffuvtta, OMiuc t-'ti dt nuoa ravra Xi^'^^'^S, >'«'• tonog. Toil'
fiav yccQ xoii ufjidfiov fioijicov uudtig sgtl y.oivbg oQog, jciiog ov
ovvdnzH xu uoQta avrov .... 14. Lf. not. sitperiorem.



5o JOHANMS WICI.IF <:aP. VI.

Ill acciJcns sulistaiicie. Conlirmatur, quod homo sit
qiuintus CvSt Veritas, prcsupponcns hominem esse et
potens deesse ab homine, ipso permanente, | ergo distin- 1'. 201
guitur ab homine, et certum est, quod talis Veritas inest
homini accidentaliter, ergo est accidens homini, et ad ?
nichil pertinencius deserviret, quam ad quantificandum
hominem, cum ipsa posita est homo sic quantus, et
ipsa ablata desinit esse sic quantus; ergo talis Veritas
est accidens, quo subiectum est formaliter et acciden-
taliter quantum; et talc describitur esse quantitas distinc- 10
ta; ergo est dare huiusmodi quantitatem. Et hie con-
sidero, quoniam inconsequenter dicunt quidam, quod
impossibile est substanciam esse accidentaliter quale,
nisi insit sihi qualitas distincta. ut forma accidentalis
distinguitur a subiecto. Et cum dicunt non oportere, i?
si subiectum sit accidentaliter et eque formaliter quan-
tum, quod quantitas sit forma accidentalis sibi. illius
autem non est fingenda racio, licet false fingatur, quod
oportet qualitatem esse rem, que potest per se existere,
et non sic de quantitate. 20

(^onhrmatur ista sentencia per beatum Augustinum ("i"
dc trinitate 6°, ubi dicit sic: ,, In unoquoque corpora
aliud est magnitudo, aliud color et aliud figura; potest
enim diminuta magnitudine manere idem color et
eadem ligura, et colore mutato manere eadem ligura 2?
et eadem magnitudo; et figura eadem non manentc
tarn magnum esse et eodem modo coloratum." Et ca-
pitulo 4" sic scribit: „Humano quippe animo non est
hoc esse, quod fortem esse, aut prudentem esse, aut
iustum esse, aut temperatum esse; ]">otest enim esse ?o
animus et nullani islarum habere virtutem", sed in I )eo
est idem. Et 5'' de trinitate i 3": ..In reluis ]>artici-



21. Aug. De Trinitate \'I (3. Migne, C'ursiis patrolngiae xer.
lat. XL II t)2S. 28. Ibidem, ubi supra cap. .}., {Migne

col. !r27) .... non hoc est esse, quod est fortem esse, aut pru-
dentem, aut iustum, aut temper antem: potest enim esse ani-
mus, et nullam istarum habere virtutem. Deo autem hoc est

esse, quod est fortem esse, aut iustum esse et qsq.

32. Ibid., ubi supra \' 10 {non l-'l) Migne, col. !*1S: In rebus
euim, quae participatione magnitudinis magnae sunt, quibus est
aliud esse, aliud magnas esse, sicut magna domus, et magnus
mons, et magnus aninius; in his ergo rebus aliud est magnitudo,
aliud, quod ab ea magnitudine magnum est, et prorsus non hoc
est magnitudo, quod est magna domus.



CAP. VF. DE I:NTF PREDICAMENTAI.l. 5l

pacionc niagnitiKlinis aliud est cas esse, et aliud cas
esse mai;nas, ut Jomus, mons et animus."

Ex istis dictis beati Auf^ustini patent michi Iria. Prima
opinio, vel verius plena sentencia sua de distinccione
.S accidencium. Secundo modus probandi distincciones
eorum. Et tercio modus loquendi et intellii^'endi per
complexa Aristotelis; eciam generaliter loquendo de
quantitate distingwit ipsam tamquam acci'dens.

Item impossibile est subiectum vere moveri, nisi sit Proot' oi ihis

lovere ens pcrtinenter adquisitum vel deperditum, men- "^"^l-espic}' ,o'"'
surans motum huiusmodi. Sed stat aliquid vere succes- in'>vcmeiit.
sive augmentari vel rarelieri aut minorari; ergo oportet
ponere talem rem adquisitam vel deperditam a mobiii
a qua est, quod mobile sic movetur, et talem rem

i.^vocat Commentator tercio Phisicorum 4" materiam
motus formaliter dicti et verius motum, quam talem
lormam; aliter enim non esset racio. Unde est motus
augmentacionis distinctus specilicc ab aliis motibus.
nisi penes diversitatem sui termini ad quem, ut dicitur

20 5° Phisicorum Nee esse mensura, unde talis motus

esset velox vel tardus, uniformis vel diftbrmis, et sic de
aliis passionibus motus, ut patet consideranti. Confir-
macio huius est, quod non potest esse incepcio vel
desicio aut successiva contradictorum verificacio, nisi

23 sit dare rem incipientem vel desinentem. racione cuius
sic est, postquam sic non fuit: sed hoc habito planum
est sequi quantitatem distingwi.

Confirmatur ista sentencia ex testimonio Aristotelis Aristoti
in Predicamentis, ponentis quantitatem genus distinctum



c s

testimony to
this assertion.



S. Cod.: tamqm. Item . . . . ; addidi accidens. 20. Post pliisiconim
in cod. lactiua 3 — 4 litteravum.

1 5. Cf. Averrois (^ommciitarios in Arist. Ph\s. 3, 4 [Ed.
Arist. opp. Veil IV, f. 41): Motus enim nichil aliud est, quam
s^enevatio partis post aliam illiiis perfectionis, ad quam intendit
motus, donee perjiciatur et sit in actu. 20. Cf. Aug. Nal.

Ausc. V 2 [3] 10 (Ed. Par. II ^JIO, 42 ss.): ^Ensl 8h ovts ovaiag,
uvrs Tov TtQog n ovra xov tiolsIv -/.cd Ttdax^t-v, /.stTtsrai. •/.axu
TO noibv Kcti TO Ttoaov xat to tiov xCvrjaiv eivai, [lovov av
f/MOTcp yaQ aGTi rovrav h'ccvTtmaig. 7/ i.ihv ovv zaxci xo noibv
y.Lvtjais cu'/.oicoGLg 'aazco . ... 11 ()i- -/.axk to Ttoaov, xb fii-v y.otvbv
uvoivvuov, y.ad-' i-y.axaQOV d' av^rjoig xkI cpd-ioLg, ij jxav slg xu
xtlsLov ^liysd'og av^rjaig, y S' ax tovtov cp&iGig. 28. C/. Arist.
Anal, po.st. I 22 (In antiquis edd. 15, 5—8) [Ed. Par. 1 142, 24 ss.):
Tnoy.t-iaO'co f)>/ to Tcaxrjyofjovfiavov y.aTtjyoQaladai uai, or y.«Ti]-
yuQHTdt, ujiliog, u}./.(< ii'tj y,((T('. at'ft.lj:-jj>/y.6g- oi'Tco ya^ ai ano-
dai^SLg dnodar/.vvovaiv. "ilaTS y ti' xco xi acTiv ?} oti noibv y

4*



52 lOHANNIS WICI.IF CAP. VI.

post SLihstanciam; et idem sepe dicit in libro Topi-
corum. Undc libro Posteriorum dicit negativam esse in
methaphisica, in qua unum predicamentum removetur
a reliquo, et exemplificat Lyncoliensis de hoc: nulla
substancia est quantitas, ubi tamen hac via habet po- 5
nere, quod omnis substancia, si est, est quantitas, ut
omnis substancia materials est mensura, qua est vir-
tualiter magna, ut dictum est de Deo. Nee fingetur
quid aliud a substancia connotet iste terminus quanti-
tas, racione cuius sit terminus accidentalis. Ideo vide- lo
tur, quod sit superior communis ad substanciam et
qualitatem, et tamen tale genus univocum nescierunt
philosophi invenire, sicut nee signum signans pure F. 201'
univoce substanciam materialem et qualitatem materia-
lem, Unde et primo Phisicorum capit Aristoteles contra i3
Parmenidem et Melissum, quod, si substancia quanta
est, tunc sunt res diversorum generum, scilicet sub-
stancia et quantitas, et per consequens non tantum
unum. Et 7"^ Metaphisice 8"^ sic scribit: ,,Longitudo,

12. tamcnl cod.: cum. 16. Cod.: ac ct.

Tcuaov y tcqoq xi J} noiovv ?j TiuG'/pv y nov Tj itoxi. orav ?v
•Aud' i-vog ■/.ciTyyOQrjD'jj. "Etc tcc iii-v ovaiav atjaalvovrci otifq
h/.tlvo 7j V718Q ay.sivo ti cijitaivfi y.ccO'' ov viuttjyoQnTai . . . oaa
dt ^ly ovaiav ayiutivsi Ssl zatu xLvog viioyiSii.i,£vov '/iartjyoQsT-
ad-at, zal (li/ mvaC ri Xsvuov, o ov^ ftsqov n ov Xsv/.ov lioxiv.
.|. Cf. Commcntaria Roberti Linconicn.sis in libros posteriorum
Aristotclis i5 {Ed. Yen. f. i5'): Cum aiitem est predicatio si(b-
stautialis nan convertitur predicatio in aliquo predicamentorum,
ut, cum albedo sit color, non convertitur, ut sit predicatio simpli-
citer, color est albedo .... Omnia enim, que siibstantialiler
predicantur de aliquo, recipiuntur in eius difjinitione .... Summa
igitur Iiuiwi probationis sic breviter recapitulari potest: Acceptu
per divisionem, quod est predicari sinipliciter, accipitur, quod,
ubi est predicatio, predicatur genus vel differentia subiecti ant
quale aut quantu m aut denominative sumptum alicuius alterius
predicati, et non predicatur subi'ectum de accidente, ut
album est lignum vel accidens de accidente, ut album est musicum.
i3. Cf. Aristotclis Nat. Aus. I c. 2 et 3 atque potissimum quae
leguntur 2, 10 (Ed. Tar. II 249, 4ii ss): Mtliaaog di (fyai to ov
uni-ti)ov fivat. Tloodv aqa ti to ov to yrtQ cinsiQOV hv tw noaco'
ovaictv 8h uTtsiQOV sivcci tj TtoioxyxK y Ttd&og ovx svSsx^tcci
f/ nlj y.cixu Gviipfjjyxog &l chict y.ai iioak ccxTci sisv 6 yag xov
uTtftijov luyog xm nuaco TiQogxQi/xM, ta.K oi)z ovaui, ovSs roi
7C010). El [ikv Toivvv xal ovaia saxt zal noaov, Svo xal ovi ev
TO uv. 10. Cf. Arist. Metaph. \'I 3 {in antiqiiis edd. VII .?,

Ed. Far. II .'>5.9, ,'i.9 .^s.): TTsQUHQOv^ibVcov y«p xwv uaacov, ov
cpaivfTca ovQi-v vnoti^rov ra fih> yay akka, rcov aioi^u'ixcov
jcc'id'y, y.cd Truiqtiaxa y.ca 6i'vuafig- to dh ui/y.vg yai TT/.axog xcel



CAP. Vi. DE ENTK PRIiDlCAMKNI Al.l, • 53

latitudo ct profunditas sunt quantitates, ct non sub-
stancie; quantitas enim non est substancia, scd iUud,
cuius sunt ista." Primo modo est substancia, super quo
Commentator: ,, Longitudo, latitudo et profundum, per
3 que diffinimus corpus, videntur esse substancie, sed non
sunt, quoniam quantum non est substancia"; sed hoc
dixit ad declarandum, quod individuum, cum non sit
substancia per tres dimensiones, restat, quod sit sub-
stancia per materiam. Nee oportet multum soUicitari

load inveniendum dictum philosophorum, qui sentencia-
liter negant quantitatem esse subtanciam propter earum
copiam.

Item iuxta istam upinionem omnes sciencie

doctrinales eo, quod omnes ille presupponunt quantita-

I -■^ tern pro subiecto, de quo considerant; et eciam Augusti-

nus secundo de Doctrina Christiana declarat,

quod sunt necessarie, multum conferentes ad noticiam
scripture; et Aristoteles secundo Phisicorum dicit, quod
mathematicorum abstrahencium non est mendacium.

(). Cod.: silt qm no acididi qiiaiitiim. lo. qui] cod.: q = que.

ij). Posf opiiiionem in cod. lacuna 6 fere titleraritm. i5. cciam| corf. ;

cum corrcvf. i6. Post Cliristiaiia in cod. lacuna 5 fere litterarum.

jjcid-og TtoaorrjTsg Ttvsg, kIX' ovx ovaiat. — Super quo Commen-
tator. Cf. Aristot. opera cum Averrois comm. ed. Veneta VIII,
fol. 7o: Delude dicit et etiam longitudo et latitudo et pro-



Online LibraryJohn WycliffeJoannis Wiclif De ente praedicamentali (Volume 11) → online text (page 7 of 34)