William Rishanger.

The chronicle of William de Rishanger, of the barons' war, the miracles of Simon de Montfort online

. (page 13 of 15)
Online LibraryWilliam RishangerThe chronicle of William de Rishanger, of the barons' war, the miracles of Simon de Montfort → online text (page 13 of 15)
Font size
QR-code for this ebook


extraxerunt. O luctuosa funestaque dies ! in qua nobilis ecclesia
Roffensis cum omnibus contentis in ea vilium hominum facta fuit
praedatio, cum ipsi non plus honoris seu reverentiae quam vilissimo
prostibulo vel tugurio deferebatur. Portae siquidem ejus circumqua-
que exustae sunt, chorus ejus in luctum et organa ejus in vocem
flentium sunt concitata. Quid plura? loca sacra, utpote oratoria,
claustra, capitulum, infirmitorium, et oracula quaeque divina stabula
equorum sunt effecta, atque animalium inmunditiis spurcitiisquecada-
verum ubique sunt. repleta. Sabbato, hoc est in vigilia Paschae, barones
balliviam exteriorem castri ceperunt, comite Warenniae cum suis infra
turrim se recipiente. Obsessi itaque septem diebus strenue se defen-



128 NOTES.

debant, pluribus tamen intus quam extra vulneratis et interfectis.
Septima autem die, hoc est die Sabbati sequenti, comes cum exercitu
fugam petiit, audito Simone quod rex veniret ad succursum obsessorum.
Rex itaque cum aiaguo exercitu Canciam veniens, cito castrum
Tonebregge obtinuit sine labore. Indeque maritima peragrans barones
quinque portuum sibi subjugavit, recepta ab eis fidelitate cum obsidi-
bus." Fol. 173, r, ft. v, a.

P. 27, 1. 26. Litera missa. These letters have been frequently
printed, but always without dates. The Barons' letter to the King,
was sent from Fletching on May 12th, and the other two letters from
Lewes on the same day : this appears from MS. Bib. Reg. 8 D. III.
fol. 163, v; MS. Bib. Reg. 5 F. XV. fol. 2, v; MS. Cotton. Nero,
A. ix. fol. 71, v; MS. Cotton. Cleop. D. ix. fol. 54, r; MS. Digby,
168; MS. Bib. Reg. 13 C. VI. fol. 63, r, ft. &c. The chronicle of
Peter de Ickham, which so very frequently occurs in MS. anony-
mously, gives these letters with their dates. It may be as well to
observe, that the ordinance which was confirmed by Henry for reform-
ing the state of the realm by committing it to the care of three per-
sons of the Barons' nomination, printed in Foedera and there dated on
the 23rd of June, is in MS. Bib. Reg. 8 D. III. fol. 164, v, " datum
Londoniae die Mercurii in crastino Nativitatis Johannis Baptistae,"
which last (the 25th of June) is probably correct.

P. 30, 1. 1. Winton, read Wigorn.

*

P. 32, I. 8. Demisevabili conflictu. " The town of Lewes, bounded
on the east and west by high downs, has on the south a vast expanse
of level meadow ground, which extends almost to the sea. In these
meadows, and near the town, was this battle decided." Tindal's
History of Evesham, p. 286. " Guerra statim secuta est per totam
Angliam, regalibus in barones, baronibus in regales, miserabi-
liter saevientibus. Edwardus apud Gloverniam, cum se compre-
hencli comperit si dimicandum foret, prudenter obside dato pacem



NOTES. 129

promisit, sed obside ob curialitem sibi remisso, quod prius ceperat
exequebatur. Rex Angliae, cum rege Alemanniae fratre suo, et
Eduuardo primogenito suo, Noramtonam multo milite munitam cepit
sabbato ante passionem Domini. Barones cum Londoniensibus Ju-
daismum Londoniae spoliaverunt, multis Judaeis interfectis. Barones
cum Londoniensibus milites arcem Rouecestrise munientes, et sibi ad
prseliandum obviantes, turrim reintrare compulerunt, pluribus ex suis
interemptis. Post multas et flebiles molestias hinc iude illatas, apud
Lewes dicti duo reges cum baronibus bellum satis dure commiserunt
ij. idus Maij,ubi barones victoriam optinuerunt. Regem Angliae licet
ceperunt, tamen non quasi captum set curialiter tanquam dominum
custodierunt. Regem Alemanniae captum duxerunt. Edvvardus, pro
suorum liberatione,obsidem sededit. Omnes dictas provisiones Ox-
oniae se fore observaturos juraverunt. Deinceps autem rex quo barones
pergebant perexit, et quod faciendum decreverant diligenter et liben-
ter faciebat. Edicto regis pax proclamata est per universam terram.
Regina Angliae in partibus transmarinis existens et audiens rem
gestam sic, indoluit, conducensque exercitum infinitum Angliam
invadere arbitrata est. Sed mare, littus, oraque marina per preceptum
regis et baronum copioso exercitu Anglorum custodito transfretare
adversarii formidabant, thesauroque reginae consumpto, singuli ad
propria non sine labore et rubore reversi sunt ; quo audito, custodia
marina cessavit. Memorandumque quod nisi mare sic custoditum
fuisset, Anglia ab alienigenis capta fuisset. Memorandum etiam quod
omnes burgi villaeque campestres, etecclesiasticae persons, taxati fue-
runt ad inveniendum secundum suum posse ad custodiam marinam,
et viros pugnatores et eis expensas sufficienter quamdiu ibi mora-
bantur." Chron. Taxteri, MS. Cotton. Julius, A. i. fol. 41, v. The
following is extracted from the curious chronicle of John de Oxe-
nedes, which has never been printed : " Anno gratiae M. cc. Ixiiij .,
anno regni regis Henrici xlviij., die martis proxima post festum Sanc-
torum Nerei et Achillei, rex Henricuscum Edwardo filio suo, exercitu
permaximo congregate, et die a rege praedicto statute, convenit apud
CAMD. soc. 15. s



130 NOTES.

Lewes, uterque exercitus, regis scilicet et baronum, quorum princeps
dominus Symon de Monte- Forti extitit. Rex vero quamplurimos
bene armatos extra villam juxta summitatein montis magni ad insi-
diandum domini Simonis de Monte-Forti et sui exercitus adventum,
jussit constitui, ut si quemquam ex suis futurum perciperent, hoc
eidem statim nunciarent. Qui secundum mandatum regis constituti
fuerant, ac die Martis et noctis sequentis custodientes vigilias, cum
nicbil vidissent, gravati prae vigilia ad regem redierunt, qui etiam
unum insidiatorem post se reliquerant. Illisautem recedentibus, Dei
disponente gratia, qui relictus fuerat oculis sompnum dederat, capud
suum reclinans super humum, domum non optinens praeter quendam
dumum. Hoc facto, supervenit dominus Symon cum exercitu suo,
et in itinere insidiatorem prospiciens, ut caute caperetur ilium, cir-
cumdari jussit undique, qui etiam expergefactus, et intuens exercitum,
sciens se morti proximum, compulsus est misericordiam petere. Utrum
optinuit non audeo asserere ; verumptamen quod factum fuerat, et
quare ibi latitaverat penitus enarrabat. Quo peracto, insidiatore jam
reperto, processerunt omnes cum gaudio. Cumque accessissent ad
montis decensum, qui est juxta Lewes, intuentes cenobiicompanarium,
descendit dominus Simon de dextrario, et totus exercitus pariter des-
cendebat cum eo ; qui in spiritu humilitatis praedicabat populo, hoc
dicens illis corde contrite et humiliato, " Fratres mei dilectissimi
pares ac subditi, bellum hodie pro statu regni Angliae ad honorem
Dei et beatae Mariae, omniumque sanctorum, ac matris ecclesiae,
unaque pro fide nostra observanda sumus intraturi! Oremus Regem
omnium, ut si sibi placuerit, quod jam inceperimus nobis praestet
vigorem et auxilium, ut sibi gratam exhibeamus servitutem per mili-
tiae cingulum, malitiain superantes inimicorum omnium. Sin autem
sui sumus, corpus et animam sibi commendamus ! " Peracta praedi-
cationis suae eloquentia, omnes proni ceciderunt in terrain, ad modum
crucis extenderunt brachia Dominum orantes, dicentesque hoc et
alia : " Domine ! da nobis desiderium nostrum ad honorem tui nomi-
nis cum summa victoria." Surgentibus illis ab oratione, tres cuneos



NOTES. 131

vel acies constituit dominus Symon de sua familia, ut si quisquam ex
suis de bello pro timore mortis recederet nullatenus per eos superstes
remearet. Tune illi descendentes ad praelium, sanctae militiae surap-
serunt cingulum, mittentes quosdatn ex nobilioribus ut villam de Lewes
succendent, per circuitum unum veniendi ad bellum, domino regi ac
suis per industriam reservantes exitum, ita ut aut igne consumen-
tur, aut in aqua mergere.ntur, aut ad bellum licet inviti proce-
derent festinanter. Denique, rege armato cum suo exercitu, tanta
baronum percepta prudentia, cum moram diutius trahere non posset,
exivit ad praelia. Vexilla regis prodeunt sequencia draconem ; qui,
quando in exercitu cernitur, signum necis est ad magnam ultionem.
" O dolor draconis ! emuli sic estimati sunt ut oves ad occisionem !
Filii et filiae regalis exercitus, ululate et clamate, quia matres vestrae
factae sunt quasi viduae desolatae ! " Convenientibus et illis, auditus est
clamor miserabilis cum summa tristitia, et in ictibus baronum patuit
quod vita hominis super terram gramen ! Fidelis militia, quia evaginant
gladios, capitibus laqueantes galeas, loricas penetrant, frangentes
lanceas. Super tali militia dabitur eloquendi materia non solum in
Anglia, sed in omni provincia. Illis et praeliantibus occumbunt cor-
pora multorum baronum, militum, armigerorum et peditum. Corda
fuderunt sanguinem ex parte baronum sunt beati, qui cum crucesigna-
tis jubilant in gloria justorum, quod pugnabant pro patria, locum
bellandi eligentes recentem " qui merito vocatur Acbeldemach, id
est, ager sanguinis, usque praesentem diem. 1 ' Gladius regis et ejus
exercitus eversus est, nee ei in bello est auxiliator, quia a baronibus
captus est cum fratre suo Ricardo rege Alemanniae, filio suo domino
JEdwardo, et pluribus aliis partem ejus foventibus, et custodiae domini
Symonis de Monte Forti mancipatus. Illo ternpore baronibus illuxerat
dies sanctificatus, ibi quicunque fugerat, Anglicus est caudatus, plenus
versutiis, fallax et instabilis, et examinatus. Illo die sunt prostrata
de utroque exercitu multorum corpora, spiritum cum gemitu miserabili
exalantia, magna multitudo a nobis incognita. Deinceps autem rex,
quo barones pergebant, porrexit, et quod faciendum decreverant,



132 NOTES.

diligenter et libenter faciebat.* In primo praedicti belli inpetu, cum
dominus ^Edwardus, regis primogenitus, videret Londonienses in
armis domini Simonis de Monte-forti, quos odio habuerat cum magno
animi furore, relicto inter hostium manus rege patre suo cum paucis
comitibus, fugientes a praelio, secundum quod praedocti fuerant a domino
Symone, acriter persecutus est. Interim rex cum suis complicibus
a baron ibus capitur, et custodiae mancipatur. Fugatis igitur Londoni-
ensibus, cum dominus .ZEdwardus, fessus ac fatigatus, ad exercitum
rediret, comprehensus est. Comes vero Warenniae et dominus Hugo
Bigod, a bello fugientes, cum pluribus nobilium, mare transierunt.
Postea dederunt obsides dominus rex filium suum ^Edwardum, et
rex Alemanniae filium suum Henricum, qui remanserunt cum pluri-
bus aliis in custodia domini Symonis per annum et amplius.

Causa hujus belli haec fuit. Mortuo rege Johanne, Isabella regina,
uxor regis Johannis et mater Henrici regis Angliae, nupsit Hugoni
le Brun comiti de Marchia inter Franciam et Pictaviam ; quae peperit
ei quinque filios, quorum nomina sunt haec, scilicet, primogenitus
Willelmus de Valence, Guido et Galfridus (de Lyseni habentes cog-
nomen a loco nativitatis, sicuti reges Angliae consueverunt (nam
Henricus rex vocabatur Henricus de Wyncestria, id est Wintonia,
Wilcestria, id est, Wigornia.) Post praedictos, Ysabella regina peperit
Hugonem le Brun, cognomen habens a patre, et juniorem omnium
Aymerurn, episcopum Wyntoniae. Hos fratres suos uterinos dilexit
rex Angliae Henricus ultra modum, praebens eis possessiones, redditus
et terras, aurum et argentum, et quicquid ab Angligenis posset quo-
quomodo auferre. Unde naturales homines, quasi exhaeredati, et

* The battle of Lewes was necessarily a source of great rejoicing to the adherents of
Leicester, and of as much regret to the royalists. Capgrave, in his interesting little
volume " de laudibus Henricorum," says " Taceo hie de multis infestationibus
baronum erga dictum regem, et specialiter de bello apud Lews." MS. Cotton.
Tiberius, A. vm. fol. 51 , r ; and MS. C.C.C-C. No. 408. " Comes vero Leycestrise,
potitus victoria, regem Anglise circumduxit sibi et suis emolumentis, et regi tantum
nomen reservans." Chronicon Stephani Birchington, MS. Harl. 4231, (5,) fol. 21, r.



NOTES. 133

magnates Anglias, valde condoluerunt ; tantae enim auctoritatis erant
et potestatis, ut nullus Anglicus aliquod jus habere aut breve contra
eos adquirere posset. Et non solum propriis parentibus donaria plu-
rima tribuit, seipsum depauperando, verum etiam reginae uxoris suae
parentes amotis Angligenis in Angliam subrogavit. Cumquehoc diu
agerentur, rogaverunt multis precibus Anglici dominum Symonem de
Monte-Forti, comitem Leycestriae, qui sororem regis desponsaverat,
ut eis consilium et auxilium praestaretin consulendo regi, ne thesauros
suos incaute expenderet, alienigenas ab Anglia fugaret, naturales
homines Angliae diligeret, consuetudines malas auferret ac extirparet,
libertates et jura antiqua concederet. Quorum precibus victus domi-
nus Symon, quamvis multum reniteret, tandem tamen crebris eorum
petitionibus assensum praebuit, asserens in Angligenis non esse con-
stantiam, ac morem fore Anglorum cum inducerent aliquod in brec-
cam hunc dimittendo facerent caudam. Habito igitur parliamento
Oxoniis, rege ibi existente cum suis consiliariis, comitum et baronuin
non minima multitudine, statutaa proceribus Angliae provisa in medio
sunt prolata, et a rege fratribusque ejus, filiis, et omnibus Angliae
magnatibus irrefragabiliter servatura sunt concessa, et in scriptis
redacta, ac a rege et omnibus aliis sigillis roborata. Et sic universi
redierunt ad propria. Postea penituit regem, suggestioue reginae et
parentum suorum seu alienigenarum, illud juramentum fecisse, dicen-
tium ilium regem non esse qui pro voluntate non posset servos habere.
Statutum erat Oxoniae quod regnum Angliae de terra propria guber-
natores haberet. Ea propter donariis missis praedictus rex a domino
Papa a praedicto juramento se petiit absolvi ; qui absolvens eum, statuta
prohibuit Oxoniae provisa.* Tune ceperunt flectere magnates totius
Angliae. Cernens hoc, dominus Symon de Monte-forti transfretavit
in Franciam, et mansit in haereditatem suam. Rex vero abstulit quse

* " Consilio Edwardi primogeniti sui et Ricardi fratris sui comitis Cornubise, misit
ad curiam Romanam ut a voto illo absolveretur." Chron. Bermond. MS. Harl. 231,
fol. 40, r.



134 NOTES.

erant Anglorutn, prasbens ea more solito alienigenis. Angliae igitur
magnates valde contristati, miserunt pro domino Symone de Munt-
fort, rogantes eum multis precibus eis venire in auxilium. Qui,
victus iteruni eorum precibus, venit in Angliam, dicens se esse cruce
signatum, et tarn libenter velle mori inter malos Christianos, pugnando
pro libertate terrae et sanctae ecclesiae, quam inter Paganos. Accesse-
runt igitur ad regem barones Angliae, rogantes eum tenere statuta
Oxoniae ; qui respondens se absolutum esse a juramento, filios, ac
fratres, et omnes amicos suos absolutos, et statuta Oxoniae se nequa-
quam servaturum, quae a domino Papa fuerant prohibita, ac omnes ea
tenentes fore excommunicatos affirmabat. Magnates in incepto pro-
posito constanter persistentes, statuto die amoris a rege, interrogavit
eos idem rex, si vellent ponere se in judicio regis Franciae. lllis annu-
entibus, rex Franciae, accepta pecunia a rege Anglorum corruptus,
judicavit omnia statuta Oxoniae provisa cassari. Vero Simon de
Muntfort et alii magnates Angliae, congregati apud Wintoniam, pro-
viderunt et scripserunt eadem statuta quae providerantur Oxoniae, con-
stanter postulantes a rege ea servari. Tune rex, ultra modum iratus,
diffidavit eos. [Hi hoc audientes reddiderunt regi homagia sua, et ex
ilia die incepit guerra per totam Angliam inter regem et barones.*
In illis diebus, plurimi nobiles ad Sancti ^Edmundi libertatis praesi-
dium confugerunt; tune enim in conspectu baronum valde preciosa
fuit libertas Sancti ^Idmundi." MS. Cotton. Nero, D. n. fol. 229,
v, y, g, 230, r a, ft.

The battle of Lewes, as all authorities agree,f was fought on

* It was not the Barons alone who complained of Henry's waywardness. The Pope
complained sadly of him " partem Comitis et Baronum tenuistis approbando, laud-
ando, commendando facta ipsorum et negotia quse gerebant de regimine regni et curia
regis. Et hoc est notorium etpublicum." MS. Cotton. Tiberius, A. ix. fol. 39, r, #.

t Cf. MS. Chron. tr. ex codice Barb, in Bibl. Vat. torn. iii. p 133 ; Chron. Hag-
neb. MS. Cotton. Vespas. B. xi. fol. 24, v; MS. Harl. 4690, fol. 50, v, a ; MS.
Harl. 6359 ; MS. Chron. Barthol. de Coton ; Wright's Political Songs, p. 72, &c.



NOTES. 135

Wednesday, the 14th of May, 1264. I may also remark in this place,
that the windmill iu which Richard, King of the Romans, took refuge
after the battle, is particularly mentioned in MS. Addit. 5444,* fol.
68, v, and that some one (apparently about the year 1700) has written
against the word molendinum, " call'd King Harry's mill to this day."

P. 32, 1. 19. Quatuor circiter rnilta. The Abingdon chronicle
(MS. Oxon. fol. 367, v, a.) says two or three miles, but most chroni-
clers agree with Rishanger. Cf. MS. Arundel. Coll. Arm. 1, fol.
122, v, a. " Postea, in festo sancti Johannis ante portam Latinam,
exierunt barones et Londonienses a civitate adversus dominum re-
gem, f tune existentem in partibus de Liewes cum maximo exercitu."
Liber de Antiquis Legibus, fol. 89, r, a. The same authority
does not ascribe Edward's pursuit of the citizens to revenge, but
merely adds, " in primo conflictu, major pars Londoniarum peditum
et equitum, et quidam milites et barones, posuerunt se in fugam ver-
sus Londoniam." fol. 89, r, a. According to the Worcester chro-
nicle, the Londoners were not well disciplined, " cives vero Lon-
doniarum ad bella verbis expediti, non tamen in arte bellica periti."
MS. Cotton. Calig. A. x. fol. 129, r. According to the last quoted
authority, " videns autem Ed ward us primogenitus regis cives Lon-
donise cum magno apparatu ad bellum venisse cum magna turba
militiae, in eos irruit, et quamplurimos ex eis occidit." Some say
that the Londoners were sixty thousand in number. Chron. d'Angle-
terre, MS. Bib. Reg. 20 A. XVI II. fol. 280, r. I do not think it is
very likely that Edward, as some writers affirm, pursued the fugitives
as far as Croydon, a distance of forty miles, when it is known for
certain that he returned to the field of battle on the same day;

* This is a transcript from MS. Cotton. Otho, B. in. which was nearly destroyed
in the fire of 1731. It contains a curious chronicle, written in London, and in the
earlier part abridged from Matthew of Westminster.

f The King came to Lewes on Sunday the llth of May. MS. Bib. Reg. 13 C. VI.
fol. 63, r. 0.



136 NOTES.

although perhaps some of the citizens may have taken refuge at that
place. Rishanger applies the proverb ,

" Bellat prudenter, qui bella fugit sapienter,"
to the flying Londoners. MS. Cotton. Claud. D. vi. fol. 118, r", ft.

P. 33, I. I. Conaminibus, in MS. ornaminibns.
/. 17. Comes Arundel, in MS. comitls.

P. 34, /. 3. Ad quinque milia. Very varied are the accounts of the
numbers slain in this battle ; but perhaps the following selection from
inedited MSS. may serve to assist a conjecture at the probable
amount. According to the Worcester chronicle (MS. Cotton. Calig.
A. x.fol. 129, r) the King's army before the battle consisted of sixty
thousand men, and the barons " cum civibus Londoniae" of forty
thousand. " Die illo quatuor milia quingeriti quatuordecim homines
occisi sunt, et multi vulnerati evaserunt ; Londonienses vero pro
timore fugerunt, quos dominus Edwardus cum vexillariis viriliter
persequebatur, non modicum ex eis numerum occidendo." MS.
Cotton. Cleop. A. I. fol. 188, v, ft. " In quo bello caesa sunt plus-
quam tria milia hominum." MS. Cotton. Cleop. B. iv. fol. 94.
" Tamen cecidit ex eis non minima multitudo, et maxime ex Lon-
doniis." MS. Cotton. Cleop. D. ix. fol. 79, v. " In ipso enim bello
fuerunt occisi duo milia et Ixx., exceptis hiis qui occisi fuerunt versus
Londoniam, quos dominus Edwardus persequebatur." MS. Cotton.
Cleop. D. ix. fol. 55, v, ft. " Numerus vero occisorum in eodem
bello, secundum testimonium virorum religiosorum corpora eorum
saepelientium, sexcenti ; plurimi vero fugiendo interfecti; alii autem
in aquis submersi fuerunt ; multi etiam vivi fugerunt." Chronicon
Petride Ickham, MS. Bib. Reg. 13 C. VI. fol. 63, v, a; MS.
Cotton. Nero, A. ix. fol. 72, r; MS. Digb. 168, &c. " Fertur
quod in eodem bello occisi sunt ex utraque parte quatuor milia quin-
genti xiiij. homines, et multi vulnerati evaserunt." MS. Digb. Oxon.
11, fol. 186, r. " Quidam vulnerati, quidam in aqua submersi, qui-



NOTES. 13/

dam interfecti, hinc inde usque ad quinque milia hominuni ; quidam
in fugam se dederunt, et quidam ad bellum exire noluerunt, sed dolite-
runt infra abbatiam usque ad numerum D." Chron. Winton. MS.
Cotton. Domitian. vm. fol. 56, r. " Ceciderunt ut dicitur eodem
die ibidem ex utraque parte duo milia septuaginta viri per manus se-
pelienlium numerati, exceptis submersis, et exceptis ibidem vulne-
ratis, et exceptis liiis qui per viam versus Londoniam fugerunt pro
timore." Chronicon Wigorn. MS. Cotton. Calig. A. x. fol. 129, v.
" Item memorandum quod die Mercurii, scilicet xiiij. die Maii anno
praedicto, factus fuit conflictus apud Lewes inter dominutn regem et
barones, ubi dominus rex Angliae reddidit se comiti Leycestriae ; ubi
rex Alemanniae, dominus Edwardus, et alii plures capti erant, alii
quamplures vulnerati, et alii in aqua submersi, et alii, ut firmiter
creditur, usque ad quinque milia hominum interfecti." MS. Bodl.
91, Bern. 1891, fol. 138, v. " In quo bello caesa sunt plusquanv
tria milia hominum." Chron. Sarisbur. MS. Cotton. Cleop. B. iv.
fol. 94, r. " Ex utraque parte dicuntur ad quinque milia cecidisse."
MS. Cotton. Faustina, B. ix. fol. 82, v. " Super Londonienses
fertur circa quinque milia hominum in hoc flebili et infelici conflictu
occubuisse ex utraque parte." Chron. Eveshamiae, MS. Oxon.
Laud. 529, Bern. 1510, fol. 61, v. Perhaps, however, all our
endeavours at finding out the real truth will prove futile, and Peter
Langtoft speaks the nearest approach to it when he says that

" The numbre non wrote, for tell tham mot no man,
Bot He that alle wote, and alle thing ses and can."

See also MS. Cotton. Julius, B. in. fol. 404, r; MS. Cotton. Tibe-
rius, A. vi. fol. 173, v; MS. Harl. 229, fol. 44, r; MS. Cotton.
Claud. A. v. fol. 35, v, /3 5 MS. Lambeth, 306, fol. 12, r ; MS.
Harl. 3601, fol. 20, v, &c. According to the Evesham Chronicle
(MS. Laud. 529, Bern. 1510, fol. 61, v.) king Henry had a swift
and favourite horse killed beneath him during the engagement.
CAMD. soc. 15. T



138 NOTES.

P. 34, /. 10. Node vero sequcnti. " In crastino igitur, praedicato-
rfbus et minoribus inter eos discurrentibus, sic actum est, &c." MS.
Hale, 68, (73 )

P. 35, I. 1. Here the MS. has been transposed, as explained in
the Preface, p. xxv.

1. 2. Orta full discordia. " Gilbertus de Clare comes Glo-

vernise et alii plures cum eo recesserunt a comite Leycestriae ob
varias causas ; et maxime quod post bellum Lewense, partitio castro-
rum et possessionum non fuit inter eos recte divisa, ut aiebant, secun-
dum quantitatem sumptuum et laborum." Chronicon Taxteri, MS.
Cotton. Julius, A i.

/. 14. Eodem tempore. Cf. Chron. Godstovianum, p. 223.

Peter Langtoft says

" The erle of Warenne, I wote, he scaped over the se,
And Sir Hugh Bigote als with the erle fled he."

P. 36, I. 24, the word here left blank appears in the MS. thus:
miaru.

P. 40, 1. 4. Domicilia construerent. In MS. domiciliis construessent.

/. 6. Laxis crudelitatia habenis, misere, fyc. In MS. laxis cru-

<le/it(js habens m'ie.

P. 41, 1. 11. Abllt ad Wodestok. In MS. adiit de Wodestok.

P. 41, /. 22. A custodia comitis. A good account of Edward's flight
is given in MS. Hale, 68, (73.) Cf. MS. Bib. Reg. 20 A. xvm. fol.
280, r; MS. Cotton. Galba, E. vn. fol. 170, v, ft; MS. Cotton.
Cleop. D. II.; MS. Cotton. Nero, D. x. fol. 201, r. " Edwardus
igitur, excogitate die noctuque evadendi ingenio, tandem ad hoc per-
venit. Erant enim in eodem castro tres dextrarii nobiles, et magnae vir-
tutis equi, quos vix aliquis ibidem ausus est experiri. Petente tandem
Edwardo ut eos aliquantulum experiri posset, concessum est ei. Qui
unum ascendens reduxit ita lassum quod vix pedibus potuit subsistere,
et sic de altero hoc idem perfecit ; tertium aliis nobiliorem, permit-



NOTES. 139

tentibus custodibus, postremo conscendit. Sciens plane quod nullus
eum subsequeretur, fluviura Sabrinae transnatavit, et sic ad comitem
Gloverniae pervenit." Chron. de Selgrave, MS. Cotton. Cleop. A.
XII. fol. 43, r, (3. v, a.

P. 44, I I5.Pervenerent apud Kemlwrthe. Cf. MS. Lansd. 229, fol.
71, r, ft.

P. 47, L 14. Cruentissimam* Robert of Gloucester says
" Suich was the morthre of Eivesharo, vor bataile non it vas."

But this unhappily was not the conclusion of the evils which the


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 13 15

Online LibraryWilliam RishangerThe chronicle of William de Rishanger, of the barons' war, the miracles of Simon de Montfort → online text (page 13 of 15)